Việc quản lý lao động nước ngoài tại Việt Nam đòi hỏi sự tuân thủ nghiêm ngặt về thời hạn và trình tự pháp lý. Người lao động và đơn vị bảo lãnh cần đặc biệt lưu ý đến thời điểm thực hiện thủ tục gia hạn giấy phép lao động để tránh các rủi ro pháp lý không đáng có. Nếu giấy phép lao động quá hạn, người nước ngoài có thể bị coi là cư trú bất hợp pháp và đối mặt với nguy cơ trục xuất; đồng thời, đơn vị sử dụng lao động cũng sẽ phải chịu các hình thức xử phạt hành chính theo quy định.
Các trường hợp được xem xét gia hạn hoặc cấp lại giấy phép lao động
Không phải mọi trường hợp đều mặc nhiên được gia hạn. Việc xem xét cấp lại hoặc gia hạn giấy phép lao động (GPLĐ) thường áp dụng trong các tình huống cụ thể sau:
- Giấy phép lao động của người nước ngoài bị mất nhưng vẫn còn thời hạn sử dụng.
- Giấy phép lao động bị hư hỏng hoặc cần thay đổi, sửa đổi các nội dung đã ghi trên giấy phép.
- Giấy phép lao động hiện tại còn thời hạn tối thiểu là 05 ngày và không quá 45 ngày tính đến ngày dự kiến hết hạn.
Các đối tượng thường xuyên thực hiện thủ tục này bao gồm: nhà quản lý, chuyên gia, lao động kỹ thuật, giám đốc, chủ tịch công ty, giáo viên nước ngoài hoặc trưởng văn phòng đại diện tại Việt Nam.
Điều kiện để được gia hạn giấy phép lao động
Để đảm bảo hồ sơ được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận, người lao động nước ngoài và doanh nghiệp cần đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau:
- Về thời gian: Giấy phép lao động cũ phải còn thời hạn ít nhất là 05 ngày nhưng không quá 45 ngày.
- Về vị trí công việc: Có văn bản xác nhận cho phép người nước ngoài được gia hạn để tiếp tục làm việc tại vị trí công việc như cũ.
- Về sức khỏe: Người lao động phải có giấy khám sức khỏe phù hợp với yêu cầu công việc theo quy định của Bộ Y tế.
- Về pháp lý: Có văn bản chấp thuận của cơ quan nhà nước về việc sử dụng người lao động nước ngoài; người lao động tuân thủ đúng các quy định về lưu trú tại Việt Nam.
- Về tình trạng giấy phép: Giấy phép cũ phải ghi rõ thông tin về việc bị mất, bị hỏng hoặc các nội dung sửa đổi (nếu có).
Trình tự, thủ tục gia hạn giấy phép lao động
Trước khi GPLĐ hết hạn, người sử dụng lao động cần chủ động thực hiện quy trình theo các bước dưới đây. Lưu ý, nếu doanh nghiệp hoạt động trong khu công nghiệp, khu chế xuất, hồ sơ cần được nộp tại Ban quản lý các khu kinh tế/công nghệ cao được Sở Lao động - Thương phiếu và Xã hội ủy quyền.
Người sử dụng lao động có thể lựa chọn trình tự cấp giấy phép lao động qua mạng điện tử (nộp online) trước 20 ngày, hoặc nộp hồ sơ trực tiếp trước 30 ngày kể từ ngày dự kiến làm việc.
Quy trình thực hiện gồm 5 bước:
- Bước 1: Nộp hồ sơ về việc điều chỉnh nhu cầu sử dụng người lao động nước ngoài (thông báo tuyển dụng thay thế người Việt Nam).
- Bước 2: Nộp hồ sơ xin gia hạn giấy phép lao động.
- Bước 3: Cơ quan có thẩm quyền xem xét. Trong vòng 3-5 ngày làm việc, cơ quan chức năng sẽ cấp lại giấy phép hoặc trả lời bằng văn bản nêu rõ lý do nếu không được chấp thuận.
- Bước 4: Sau khi được gia hạn, người sử dụng lao động và người nước ngoài tiến hành ký kết hợp đồng lao động mới (nếu có thay đổi) hoặc ký phụ lục hợp đồng.
- Bước 5: Gửi bản sao hợp đồng lao động và giấy phép lao động đã được gia hạn đến cơ quan nhà nước có thẩm quyền để quản lý.
Thành phần hồ sơ đề nghị gia hạn
Tùy thuộc vào hình thức làm việc, hồ sơ đề nghị cấp giấy phép lao động (gia hạn) sẽ có sự khác biệt giữa các nhóm đối tượng:
1. Đối với người lao động theo hình thức hợp đồng lao động
- Văn bản đề nghị gia hạn GPLĐ của người sử dụng lao động.
- Bản sao hợp đồng lao động hiện tại.
- Các giấy tờ chứng minh năng lực chuyên môn (nếu có thay đổi).
2. Đối với người nước ngoài di chuyển nội bộ doanh nghiệp
- Văn bản đề nghị gia hạn GPLĐ của đại diện doanh nghiệp nước ngoài đã thành lập hiện diện thương mại tại Việt Nam (theo mẫu quy định).
- Văn bản chứng minh việc tiếp tục thực hiện công việc di chuyển nội bộ tại Việt Nam.
- Giấy phép lao động đã được cấp trước đó.
3. Đối với các trường hợp khác (Hợp đồng kinh tế, thương mại, dịch vụ...)
- Văn bản đề nghị gia hạn GPLĐ của đối tác phía Việt Nam.
- Bản sao hợp đồng ký kết giữa đối tác Việt Nam và phía nước ngoài.
- Giấy phép lao động đã được cấp.
CĂN CỨ PHÁP LUẬT
Các quy định trên được tổng hợp dựa trên hệ thống văn bản pháp luật hiện hành tại thời điểm năm 2020, bao gồm:
- Nghị định số 34/2008/NĐ-CP quy định về tuyển dụng và quản lý người nước ngoài làm việc tại Việt Nam.
- Nghị định 46/2011/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 34/2008/NĐ-CP về quản lý lao động nước ngoài.
- Thông tư liên tịch số 31/2011/TT-BLĐTBXH hướng dẫn thi hành các quy định về tuyển dụng và quản lý người nước ngoài làm việc tại Việt Nam.
- Bộ luật Lao động số 10/2012/QH13 về quan hệ lao động giữa người sử dụng lao động và người lao động.
