Trang chủ›Tin tức›Luật Hôn nhân và gia đình

Điều kiện và thủ tục để ly hôn đơn phương vắng mặt theo quy định pháp luật

Ly hôn vắng mặt là gì? Điều kiện và thủ tục để ly hôn đơn phương vắng mặt theo quy định pháp luật Việt Nam.

Thứ Tư, 10/3/2021, 18:35 (GMT+7)tuanci6

Điều kiện và thủ tục để ly hôn đơn phương vắng mặt theo quy định pháp luật

Trong quan hệ hôn nhân, không phải lúc nào cả vợ và chồng cũng đạt được sự thống nhất khi muốn chấm dứt mối quan hệ này. Trong nhiều trường hợp, một bên có nguyện vọng chấm dứt nhưng bên còn lại không đồng ý hoặc cố tình tránh né việc giải quyết tại Tòa án. Để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người có yêu cầu, pháp luật Việt Nam đã quy định về hình thức ly hôn đơn phương vắng mặt.

Ly hôn đơn phương vắng mặt là gì?

Để hiểu rõ bản chất của vấn đề, trước hết cần nắm vững khái niệm về ly hôn. Căn cứ theo Khoản 14 Điều 3 Luật Hôn nhân và gia đình 2014: Ly hôn là việc chấm dứt quan hệ vợ chồng theo bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật của Tòa án.

Theo quy định tại Chương IV của Luật này, có hai hình thức ly hôn chính là thuận tình ly hôn và ly hôn đơn phương. Trong đó, ly hôn đơn phương là việc chấm dứt quan hệ hôn nhân theo yêu cầu của một bên vợ hoặc chồng khi bên còn lại không đồng ý. Về mặt tố tụng, đây được xác định là một vụ án dân sự, trong đó người nộp đơn đóng vai trò là nguyên đơn và người còn lại là bị đơn.

Ly hôn đơn phương vắng mặt được hiểu là trường hợp bị đơn (người không yêu cầu ly hôn) không có mặt tại Tòa án theo sự triệu tập của cơ quan có thẩm quyền. Việc xác định đúng quy định về ly hôn đơn phương vắng mặt theo quy định pháp luật hiện hành là rất quan trọng để các đương sự thực hiện đúng quyền và nghĩa vụ của mình.

Điều kiện để Tòa án xét xử vắng mặt trong vụ án ly hôn

Khác với thuận tình ly hôn (đòi hỏi sự có mặt và đồng thuận của cả hai bên), ly hôn đơn phương cho phép việc xét xử diễn ra ngay cả khi một bên không tham gia phiên tòa, nếu đáp ứng các điều kiện pháp lý nhất định. Căn cứ Điều 228 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, Tòa án vẫn tiến hành xét xử vụ án trong các trường hợp sau:

Nguyên đơn, bị đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan và người đại diện của họ vắng mặt tại phiên tòa nhưng có đơn đề nghị Tòa án xét xử vắng mặt.
Nguyên đơn, bị đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vắng mặt tại phiên tòa nhưng có người đại diện tham gia phiên tòa.
Các trường hợp khác theo quy định tại điểm b, c, d và đ khoản 2 Điều 227 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015.

Về nguyên tắc triệu tập, nếu Tòa án đã triệu tập hợp lệ lần thứ nhất mà đương sự hoặc người đại diện vắng mặt, Hội đồng xét xử phải quyết định hoãn phiên tòa. Tuy nhiên, nếu đến lần triệu tập thứ hai mà bị đơn vẫn không có mặt (trừ trường hợp có đơn xin xét xử vắng mặt), Tòa án sẽ tiến hành xét xử vắng mặt theo quy định. Do đó, người khởi kiện cần nắm rõ thủ tục về ly hôn đơn phương vắng mặt theo quy định pháp luật hiện hành để chủ động trong quá trình thực hiện.

Trình tự, thủ tục ly hôn đơn phương vắng mặt

Để quá trình giải quyết vụ án diễn ra thuận lợi, người khởi kiện cần thực hiện đầy đủ các bước sau:

Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ ly hôn

Hồ sơ cần được chuẩn bị đầy đủ và chính xác để tránh việc Tòa án trả lại đơn. Các giấy tờ thiết yếu bao gồm:

Đơn xin ly hôn đơn phương (theo mẫu của Tòa án);
Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn (bản chính);
Chứng minh nhân dân/Căn cước công dân của vợ và chồng (bản sao có chứng thực);
Giấy khai sinh của các con nếu có con chung (bản sao có chứng thực);
Sổ hộ khẩu hoặc giấy tờ xác nhận cư trú (bản sao có chứng thực);
Các giấy tờ chứng minh quyền sở hữu đối với tài sản chung nếu có tranh chấp về tài sản.

Bước 2: Nộp hồ sơ tại Tòa án có thẩm quyền

Căn cứ Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, Tòa án nơi bị đơn cư trú hoặc làm việc là cơ quan có thẩm quyền giải quyết. Người yêu cầu có thể lựa chọn hình thức nộp trực tiếp tại Tòa án hoặc gửi qua đường bưu điện.

Bước 3: Tòa án xem xét và thụ lý vụ án

Sau khi nhận hồ sơ, Tòa án sẽ kiểm tra tính hợp lệ. Nếu hồ sơ đầy đủ, Tòa án ra thông báo nộp lệ phí và tiến hành thụ lý vụ án. Nếu hồ sơ chưa hợp lệ, Tòa án phải thông báo bằng văn bản và nêu rõ lý do từ chối.

Trong quá trình giải quyết, Tòa án sẽ tiến hành thủ tục hòa giải. Trường hợp bị đơn cố tình vắng mặt dù đã được triệu tập hợp lệ, Tòa án sẽ ghi nhận việc không hòa giải thành theo quy định tại Điều 207 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015. Sau đó, Tòa án sẽ ra quyết định đưa vụ án ra xét xử theo thủ tục chung.

Bước 4: Ra bản án ly hôn

Tại phiên tòa, nếu Hội đồng xét xử nhận thấy các căn cứ về việc hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài và các yêu cầu về con cái, tài sản (nếu có) đã được giải quyết thỏa đáng theo pháp luật, Tòa án sẽ ra bản án chính thức chấm dứt quan hệ hôn nhân giữa hai bên. Trong quá trình này, nếu có tranh chấp liên quan đến con cái, các bên cần lưu ý thêm về nghia vụ cấp dưỡng theo quy định của pháp luật hiện nay để đảm bảo quyền lợi cho con sau khi ly hôn.