Đăng ký kết hôn lần 2 như thế nào?

Việc kết hôn lần thứ hai trong xã hội hiện nay là một thực tế phổ biến. Tuy nhiên, về mặt pháp lý, hồ sơ và trình tự thực hiện có những yêu cầu đặc thù so với việc đăng ký kết hôn lần đầu nhằm đảm bảo tính xác thực của tình trạng hôn nhân hiện tại. Dưới quyết định của pháp luật hiện hành, dưới đây là hướng dẫn chi tiết về thủ tục đăng ký kết hôn lần 2.

Điều kiện để đăng ký kết hôn lần 2

Khi tiến hành đăng ký kết hôn lần thứ hai, các bên nam và nữ phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện kết hôn được quy định tại Điều 8 Luật Hôn nhân và Gia đình. Cụ thể bao gồm:

• Về độ tuổi: Nam từ đủ 20 tuổi trở lên, nữ từ đủ 18 tuổi trở lên.
• Về ý chí: Việc kết hôn phải dựa trên sự tự nguyện của hai bên nam, nữ; không bị ép buộc, lừa dối hay cản trở.
• Về năng lực hành vi: Các bên không vi phạm tình trạng mất năng lực hành vi dân sự.
• Về hình thức: Việc kết hôn phải được đăng ký tại cơ quan Nhà nước có thẩm quyền theo đúng trình tự pháp luật quy định về đăng ký kết hôn theo quy định của pháp luật.

Lưu ý: Pháp luật Việt Nam hiện nay không thừa nhận quan hệ hôn nhân giữa những người cùng giới tính.

Điều kiện về tình trạng hôn nhân khi tái hôn

Nguyên tắc cơ bản của chế độ hôn nhân một vợ, một chồng đòi hỏi tại thời điểm đăng ký kết hôn lần hai, cả hai bên nam và nữ đều phải đang trong tình trạng độc thân. Cụ thể:

• Trường hợp đã ly hôn: Để được phép đăng ký kết hôn lần hai, một trong hai hoặc cả hai bên phải đã từng qua một cuộc hôn nhân khác nhưng đã được Tòa án giải quyết bằng bản án hoặc quyết định ly hôn có hiệu lực pháp luật.
• Trường hợp tái hôn với người cũ: Nếu hai người đã từng là vợ chồng, sau đó ly hôn và nay muốn xác lập lại quan hệ vợ chồng, họ vẫn phải thực hiện thủ tục đăng ký kết hôn mới theo quy định tại Khoản 2 Điều 9 Luật Hôn nhân và Gia đình.

Cơ quan có thẩm quyền giải quyết

Căn cứ theo các quy định của Luật Hộ tịch, thẩm quyền đăng ký kết hôn lần hai được phân định như sau:

• Ủy ban nhân dân (UBND) cấp xã: Thực hiện đăng ký cho nam, nữ công dân Việt Nam cư trú trong nước.
• UBND cấp huyện: Thực hiện đăng ký kết hôn trong các trường hợp: Giữa công dân Việt Nam với người nước ngoài; Giữa công dân Việt Nam cư trú trong nước với công dân Việt Nam định cư ở nước ngoài; Giữa hai công dân Việt Nam định cư ở nước ngoài với nhau; Công dân Việt Nam đồng thời có quốc tịch nước ngoài.

Thủ tục đăng ký kết hôn lần 2

Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ

Căn cứ Điều 10 Nghị định số 123/2015/NĐ-CP, hồ sơ cần chuẩn bị bao gồm:

Các giấy tờ phải nộp:

• Tờ khai đăng ký kết hôn theo mẫu quy định.
• Giấy xác nhận tình trạng hôn nhân do UBND cấp xã nơi cư trú cấp (để chứng minh hiện tại không có vợ hoặc không có chồng).
• Bản án hoặc quyết định ly hôn của Tòa án đã có hiệu quyết định pháp luật đối với trường hợp đã từng kết hôn.

Đối với trường hợp có yếu tố nước ngoài: Ngoài các giấy tờ trên, cần bổ sung Giấy xác nhận của tổ chức y tế về việc không mắc bệnh tâm thần hoặc bệnh khác làm mất khả năng nhận thức; bản sao hộ chiếu và các giấy tờ chứng minh tình trạng hôn nhân từ cơ quan có thẩm quyền nước ngoài (đã được dịch thuật và hợp pháp hóa theo quy định nếu cần).

Các giấy tờ phải xuất trình: Chứng minh nhân dân, Thẻ căn cước công dân hoặc Hộ chiếu còn giá trị sử dụng để đối chiếu nhân thân.

Bước 2: Nộp hồ sơ

Theo quy định tại Điều 2 Thông tư số 04/2020/TT-BTP, khi đăng ký kết hôn, hai bên nam và nữ không được ủy quyền cho người khác thực hiện thay. Tuy nhiên, một bên có thể trực tiếp nộp hồ sơ tại cơ quan đăng ký hộ tịch mà không cần văn bản ủy quyền của bên còn lại.

Bước 3: Tiếp nhận và giải quyết

Sau khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ, công chức tư pháp - hộ tịch sẽ kiểm tra và ghi việc kết hôn vào Sổ hộ tịch. Hai bên nam, nữ ký tên vào Sổ hộ tịch và Giấy chứng nhận kết hôn.

• Thời hạn giải quyết thông thường: Nếu cần xác minh điều kiện kết hôn, thời gian không quá 05 ngày làm việc.
• Trường hợp có yếu tố nước ngoài: Thời hạn thẩm tra hồ sơ là trong vòng 10 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ (theo quy định tại Thông tư 04/2020/TT-BTP).

Bước 4: Trao Giấy chứng nhận kết hôn

Tại UBND cấp xã, sau khi ký xong, công chức tư pháp - hộ tịch sẽ trao ngay Giấy chứng nhận cho hai bên. Đối với trường hợp có yếu tố nước ngoài, việc trao giấy được thực hiện trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày ký (theo Điều 32 Nghị định 123/2015/NĐ-CP).

Lệ phí đăng ký kết hôn

Căn cứ theo Thông tư số 85/2019/TT-BTC, mức lệ phí đăng ký kết hôn do Hội đồng nhân dân cấp tỉnh tại địa phương quyết định. Các trường hợp đăng ký giữa công dân Việt Nam cư trú trong nước thường được miễn lệ phí theo quy định của Luật Hộ tịch; các trường hợp khác (như có yếu tố nước ngoài) sẽ áp dụng mức phí cụ thể theo biểu phí của từng tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.