Lệ phí đăng ký kết hôn

Khi thực hiện các thủ tục hành chính tại cơ quan Nhà nước, việc nắm rõ các quy định về chi phí và hồ sơ là vô cùng cần thiết. Một trong những vấn đề được người dân quan tâm nhiều nhất chính là mức lệ phí khi thực hiện thủ tục đăng ký kết hôn. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp thông tin pháp lý chi quyết về khái niệm, thẩm quyền quy định và hồ sơ cần chuẩn bị theo quy định pháp luật tại thời điểm năm 2020.

Khái niệm lệ phí và đăng ký kết hôn

Để hiểu rõ về các khoản chi phí phát sinh, trước hết cần làm rõ hai khái niệm cơ bản sau:

• Lệ phí: Theo quy định tại Khoản 2 Điều 3 Luật Phí và lệ phí năm 2015, lệ phí là khoản tiền được ấn định mà tổ chức, cá nhân phải nộp khi được cơ quan nhà nước cung cấp dịch vụ công, phục vụ công việc quản lý nhà nước theo danh mục lệ phí đã được ban hành.
• Kết hôn: Căn cứ Khoản 5 Điều 3 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014, kết hôn là việc nam và nữ xác lập quan hệ vợ chồng với nhau theo quy định của pháp luật về điều kiện kết hôn và đăng ký kết hôn.

Lệ phí đăng ký kết hôn là khoản tiền ấn định khi cá nhân có yêu cầu cơ quan Nhà nước thực hiện việc đăng ký sự kiện này. Mức thu cụ thể không áp dụng chung cho cả nước mà phụ thuộc vào quyết định của từng địa phương.

Thẩm quyền và mức thu lệ phí đăng ký kết hôn

Căn cứ theo Thông tư số 85/201 lưu ý về phí và lệ phí thuộc thẩm quyền quyết định của Hội đồng nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (/van-ban/thong-tu-85-2019-tt-btc-bo-tai-chinh), lệ phí hộ tịch (bao gồm lệ phí đăng ký kết hôn) nằm trong danh mục các khoản lệ phí thuộc thẩm quyền quyết định của Hội đồng nhân dân cấp tỉnh.

Như vậy, mức thu lệ phí đăng ký kết hôn sẽ do Hội đồng nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương quy định dựa trên điều kiện thực tế và ngân sách của từng địa phương. Do đó, mỗi tỉnh hoặc thành phố có thể áp dụng một mức thu khác nhau đối với cùng một loại thủ tục này.

Thủ tục đăng ký kết hôn theo quy định pháp luật

Tùy vào việc cuộc hôn nhân có yếu tố nước ngoài hay không, hồ sơ và thẩm quyền giải quyết sẽ có sự khác biệt rõ rệt.

Trường hợp kết hôn giữa công dân Việt Nam với nhau (không có yếu tố nước ngoài)

Để thực hiện đăng ký kết hôn theo quy định của pháp luật trong nước, các bên cần đáp ứng điều kiện về hôn nhân và chuẩn bị hồ sơ gồm:

• Tờ khai đăng ký kết hôn theo mẫu quy định;
• Giấy tờ tùy thân: Chứng minh nhân dân, hộ chiếu hoặc thẻ căn cước công dân (còn giá trị sử dụng) để chứng minh nhân thân theo quy định tại Điều 2 Nghị định 123/2015/NĐ-CP;
• Giấy xác nhận tình trạng hôn nhân do Ủy ban nhân dân cấp xã nơi cư trú cấp (trường hợp đã từng kết hôn thì phải nộp kèm Quyết định ly hôn của Tòa án có hiệu lực pháp luật).

Sau khi nộp hồ sơ tại Ủy ban nhân dân cấp xã/phường/thị trấn nơi cư trú của một trong hai bên, nếu hồ sơ đầy đủ và hợp lệ, cán bộ tư pháp - hộ tịch sẽ tiến hành ghi vào sổ hộ tịch và trình Chủ tịch UBND cấp xã trao Giấy chứng nhận kết hôn cho các bên.

Trường hợp kết hôn có yếu tố nước ngoài

Đối với các trường hợp đặc thù như điều kiện đăng ký kết hôn có yếu tố nước ngoài tại khu vực biên giới hoặc giữa công dân Việt Nam với người nước ngoài, hồ sơ yêu cầu khắt khe hơn.

Căn cứ Điều 30 Nghị định 123/2015/NĐ-CP, hồ sơ cần chuẩn bị như sau:

Đối với công dân Việt Nam:

• Chứng minh nhân dân/Thẻ căn cước công dân và sổ hộ khẩu (bản sao có chứng thực);
• Giấy xác nhận tình trạng hôn nhân (còn hiệu lực trong vòng 06 tháng);
• Giấy khám sức khỏe từ cơ sở y tế có thẩm quyền, xác nhận không mắc bệnh tâm thần hoặc các bệnh khác làm mất khả năng nhận thức, làm chủ hành vi;
• Tờ khai đăng ký kết hôn theo mẫu;
• Trường hợp đã ly hôn hoặc hủy kết hôn tại nước ngoài, phải nộp bản sao trích lục hộ tịch về việc này. Nếu là công chức, viên chức hoặc lực lượng vũ trang, cần có văn bản xác nhận của cơ quan quản lý về việc kết hôn không trái quy định ngành.

Đối với công dân nước ngoài:

• Hộ chiếu hoặc Thẻ tạm trú (đã được hợp pháp hóa lãnh sự);
• Giấy tờ tương đương xác nhận tình trạng hôn nhân do cơ quan có thẩm quyền của nước ngoài cấp;
• Giấy khám sức khỏe theo quy định về khả năng nhận thức và làm chủ hành vi;
• Tờ khai đăng ký kết hôn theo mẫu.

Thẩm quyền giải quyết

Căn cứ Điều 37 Luật Hộ tịch 2014, thẩm quyền thực hiện việc đăng ký kết hôn có yếu tố nước ngoài thuộc về Ủy ban nhân dân cấp huyện:

• UBND cấp huyện nơi cư trú của công dân Việt Nam thực hiện đăng ký giữa: Công dân Việt Nam với người nước ngoài; Công dân Việt Nam trong nước với công dân Việt Nam định cư ở nước ngoài; Công dân Việt Nam định cư ở nước ngoài với nhau; hoặc giữa công dân Việt Nam có quốc tịch nước ngoài với người nước ngoài.
• Trường hợp người nước ngoài cư trú tại Việt Nam có yêu cầu, UBND cấp huyện nơi cư trú của một trong hai bên sẽ thực hiện việc đăng ký này.

Xem thêm các chủ đề khác

• Nghị định số 123/2015/NĐ-CP Quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Hộ tịch
• Thông tư số 85/2019/TT-BTC Hướng dẫn về phí và lệ phí thuộc thẩm quyền quyết định của Hội đồng nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương