Khi chấm dứt hợp đồng lao động, người lao động nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định của pháp luật sẽ được hưởng trợ cấp thất nghiệp. Việc nắm rõ các quy định về mức hưởng, thời gian hưởng và thủ tục thực hiện là vô cùng quan trọng để đảm bảo quyền lợi chính đáng. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp thông tin chi tiết về cách tính chi trả bảo hiểm thất nghiệp theo quy định pháp luật hiện hành.
Bảo hiểm thất nghiệp là gì?
Bảo hiểm thất nghiệp là chế độ nhằm hỗ trợ người lao động khi bị mất việc làm, bao gồm các hoạt động: hỗ trợ học nghề, duy trì việc làm và tìm kiếm việc làm mới dựa trên nguồn quỹ bảo hiểm thất nghiệp đã đóng. Chế độ này không chỉ là điểm tựa tài chính cho người lao động trong giai đoạn chuyển đổi công việc mà còn giúp giảm bớt áp lực lên ngân sách Nhà nước và gánh nặng chi phí giải quyết chế độ cho người sử dụng lao động.
Điều kiện hưởng bảo hiểm thất nghiệp
Căn cứ theo quy định tại Điều 49 Luật Việc làm, người lao động được hưởng trợ cấp thất nghiệp khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau:
- Chấm dứt hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc: Ngoại trừ các trường hợp như đơn phương chấm dứt hợp đồng trái pháp luật; đang hưởng lương hưu hoặc trợ cấp mất sức lao động hàng tháng.
- Thời gian đóng bảo hiểm: Đã đóng bảo hiểm thất nghiệp đủ 12 tháng trở lên trong vòng 24 tháng trước khi chấm dứt hợp đồng (đối với trường hợp quy định tại điểm a và b khoản 1 Điều 43 Luật này); hoặc đã đóng đủ 12 tháng trở lên trong vòng 36 tháng trước khi chấm dứt hợp đồng (đối với trường hợp quy định tại điểm c khoản 1 Điều 43 Luật này).
- Nộp hồ sơ đúng quy định: Đã nộp hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp tại Trung tâm dịch vụ việc làm theo thời hạn pháp luật quy định.
- Chưa tìm được việc làm: Sau 15 ngày kể từ ngày nộp hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp, trừ các trường hợp đặc biệt như: thực hiện nghĩa vụ quân sự/công an; đi học tập có thời hạn từ đủ 12 tháng trở lên; đang chấp hành quyết định đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện hoặc bị tạm giam, hình phạt tù; ra nước ngoài định cư hoặc đi lao động ở nước ngoài.
Mức đóng và mức hưởng bảo hiểm thất nghiệp
Mức đóng bảo hiểm thất nghiệp
Theo quy định về trách nhiệm đóng quỹ, tỷ lệ đóng được xác định như sau:
- Người lao động: Đóng 1% tiền lương tháng.
- Người sử dụng lao động: Đóng 1% quỹ tiền lương tháng của những người lao động đang tham gia bảo hiểm thất nghiệp.
Mức hưởng bảo hiểm thất nghiệp
Căn cứ Điều 50 Luật Việc làm, mức hưởng trợ cấp thất nghiệp hàng tháng được xác định dựa trên bình quân tiền lương đóng bảo hiểm xã hội. Cụ thể, người lao động được hưởng 60% mức bình luyện tiền lương của 06 tháng liền kề trước khi nghỉ việc.
Tuy nhiên, cần lưu ý về trần mức hưởng để đảm bảo tính cân đối của quỹ:
- Đối với người lao động theo chế độ tiền lương do Nhà nước quy định: Mức hưởng không quá 05 lần mức lương cơ sở.
- Đối với người lao động theo chế độ tiền lương do người sử dụng lao động quyết định: Mức hưởng không quá 05 lần mức lương tối thiểu vùng tại thời điểm chấm dứt hợp đồng.
