Đăng ký môi trường là gì? Đối tượng, thủ tục đăng ký môi trường theo quy định mới

Trong hoạt động đầu tư và sản xuất kinh doanh, việc tuân thủ các quy định về bảo vệ môi trường là nghĩa vụ bắt buộc của chủ dự án. Một trong những bước pháp lý quan trọng mà các cơ sở cần lưu ý chính là thực hiện đăng ký môi trường. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp thông tin chi tiết về khái niệm, đối tượng và trình tự thực hiện đăng ký môi trường theo quy định pháp luật hiện hành.

Đăng ký môi trường là gì?

Căn cứ theo Khoản 9 Điều 3 Luật Bảo vệ môi trường 2020, đăng ký môi trường được hiểu là việc chủ dự án đầu tư, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ thực hiện đăng ký với cơ quan quản lý nhà nước về các nội dung liên quan đến việc xả chất thải và các biện pháp bảo vệ môi trường của dự án hoặc cơ sở đó.

Đối tượng phải và được miễn đăng ký môi trường

Đối tượng phải thực hiện đăng ký môi trường

Theo quy định tại Điều 49 Luật Bảo vệ môi trường, các đối tượng thuộc diện phải thực hiện đăng ký môi trường bao gồm:

• Dự án đầu tư có phát sinh chất thải nhưng không thuộc đối tượng phải có giấy phép môi trường.
• Cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ đã hoạt động trước ngày 01/01/2022 có phát sinh chất thải nhưng không thuộc đối tượng phải có giấy phép môi trường.

Đối tượng được miễn đăng ký môi trường

Dựa trên Khoản 2 Điều 49 Luật Bảo vệ môi trường và hướng dẫn chi tiết tại Điều 32 Nghị định số 08/2022/NĐ-CP Quy định chi tiết một số điều của Luật Bảo vệ môi trường, các đối tượng sau đây được miễn đăng ký môi trường:

• Dự án đầu tư, cơ sở thuộc danh mục bí mật nhà nước về quốc phòng, an chế.
• Dự án đầu tư khi đi vào vận hành và cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ không phát sinh chất thải.
• Các dự án/cơ sở chỉ phát sinh chất thải với khối lượng nhỏ và được quản lý bởi chính quyền địa phương, cụ thể: Chất thải rắn sinh hoạt dưới 300 kg/ngày. Nước thải dưới 05 m3/ngày. Khí thải dưới 50m3/giờ (được xử lý bằng công trình thiết bị tại chỗ).
• Các dự án, cơ sở nằm trong danh mục được miễn quy định tại Phụ lục XVI ban hành kèm theo Nghị định 08/2022/NĐ-CP.

Thẩm quyền và nội dung đăng ký môi trường

Thẩm quyền tiếp nhận hồ sơ

Ủy ban nhân dân cấp xã là cơ quan có trách nhiệm tiếp nhận hồ sơ đăng ký môi trường trực tiếp, qua đường bưu điện hoặc qua hệ thống dịch vụ công trực tuyến. Trong trường hợp dự án đầu tư nằm trên địa bàn từ 02 đơn vị hành chính cấp xã trở lên, chủ dự án có quyền lựa chọn Ủy ban nhân dân cấp xã để thực hiện việc đăng ký.

Nội dung trong hồ sơ đăng ký môi trường

Một bộ hồ sơ đăng ký môi trường và những điều cần biết về đăng ký môi trường cơ bản phải bao gồm các thông tin sau:

• Thông tin chung về dự án đầu tư hoặc cơ sở (tên, chủ dự án, địa chỉ, người đại diện).
• Đặc điểm hoạt động: Loại hình sản xuất, kinh doanh; công nghệ, công suất; danh mục nguyên liệu, nhiên liệu, hóa chất sử dụng.
• Thông tin về chất thải: Loại và khối lượng chất thải phát sinh trong quá trình hoạt động.
• Biện pháp bảo vệ môi trường: Phương án thu gom, quản lý và xử lý chất thải theo quy định.
• Cam kết của chủ dự án về việc thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ bảo vệ môi trường.

Lưu ý: Nếu trong quá trình hoạt động có sự thay đổi về nội dung đã đăng ký, chủ dự án phải thực hiện đăng ký lại trước khi thực hiện các thay đổi đó. Trường hợp thay đổi quy mô dẫn đến phải lập ĐTM hoặc xin cấp giấy phép môi trường thì phải tuân thủ theo thủ tục điều chỉnh giấy phép môi trường tương ứng.

Thời điểm thực hiện đăng ký môi trường

Tùy vào tính chất của dự án, thời điểm đăng ký được quy định cụ thể như sau:

• Đối với dự án thuộc đối tượng phải thực hiện đánh giá tác động môi trường (ĐTM): Phải hoàn thành đăng ký môi trường trước khi dự án đi vào vận hành chính thức.
• Đối với dự án không thuộc đối tượng phải làm ĐTM: Thực hiện đăng ký trước khi cơ quan có thẩm quyền cấp giấy phép xây dựng hoặc trước khi xả chất thải ra môi trường (đối với trường hợp không phải xin giấy phép xây dựng).
• Đối với các cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ hoạt động trước ngày 01/01/2022: Phải hoàn thành việc đăng ký trong thời hạn 24 tháng kể từ ngày Luật Bảo vệ môi trường 2020 có hiệu lực thi hành.

Tham khảo mẫu nội dung đăng ký môi trường

Chủ dự án có thể tham khảo cấu trúc trình bày văn bản đăng ký như sau:

I. Thông tin chung: Tên dự án, tên chủ dự án, địa chỉ liên hệ, người đại diện pháp luật và thông tin liên lạc.

II. Thông tin hoạt động sản xuất: Địa điểm thực hiện; loại hình kinh doanh; diện tích mặt bằng; nhu cầu về nguyên liệu, vật liệu, nhiên liệu (dầu, than, điện...) và hóa chất sử dụng.

III. Phương án quản lý chất thải: Mô tả chi tiết quy trình thu gom, lưu giữ và các công trình xử lý chất thải phát sinh tại cơ sở.