Chủ tịch Hội đồng quản trị công ty cổ phần là gì ? Quyền và nghĩa vụ của chủ tịch HĐQT công ty cp theo quy định mới nhất của pháp luật.
Trong cơ cấu tổ chức của một công ty cổ phần, vai trò của Chủ tịch Hội đồng quản trị (HĐQT) đóng ý nghĩa then chốt trong việc điều hành và định hướng chiến lược. Việc hiểu rõ vị trí, quyền hạn cũng như trách nhiệm của người đứng đầu HĐQT không chỉ giúp doanh nghiệp vận hành đúng pháp luật mà còn đảm bảo tính minh bạch trong quản trị. Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi làm rõ các khía cạnh pháp lý liên quan đến chức danh này dựa trên quy định của Luật Doanh nghiệp 2020.
Theo quy định về các mô hình tổ chức quản lý công ty cổ phần, Chủ tịch Hội đồng quản trị là người được bầu ra từ một trong số các thành viên của Hội đồng quản trị. Đây là cá nhân giữ vai trò quản lý công ty, có thẩm quyền nhân danh công ty để ký kết các giao dịch theo phạm vi được quy định tại Điều lệ công ty.
Một điểm đáng lưu ý là Chủ tịch HĐQT có thể kiêm nhiệm chức danh Giám đốc hoặc Tổng giám đốc của công ty. Tuy nhiên, sự kiêm nhiệm này bị hạn chế trong một số trường hợp cụ thể nhằm đảm bảo tính khách quan và kiểm soát quyền lực, bao gồm:
Quyền và nghĩa vụ của Chủ tịch HĐQT được xác lập dựa trên sự kết hợp giữa các quy định của Luật Doanh nghiệp và Điều lệ nội bộ của từng doanh nghiệp. Cụ thể, quyền hạn của Chủ tịch HĐQT bao gồm các nhóm nhiệm vụ chính sau:
Chủ tịch HĐQT có trách nhiệm xây dựng chương trình, lập kế hoạch hoạt động định kỳ hoặc đột xuất cho Hội đồng quản trị. Điều này nhằm đảm bảo mọi quyết sách của HĐQT đều đi đúng lộ trình chiến lược mà đại hội đồng cổ đông đã thông qua.
Chủ tịch HĐQT đóng vai trò chủ trì trong các phiên họp quan trọng. Nhiệm vụ cụ thể bao gồm chuẩn bị nội dung, chương trình, tài liệu phục vụ cuộc họp; chính thức triệu tập và làm chủ tọa các cuộc họp của Hội quyết định các vấn đề thuộc thẩm quyền của HĐQT.
Về trách nhiệm triệu tập họp, Chủ tịch HĐQT phải thực hiện việc triệu tập khi xét thấy cần thiết hoặc khi có yêu cầu từ các đối tượng sau:
Lưu ý, các yêu cầu triệu tập họp phải được lập thành văn bản rõ ràng, nêu cụ thể mục đích và các vấn đề cần thảo luận. Trong thời hạn 07 ngày làm việc kể từ khi nhận được đề nghị hợp lệ, Chủ tịch HĐQT phải tiến hành triệu tập cuộc họp. Nếu Chủ tịch không thực hiện đúng trách nhiệm này dẫn đến thiệt hại cho công ty, cá nhân đó phải chịu trách nhiệm bồi thường theo quy định.
Ngoài ra, việc gửi thông báo mời họp phải được thực hiện chậm nhất 03 ngày làm việc trước ngày họp (trừ khi Điều lệ có quy định khác). Thông báo này cần đầy đủ các thành phần: thời gian, địa điểm, chương trình thảo luận, tài liệu kèm theo và phiếu biểu quyết cho các thành viên.
Sau khi Hội đồng quản trị đã thông qua các quyết định, Chủ tịch HĐQT có trách nhiệm tổ chức việc triển khai và giám sát quá trình thực hiện các nghị quyết đó. Điều này đảm bảo các quyết sách của HĐQT không chỉ dừng lại ở văn bản mà phải được chuyển hóa thành hành động thực tế trong doanh nghiệp.
Trong tình huống Chủ tịch HĐQT vắng mặt hoặc không thể thực hiện các nhiệm vụ pháp lý, việc duy trì hoạt động của Hội đồng quản trị cần được đảm bảo thông qua cơ chế ủy quyền hoặc bầu thay thế. Cụ thể:
Việc nắm vững các quy định về vai trò của Chủ tịch HĐQT giúp các cổ đông và nhà đầu tư kiểm soát tốt hơn hoạt động quản trị, đặc biệt là trong quá trình chuyển nhượng vốn góp trong công ty cổ phần hoặc khi thực hiện các thay đổi về cơ cấu tổ chức. Nếu doanh nghiệp hoạt động theo mô hình công ty cổ phần không có ban kiểm soát, vai trò giám sát của Chủ tịch HĐQT càng trở nên quan trọng để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên liên quan.