Để hiểu rõ hơn về các con số cụ thể, người lao động có thể tham khảo thêm cách tính lương bảo hiểm thất nghiệp 2020.
Cách tính thời gian và tiền hưởng bảo hiểm thất nghiệp
Thời gian hưởng bảo hiểm thất nghiệp
Thời gian hưởng trợ cấp được xác định dựa trên số tháng đóng bảo hiểm thất nghiệp của người lao động. Cụ thể, cách tính thời gian hưởng bảo hiểm thất nghiệp như sau:
- Đóng đủ 12 tháng đến đủ 36 tháng: Được hưởng 03 tháng trợ cấp.
- Sau đó, cứ đóng đủ thêm 12 tháng: Được hưởng thêm 01 tháng trợ cấp.
- Tổng thời gian hưởng tối đa không quá 12 tháng.
Lưu ý: Số tháng đóng bảo hiểm còn dư sau khi kết thúc chu kỳ hưởng sẽ được bảo lưu để cộng dồn cho lần hưởng tiếp theo.
Ví dụ minh họa về cách tính tiền hưởng
Giả sử ông A có thời gian đóng BHTN là 50 tháng, mức lương bình quân 06 tháng cuối cùng là 4.000.000 VNĐ. Cách tính tiền hưởng bảo hiểm thất nghiệp trong trường hợp này như sau:
- Xác định số tháng được hưởng: 36 tháng đầu tương ứng với 03 tháng trợ cấp; 14 tháng tiếp theo (50 - 36 = 14) sẽ được cộng thêm 01 tháng trợ cấp. Tổng cộng ông A được hưởng 04 tháng trợ cấp. Số tháng dư (12 tháng) sẽ được bảo lưu.
- Mức hưởng hàng tháng: 4.000.000 VNĐ x 60% = 2.400.000 VNĐ/tháng.
Hồ sơ và thủ tục hưởng bảo hiểm thất nghiệp
Hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp
Căn cứ Điều 16 Nghị định số 28/2015/NĐ-CP, hồ sơ bao gồm:
- Đề nghị hưởng trợ cấp thất nghiệp theo mẫu quy định của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội.
- Bản chính hoặc bản sao có chứng thực một trong các giấy tờ xác nhận chấm dứt hợp đồng lao động (Hợp đồng hết hạn, Quyết định thôi việc, Quyết định sa thải, Quyết định kỷ luật buộc thôi việc, hoặc Thông báo/Thỏa thuận chấm dứt hợp đồng).
- Sổ bảo hiểm xã hội.
Quy trình thực hiện
Người lao động cần tuân thủ các bước sau để cách tính lấy bảo hiểm thất nghiệp được chính xác và đúng tiến độ:
- Bước 1: Nộp hồ sơ: Trong vòng 03 tháng kể từ ngày chấm dứt hợp đồng, người lao động nộp 01 bộ hồ sơ tại Trung tâm Giới thiệu việc làm địa phương nơi muốn nhận trợ cấp.
- Bước 2: Giải quyết hồ sơ: Trong vòng 15 ngày kể từ khi nộp hồ sơ, người lao động đến xác nhận giải quyết. Trong vòng 20 ngày làm việc, Trung tâm sẽ ra quyết định duyệt chi trả kèm sổ BHXH đã xác nhận. Thời điểm tính hưởng là ngày thứ 16 kể từ ngày nộp đủ hồ sơ.
- Bước 3: Nhận tiền chi trả: Trong vòng 05 ngày làm việc kể từ khi có quyết định, cơ quan BHXH thực hiện chi trả tháng đầu kèm thẻ BHYT. Các tháng tiếp theo được chi trả trong vòng 12 ngày tính từ ngày hưởng tháng đó.
- Bước 4: Thông báo tình hình tìm kiếm việc làm: Hàng tháng, người lao động phải đến Trung tâm dịch vụ việc làm để thực hiện thông báo về việc tìm kiếm việc làm theo lịch hẹn trong quyết định.
