Điều kiện để ly hôn đơn phương

Điều kiện để ly hôn đơn phương theo quy định pháp luật

Việc thực hiện thủ tục ly hôn đơn phương có thể trở nên phức tạp nếu người yêu cầu không nắm vững các quy định của pháp luật tố tụng dân sự và hôn nhân gia đình. Việc hiểu rõ các căn cứ pháp lý sẽ giúp đương sự chủ động hơn trong việc bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình. Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết về điều kiện, hồ sơ và thẩm quyền giải quyết vụ việc ly hôn đơn phương.

Điều kiện để được Tòa án chấp nhận cho ly hôn đơn phương

Theo quy định tại Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, pháp luật cho phép vợ hoặc chồng có quyền yêu cầu ly hôn theo ý chí của một bên. Tuy nhiên, để Tòa án giải quyết cho ly hôn, người khởi kiện cần phải chứng minh được những căn cứ cụ thể về việc vi phạm nghĩa vụ vợ chồng hoặc tình trạng hôn nhân không thể cứu vãn.

CĂN CỨ PHÁP LUẬT:

Điều 56 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 quy định về ly hôn theo yêu cầu của một bên như sau:

• Khi vợ hoặc chồng yêu cầu ly hôn mà hòa giải tại Tòa án không thành, Tòa án sẽ giải quyết cho ly/hôn nếu có căn cứ về việc vợ, chồng có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được.
• Trong trường hợp vợ hoặc chồng của người bị Tòa án tuyên bố mất tích yêu cầu ly hôn thì Tòa án giải quyết cho ly hôn.
• Trường hợp có yêu cầu ly hôn theo quy định tại khoản 2 Điều 51 của Luật này (liên quan đến việc xả thân cứu người hoặc các trường hợp đặc biệt khác), Tòa án sẽ giải quyết nếu có căn cứ về hành vi bạo lực gia đình gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe, tinh thần của bên kia.

Như vậy, để đơn phương ly hôn thành công, bạn cần cung cấp được các chứng cứ xác thực chứng minh chồng hoặc vợ đã vi phạm nghĩa vụ (ví dụ: hình ảnh, video, tin nhắn về việc ngoại tình) hoặc có hành vi bạo lực gia đình gây tổn thương về thể chất và tinh thần. Nếu không rõ về trình tự nộp đơn, bạn có thể tham khảo thêm về quy định về ly hôn đơn phương vắng mặt theo quy định pháp luật hiện hành để chuẩn bị tâm lý và hồ sơ.

Hồ sơ yêu cầu ly hôn đơn phương bao gồm những gì?

Để Tòa án có cơ sở thụ lý vụ án, người khởi kiện cần chuẩn bị đầy đủ các loại giấy tờ sau:

• Đơn xin ly hôn: Theo mẫu quy định của Tòa án.
• Giấy chứng nhận kết hôn: Bản gốc (nếu không có bản gốc, phải nộp bản trích lục kèm theo văn bản giải trình lý do).
• Giấy tờ tùy thân: Chứng minh nhân dân/Căn cước công dân và Sổ hộ khẩu của cả vợ và chồng (bản sao có chứng thực hoặc công chứng).
• Giấy tờ về con cái: Giấy khai sinh hoặc giấy chứng sinh của các con (nếu có tranh chấp về quyền nuôi con).
• Giấy tờ về tài sản: Các tài liệu chứng minh quyền sở hữu đối với tài sản chung (nếu có tranh chấp về chia tài sản).

Lưu ý, khi thực hiện thủ tục này, các bên cần lưu ý đến vấn đề tính án phí ly hôn đơn phương để chủ động về mặt tài chính trong quá trình tố tụng.

Thẩm quyền giải quyết và xác nhận của UBND xã

Một thắc mắc phổ biến là liệu đơn xin ly hôn có cần phải qua xác nhận của Ủy ban nhân dân (UBND) cấp xã hay không. Về vấn đề này, căn cứ vào quy định về thẩm quyền của Tòa án, người khởi kiện không cần phải xin xác nhận của UBND xã mà có thể nộp trực lập đơn trực tiếp tại Tòa án nhân dân cấp quận/huyện.

CĂN CỨ PHÁP LUẬT:

Điều 35 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015 quy định về thẩm quyền của Tòa án theo lãnh thổ:

• Tòa án nơi bị đơn cư trú, làm việc (nếu bị đơn là cá nhân) hoặc nơi bị đơn có trụ sở (nếu bị đơn là cơ quan, tổ chức) có thẩm quyền giải quyết sơ thẩm các tranh chấp về dân sự, hôn nhân và gia đình.
• Các đương sự có thể thỏa thuận bằng văn bản yêu cầu Tòa án nơi cư trú, làm việc của nguyên đơn giải quyết.
• Đối với tranh chấp là bất động sản thì chỉ Tòa án nơi có bất động sản mới có thẩm quyền giải quyết.

Do đó, bạn cần xác định nơi cư trú hiện tại của chồng/vợ (bị đơn) để gửi đơn đến đúng Tòa án nhân dân cấp quận/huyện có thẩm quyền.

Trường hợp không xác định được nơi cư trú của đối phương

Trong trường hợp bạn muốn ly hôn nhưng không biết chính xác địa chỉ hiện tại của chồng hoặc vợ do họ đã bỏ đi khỏi nơi cư trú từ lâu, bạn cần thực hiện thủ tục tuyên bố mất tích trước khi tiến hành ly hôn.

CĂN CỨ PHÁP LUẬT:

Điều 68 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015 quy định về việc tuyên bố một người mất tích:

• Khi một người biệt tích 02 năm liền trở lên, mặc dù đã áp dụng đầy đủ các biện pháp thông báo, tìm kiếm theo quy định nhưng vẫn không có tin tức xác thực về việc người đó còn sống hay đã chết, thì theo yêu cầu của người có quyền lợi liên quan, Tòa án có thể tuyên bố người đó mất tích.
• Trường hợp vợ hoặc chồng của người bị Tòa án tuyên bố mất tích yêu cầu ly hôn thì Tòa án sẽ giải quyết cho ly hôn theo quy định pháp luật về hôn nhân và gia đình.

Như vậy, nếu bạn rơi vào tình trạng không thể tìm thấy đối phương để thực hiện thủ tục về ly hôn đơn phương vắng mặt theo quy định pháp luật hiện hành, bạn cần làm đơn yêu cầu Tòa án tuyên bố người đó mất tích sau khi đã đủ thời gian biệt tích 02 năm theo quy định.

Xem thêm các chủ đề khác

• Điều kiện và thủ tục để ly hôn đơn phương vắng mặt theo quy định pháp luật
• Điều kiện đăng ký kết hôn có yếu tố nước ngoài tại khu vực biên giới