Trong bối cảnh Việt Nam đang trở thành điểm đến hấp dẫn cho dòng vốn đầu tư quốc tế, các nhà đầu tư nước ngoài thường đặc biệt quan tâm đến tính pháp lý của các dự án. Một trong những vấn đề then chốt mà doanh nghiệp cần nắm vững chính là quy trình chấp thuận chủ trương đầu tư và cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư. Việc hiểu rõ các bước thực hiện sẽ giúp doanh nghiệp tối ưu hóa thời gian và đảm bảo tính tuân thủ pháp luật ngay từ giai đoạn khởi tạo dự án.
Khái niệm về quyết định chủ trương đầu tư
Dựa trên quy định của Luật Đầu tư 201/2014 (sửa đổi, bổ sung 2016), các khái niệm liên quan đến hoạt động này được xác lập như sau:
- Dự án đầu tư: Là tập hợp các đề xuất bỏ vốn trung hạn hoặc dài hạn để tiến hành các hoạt động đầu tư kinh doanh trên một địa bàn cụ thể, trong một khoảng thời gian nhất định (theo Khoản 2 Điều 3 Luật Đầu tư).
- Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư: Là văn bản hoặc bản điện tử ghi nhận thông tin đăng ký của nhà đầu tư về dự án đầu tư (theo Khoản 6 Điều 3 Luật Đầu tư).
Quyết định chủ trương đầu tư là bước pháp lý quan trọng nhằm xem xét, đánh giá sự phù hợp của dự án đối với quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội, quy hoạch sử dụng đất và các điều kiện về môi trường, công nghệ trước khi nhà đầu tư thực hiện các bước tiếp theo.
Thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư
Theo Điều 28 Nghị định số 118/2015/NĐ-CP, thẩm quyền tiếp nhận và cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư được phân cấp cụ thể cho các cơ quan sau:
- Sở Kế hoạch và Đầu tư: Thực hiện đối với các dự án nằm ngoài khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu kinh tế; hoặc các dự án phát triển hạ tầng tại những địa phương chưa thành lập Ban Quản lý chuyên trách. Đồng thời, Sở cũng là cơ quan tiếp nhận hồ sơ đối với dự án thực hiện trên địa bàn nhiều tỉnh/thành phố hoặc dự án vừa nằm trong vừa nằm ngoài khu công nghiệp, khu kinh tế.
- Ban quản lý các khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao và khu kinh tế: Tiếp nhận và cấp Giấy chứng quyết định đối với các dự án đầu tư thực hiện bên trong phạm vi các khu này.
Thủ tục cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư không thuộc diện chấp thuận chủ trương đầu tư
Đối với những trường hợp trường hợp Nhà đầu tư không phải thực hiện thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư, trình tự được quy định tại Điều 29 Nghị định 118/2015/NĐ-CP như sau:
- Hồ sơ: Nhà đầu tư nộp 01 bộ hồ sơ theo quy định tại Khoản 1 Điều 33 Luật Đầu tư cho Cơ quan đăng ký đầu tư. Đối với dự án đã triển khai hoạt động, nội dung đề xuất dự án được thay thế bằng báo cáo tình hình thực hiện dự án từ thời điểm bắt đầu đến thời điểm làm thủ tục.
- Thời hạn và điều kiện: Cơ quan đăng ký đầu tư cấp Giấy chứng nhận trong vòng 15 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, với điều kiện mục tiêu dự án không thuộc ngành nghề cấm đầu tư kinh doanh và đáp ứng đầy đủ các điều kiện đối với nhà đầu tư nước ngoài (nếu có).
Thủ tục quyết định chủ trương đầu tư của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh
Đối với các dự án thuộc thẩm quyền của UBND cấp tỉnh theo Điều 32 Luật Đầu tư, quy trình thực hiện được quy định tại Điều 30 Nghị định 118/2015/NĐ-CP:
- Nộp hồ sơ: Nhà đầu tư nộp 04 bộ hồ sơ xin chấp thuận chủ trương đầu tư cho Cơ quan đăng ký đầu tư nơi dự kiến thực hiện dự án.
- Thẩm định: Cơ quan đăng ký đầu tư có trách nhiệm lấy ý kiến các cơ quan nhà nước liên quan về: sự phù hợp với quy hoạch (kinh tế - xã hội, sử dụng đất); nhu cầu sử dụng đất; điều kiện đối với nhà đầu tư nước ngoài; ưu đãi đầu tư và công nghệ sử dụng.
- Thời hạn xử lý: Trong vòng 25 ngày kể từ khi nhận hồ sơ hợp lệ, Cơ quan đăng ký đầu tư lập báo cáo thẩm định trình UBND cấp tỉnh. Trong vòng 07 ngày làm việc sau khi nhận báo cáo thẩm định, UBND cấp tỉnh sẽ xem xét và ra quyết định chủ trương đầu tư. Trong vòng 05 ngày làm trực tiếp sau khi có quyết định chủ trương, Cơ quan đăng ký đầu tư thực hiện cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư.
Lưu ý: Đối với các dự án tại khu công nghiệp, khu kinh tế đã phù hợp quy hoạch và không yêu cầu giao đất, cho thuê đất thông qua đấu giá/đấu thầu, nhà đầu tư có thể thực hiện thủ tục điều chỉnh quyết định chủ trương đầu tư hoặc cấp giấy theo quy trình rút gọn mà không nhất thiết phải trình UBND cấp tỉnh nếu đáp ứng các tiêu chí về đất đai theo quy định.
Thủ tục quyết định chủ trương đầu tư của Thủ tướng Chính phủ
Đối với các dự án đặc thù thuộc thẩm quyền của Thủ tướng Chính phủ (theo Điều 31 Luật Đầu tư), trình tự thực hiện phức tạp hơn, được quy định tại Điều 31 Nghị định 118/20 quyết định:
- Nộp hồ sơ: Nhà đầu tư nộp 08 bộ hồ sơ xin chấp thuận chủ trương đầu tư cho Cơ quan đăng ký đầu tư.
- Quy trình lấy ý kiến: Trong vòng 03 ngày làm việc, Cơ quan đăng ký đầu tư gửi hồ sơ tới Bộ Kế hoạch và Đầu tư và các cơ quan liên quan để xin ý kiến thẩm định. Các cơ quan chuyên môn có trách nhiệm phản hồi về nội dung thuộc phạm vi quản lý của mình trong vòng 15 ngày kể từ khi nhận được yêu cầu.
- Vai trò của Bộ Kế hoạch và Đầu tư: Cơ quan đăng ký đầu tư trình UBND cấp tỉnh lấy ý kiến về các vấn đề liên quan đến đất đai, giải phóng mặt bằng tại địa phương. Sau đó, Bộ Kế hoạch và Đầu tư sẽ lập báo cáo thẩm định tổng hợp để trình Thủ tướng Chính phủ xem xét quyết định cuối cùng.
Việc nắm rõ hồ sơ, trình tự, thủ tục điều chỉnh quyết định chủ trương đầu tư là yếu tố then chốt giúp nhà đầu tư kiểm soát rủi ro pháp lý và đảm bảo tiến độ triển khai dự án theo đúng kế hoạch đề ra.
