Thủ tục giấy tờ ly hôn

Thủ tục giấy tờ ly hôn theo quy định pháp luật

Khi quan hệ hôn nhân không còn đạt được mục đích xây dựng gia đình hạnh phúc, các bên có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết việc chấm dứt quan hệ này. Việc nắm rõ trình tự, hồ sơ và các quy định về quyền lợi sau ly hôn là vô cùng quan trọng để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mỗi cá nhân.

Trình tự, thủ tục giải quyết đơn phương ly hôn

Đối với trường hợp một bên vợ hoặc chồng nộp đơn yêu cầu ly hôn (ly hôn đơn phương), quy trình tố tụng tại Tòa án thường diễn ra qua các bước sau:

• Bước 1: Nộp hồ sơ khởi kiện: Người khởi kiện chuẩn bị đầy đủ hồ sơ và nộp tại Tòa án nhân dân có thẩm quyền (thường là Tòa án nơi bị đơn cư trú hoặc làm việc).
• Bước 2: Thụ lý vụ án: Sau khi nhận đơn, nếu hồ sơ hợp lệ, Tòa án sẽ kiểm tra và ra thông báo nộp tiền tạm ứng án phí cho người khởi kiện.
• Bước 3: Nộp án phí: Người khởi kiện thực hiện nộp tiền tạm ứng án phí tại cơ quan thi hành án dân sự có thẩm quyền và nộp lại biên lai cho Tòa án để vụ án được thụ lý chính thức.
• Bước 4: Giai đoạn chuẩn bị xét xử: Tòa án tiến hành các hoạt động tố tụng như triệu tập lấy lời khai, xem xét chứng cứ và tổ chức phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và hòa giải theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.
• Bước 5: Ra quyết định/Bản án: Nếu hòa giải không thành và có đủ căn cứ cho thấy tình trạng hôn nhân trầm trọng, Tòa án sẽ ra bản án cho phép ly hôn. Trong trường hợp các bên không đồng ý với quyết định của cấp sơ thẩm, có quyền kháng cáo theo trình tự phúc thẩm.

Hồ sơ ly hôn đơn phương cần những giấy tờ gì?

Để quá trình giải quyết diễn ra thuận lợi, người nộp đơn cần chuẩn bị đầy đủ các loại giấy tờ sau:

• Đơn xin ly hôn: Phải theo mẫu quy định của Tòa án, ghi rõ lý do và yêu cầu về con chung, tài sản.
• Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn: Bản chính (nếu là bản gốc) hoặc bản sao hợp lệ. Lưu ý, nếu giấy tờ này được cấp tại nước ngoài, cần thực hiện hồ sơ hợp pháp hóa lãnh sự giấy kết hôn trước khi nộp cho Tòa án.
• Giấy tờ tùy thân: Chứng minh nhân dân hoặc Căn cước công dân của cả vợ và chồng (bản sao có chứng thực).
• Giấy khai sinh của con: Bản sao hợp lệ để làm căn cứ giải quyết quyền nuôi con.
• Giấy tờ về cư trú: Sổ hộ khẩu hoặc xác nhận thông tin về cư trú của các bên.
• Các giấy tờ khác: Các chứng cứ liên quan đến tài sản chung, nợ chung (nếu có yêu cầu chia).

Căn cứ pháp lý và các vấn đề về quyền lợi sau ly hôn

Về quan hệ hôn nhân

Dựa trên quy định tại Điều 56 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, Tòa án sẽ giải quyết cho ly hôn nếu có căn cứ về việc vợ hoặc chồng có hành vi bạo lực gia đình, vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng khiến cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được.

Về con chung và quyền nuôi con

Việc giải quyết quyền trực tiếp nuôi con dựa trên nguyên tắc đảm bảo lợi ích tốt nhất về mọi mặt cho con:

• Con dưới 36 tháng tuổi: Ưu tiên giao cho mẹ trực tiếp nuôi dưỡng, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện hoặc có thỏa thuận khác.
• Con từ đủ 07 tuổi trở lên: Tòa án phải xem xét nguyện vọng của con về việc muốn ở với ai.
• Nghĩa vụ cấp dưỡng: Người không trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ đóng góp chi phí nuôi dưỡng, chăm sóc con theo mức thỏa thuận hoặc theo quyết định của Tòa án.

Về phân chia tài sản và nợ chung

Nguyên tắc phân chia tài sản khi ly hôn được thực hiện như sau:

• Tài sản riêng: Tài sản được hình thành trước hôn nhân hoặc được tặng cho, thừa kế riêng trong thời kỳ hôn nhân thì thuộc về chủ sở hữu.
• Tố chất chia tài sản chung: Ưu tiên sự thỏa thuận của hai bên. Nếu không thỏa thuận được, Tòa án sẽ phân chia dựa trên các yếu tố: hoàn cảnh gia đình; công sức đóng góp của mỗi bên; lỗi của mỗi bên trong việc vi phạm quyền, nghĩa vụ vợ chồng và bảo vệ lợi ích chính đáng của mỗi bên trong sản xuất, kinh doanh.
• Nợ chung: Các khoản nợ phát sinh vì nhu cầu thiết yếu của gia đình hoặc do hai vợ chồng cùng thỏa thuận thì phải được phân định trách nhiệm trả nợ tương ứng giữa hai bên.

Các lưu ý quan trọng khác

Người thực hiện thủ tục cần đặc biệt lưu ý các quy định hạn chế quyền ly hôn sau:

• Hạn chế quyền yêu cầu ly hôn: Chồng không có quyền yêu cầu ly hôn trong trường hợp vợ đang có thai, sinh con hoặc đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi.
• Xác định thẩm quyền: Nếu không xác định được nơi cư trú của bị đơn, người khởi kiện có thể yêu cầu Tòa án nơi bị đơn làm việc giải quyết.
• Án phí: Án phí dân sự sơ thẩm đối với vụ án ly hôn không có tranh chấp tài sản thường là 300.000 đồng. Nếu có tranhán chấp về tài sản, mức án phí sẽ được tính dựa trên giá trị tài sản tranh chấp theo quy định của pháp luật về án phí, lệ phí Tòa án.

Xem thêm các chủ đề khác

• Quy trình xin hợp pháp hóa lãnh sự giấy kết hôn
• Hợp pháp hóa lãnh sự giấy đăng ký kết hôn