Việc xác lập quan hệ huyết thống giữa cha, mẹ và con là một trong những quyền nhân thân cơ bản của công dân được pháp luật bảo vệ. Khi các cá nhân có nhu cầu thực hiện việc nhận cha, mẹ hoặc con, cần nắm vững các quy định về thẩm quyền, hồ sơ và trình tự thủ tục theo quy định của pháp luật hộ tịch tại thời điểm năm 2020.
Thẩm quyền đăng ký nhận cha, mẹ, con
Theo quy định của Luật Hộ tịch 2014, việc xác định quan hệ cha, mẹ, con được thực hiện bởi cơ quan có thẩm quyền tùy thuộc vào yếu tố cư trú và quốc tịch của các bên liên quan:
- Trường hợp không có yếu tố nước ngoài: Thẩm quyền đăng ký thuộc về Ủy ban nhân dân (UBND) cấp xã nơi cư trú của người nhận hoặc người được nhận là cha, mẹ, con.
- Trường hợp có yếu tố nước ngoài: Đối với các trường hợp như giữa công dân Việt Nam với người nước ngoài; giữa công dân Việt Nam với người Việt Nam định cư ở nước ngoài; hoặc giữa những người nước ngoài mà một hoặc cả hai bên thường trú tại Việt Nam, thẩm quyền giải quyết thuộc về UBND cấp huyện nơi cư trú của người được nhận là cha, lập, mẹ, con. Trong các trường hợp này, việc đăng ký khai sinh kết hợp nhận cha, mẹ, con có yếu tố nước ngoài cần tuân thủ nghiêm ngặt các điều kiện về giấy tờ chứng minh nhân thân.
Hồ sơ đăng ký nhận cha, mẹ, con
Căn cứ Điều 44 Luật Hộ tịch, để tiến hành thủ tục này, cá nhân cần chuẩn bị đầy đủ các loại giấy tờ sau để nộp tại cơ quan có thẩm quyền:
- Tờ khai: Theo mẫu quy định về đăng ký nhận cha, mẹ, con.
- Giấy tờ nhân thân (đối với yếu tố nước ngoài): Bản sao hộ chiếu hoặc các giấy tờ có giá trị thay thế hộ chiếu để chứng minh nhân thân của người nước ngoài trong trường hợp đăng ký giữa công dân Việt Nam và người nước ngoài hoặc giữa những người nước ngoài với nhau.
Trình tự, thủ tục thực hiện
Quy trình giải quyết được chia thành hai nhóm đối tượng chính như sau:
1. Đối với trường hợp không có yếu tố nước ngoài
Sau khi tiếp nhận đầy đủ hồ sơ tại UBND cấp xã, nếu công chức tư pháp - hộ tịch kiểm tra thấy việc nhận cha, mẹ, con là đúng sự thật và không có tranh chấp, cơ quan này sẽ ghi vào Sổ hộ tịch và cùng các bên ký xác nhận. Thời hạn giải quyết thông thường không quá 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ giấy tờ hợp lệ. Trong trường hợp cần phải xác minh thêm, thời hạn có thể được kéo dài nhưng không quá 05 ngày làm việc.
2. Đối với trường hợp có yếu tố nước ngoài
Quy trình đối với trường hợp đăng ký khai sinh kết hợp nhận cha, mẹ, con có yếu tố nước ngoài phức tạp hơn:
- Hồ sơ được nộp tại UBND cấp huyện nơi cư trú của người được nhận.
- Công chức làm công tác hộ tịch thực hiện việc xác minh và niêm yết việc nhận cha, mẹ, con tại trụ sở UBND cấp huyện trong thời hạn 07 ngày liên tục; đồng thời gửi văn bản đề nghị UBND cấp xã nơi thường trú của người được nhận niêm yết tại trụ sở cấp xã trong 07 ngày liên tục.
- Thời gian giải quyết không quá 15 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Sau khi xác minh, Phòng Tư pháp sẽ báo cáo và đề xuất Chủ tịch UBND cấp huyện ra quyết định giải quyết.
Các trường hợp đặc biệt trong đăng ký hộ tịch
Dựa trên Thông tư số 15/2015/TT-BTP, pháp luật quy định một số trường hợp đặc biệt nhằm đơn giản hóa thủ tục cho công dân:
- Trường hợp nam, nữ chung sống như vợ chồng nhưng không đăng ký kết hôn: Nếu người cha làm thủ tục nhận con mà không liên hệ được với người mẹ, thì trong Tờ khai đăng ký nhận cha, mẹ, con không bắt buộc phải có ý kiến của người mẹ.
- Trường hợp con sinh ra trước thời điểm đăng ký kết hôn (đã có khai sinh): Nếu con đã được đăng ký khai sinh nhưng chưa có thông tin người cha, và vợ chồng có văn bản thừa nhận là con chung thì không cần thực hiện thêm thủ tục đăng ký nhận cha, mẹ, con riêng biệt.
- Trường hợp con sinh ra trước thời điểm đăng ký kết hôn (chưa có khai sinh): Khi thực hiện đăng ký khai sinh cho con, nếu vợ chồng có văn bản thừa nhận là con chung thì thông tin về người cha sẽ được ghi trực tiếp vào Giấy khai sinh của người con mà không cần làm thủ tục nhận cha, mẹ, con.
Xem thêm các chủ đề khác
![Dịch vụ tư vấn ly hôn uy tín [MIỄN PHÍ] - Tổng Đài Pháp Luật](https://cdn.lsu.vn/2023/11/ly-hon3.png)