Luật này quy định chế độ, chính sách bảo hiểm xã hội; quyền và trách nhiệm của người lao động, người sử dụng lao động; cơ quan, tổ chức,...
Bảo hiểm xã hội (BHXH) đóng vai trò là trụ cột quan trọng trong hệ thống an sinh xã hội tại Việt Nam, nhằm bù đắp một phần thu nhập cho người lao động khi gặp các rủi ro về sức khỏe, tai nạn hoặc khi hết tuổi lao động. Để hiểu rõ quyền lợi và trách nhiệm của các bên liên quan, việc nắm vững các quy định tại Luật bảo hiểm xã hội 2014 là vô cùng cần thiết.
Theo quy định tại Điều 1 Luật Bảo hiểm xã lịch số 58/2014/QH13, luật này điều chỉnh các vấn đề về chế độ, chính sách bảo hiểm xã hội; quyền và trách nhiệm của người lao động, người sử dụng lao động; cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến BHXH; quản lý nhà nước về BHXH và quỹ bảo hiểm xã hội.
Người lao động là công dân Việt Nam thuộc diện phải tham gia BHXH bắt buộc bao gồm:
Ngoài ra, người lao động là công dân nước ngoài vào làm việc tại Việt Nam nếu có giấy phép lao động hoặc chứng chỉ/giấy phép hành nghề do cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cấp cũng thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc.
Khác với hình thức bắt buộc, Luật bảo hiểm xã hội tự nguyện quy định đối tượng tham gia là công dân Việt Nam từ đủ 15 tuổi trở lên và không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc. Đây là hình thức do Nhà nước tổ chức, cho phép người tham gia chủ động lựa chọn mức đóng và phương thức đóng phù hợp với thu nhập cá nhân.
Căn cứ Điều 4 Luật Bảo hiểm xã hội số 58/2014/QH13, các chế độ được phân chia rõ rệt theo loại hình tham gia:
Việc thực hiện các chế độ BHXH phải tuân thủ các nguyên tắc cốt lõi nhằm đảm bảo tính công bằng và bền vững của quỹ:
Để hiểu rõ hơn về các quyền lợi cụ thể như luật bảo hiểm xã hội vợ đẻ chồng được nghỉ hay cách tính lương hưu, người lao động cần theo dõi sát các văn bản hướng dẫn thi hành để đảm bảo quyền lợi hợp pháp của mình.
Quản lý nhà nước về bảo hiểm xã hội Chính phủ là cơ quan thống nhất quản lý nhà nước về BHXH trên phạm vi cả nước. Trong đó, Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội chịu trách nhiệm chính trước Chính phủ trong việc thực hiện quản lý này. Các bộ, cơ quan ngang bộ cũng thực hiện quản lý trong phạm vi nhiệm vụ được giao. Cơ quan Bảo hiểm xã hội Việt Nam đóng vai trò phối hợp chặt chẽ với các Bộ, ngành và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh để đảm bảo công tác thu, chi, bảo toàn và phát triển quỹ BHXH được minh bạch, đúng pháp luật. Xem thêm các chủ đề khác
