Đối với người lao động nói chung, hiện nay, theo quy định của pháp luật hiện hành, để có thể nghỉ hưu trước tuổi được quy định tại Điều 55
Nghỉ hưu trước tuổi là chế độ cho phép người lao động được hưởng lương hưu sớm hơn so với tuổi nghỉ hưu thông thường khi đáp ứng đủ điều kiện về thời gian đóng bảo hiểm xã hội và mức suy giảm khả năng lao động. Bài viết tổng hợp điều kiện, cách tính mức lương hưu cũng như hồ sơ, thủ tục về hưu sớm theo quy định pháp luật áp dụng tại thời điểm năm 2019.
Theo Điều 54 và Điều 55 Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014, người lao động muốn nghỉ hưu trước tuổi do bị suy giảm khả năng lao động phải có đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội trở lên, đồng thời thuộc một trong các trường hợp dưới đây.
Người lao động bị suy giảm khả năng lao động từ 61% đến 80% được nghỉ hưu trước tuổi nếu bảo đảm điều kiện về tuổi đời theo lộ trình tăng dần:
Người lao động sau khi giám định y khoa xác định bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên và đáp ứng điều kiện về độ tuổi thì được nghỉ hưu sớm hơn, cụ thể nam phải từ đủ 50 tuổi và nữ từ đủ 45 tuổi trở lên.
Người lao động nghỉ việc, đi giám định và có kết quả suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên, đồng thời trong thời gian tham gia bảo hiểm xã hội có đủ 15 năm trở lên làm nghề hoặc công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm thuộc danh mục do Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội, Bộ Y tế ban hành thì được xét nghỉ hưu trước tuổi mà không phụ thuộc vào mức tuổi nêu trên.
Ngoài ra, đối với người lao động có đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội, trong đó có đủ 15 năm làm nghề hoặc công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đủ 15 năm làm việc ở nơi có phụ cấp khu vực hệ số 0,7 trở lên thì điều kiện về tuổi được áp dụng linh hoạt: từ đủ 50 đến dưới 55 tuổi đối với nam, từ đủ 45 đến dưới 50 tuổi đối với nữ. Với người làm việc trong điều kiện lao động bình thường, độ tuổi nghỉ hưu trong trường hợp suy giảm khả năng lao động dao động từ đủ 55 đến dưới 60 tuổi đối với nam và từ đủ 50 đến dưới 55 tuổi đối với nữ.
Số năm đóng bảo hiểm xã hội tương ứng với tỷ lệ hưởng lương hưu 45% được xác định theo lộ trình tăng dần đối với cả trường hợp nghỉ do suy giảm khả năng lao động và trường hợp tinh giản biên chế:
Sau mốc trên, mỗi năm đóng bảo hiểm xã hội thêm được tính thêm 2%, mức tối đa là 75%. Đặc biệt, khi nghỉ hưu trước tuổi do suy giảm khả năng lao động, mỗi năm nghỉ hưu trước tuổi quy định bị giảm trừ 2% tỷ lệ hưởng lương hưu.
Hồ sơ giải quyết chế độ nghỉ hưu trước tuổi cơ bản gồm sổ bảo hiểm xã hội, quyết định nghỉ việc hưởng chế độ hưu trí hoặc văn bản chấm dứt hợp đồng lao động, và biên bản giám định mức suy giảm khả năng lao động của Hội đồng giám định y khoa đối với trường hợp nghỉ hưu do suy giảm khả năng lao động.
Về thủ tục, người lao động (hoặc người sử dụng lao động) nộp hồ sơ cho cơ quan bảo hiểm xã hội nơi quản lý để được xem xét, giải quyết chế độ hưu trí theo quy định. Việc nắm rõ quy định về chấm dứt quan hệ lao động trước khi nghỉ hưu giúp người lao động bảo vệ quyền lợi của mình.
