Thủ tục đăng ký nhận cha mẹ con

Trong thực tế, có nhiều trường hợp tại thời điểm đăng ký khai sinh cho con, cha và mẹ vẫn chưa thực hiện thủ tục đăng ký kết hôn theo quy định của pháp luật. Khi đó, để trẻ em có đầy đủ thông tin của cả cha và mẹ trong Giấy khai sinh, các bên cần thực hiện thủ tục đăng ký nhận cha, mẹ, con nhằm xác lập quan hệ huyết thống về mặt pháp lý.

Thẩm quyền đăng ký nhận cha, mẹ, con

Căn cứ theo Điều 24 Luật Hộ tịch 2014, thẩm quyền giải quyết việc đăng ký nhận cha, mẹ, con được quy định như sau:

• Ủy ban nhân dân (UBND) cấp xã nơi cư trú của người nhận hoặc người được nhận là cha, mẹ, con thực hiện đăng ký nhận cha, mẹ, con.

Như vậy, tùy vào nơi cư trú (thường trú hoặc tạm trú) của người cha mà UBND xã/phường/thị trấn tương ứng sẽ có thẩm quyền thụ lý hồ sơ.

Chứng cứ chứng minh quan hệ cha, mẹ, con

Để việc đăng ký được thực hiện hợp lệ, các bên phải cung cấp đầy đủ tài liệu chứng minh quan hệ huyết thống. Căn cứ theo Điều 11 Thông tư số 15/2015/TT-BTP, các loại chứng cứ bao gồm:

• Trường hợp 1: Có văn bản của cơ quan y tế, cơ quan giám định hoặc cơ quan khác có thẩm quyền trong nước hoặc nước ngoài xác nhận quan hệ cha con, mẹ con (ví dụ: Kết luận giám định ADN).
• Trường hợp 2: Nếu không có văn bản tại trường hợp 1, phải cung cấp các tài liệu như thư từ, phim ảnh, băng, đĩa, đồ dùng, vật dụng khác để chứng minh mối quan hệ; đồng thời phải có văn bản cam đoan của cha, mẹ về việc trẻ em là con chung của hai người và có ít nhất hai người thân thích của cha, mẹ làm chứng.

Lưu ý: Đối với người mẹ, nếu thông tin người mẹ đã có trong Giấy chứng sinh thì không cần cung cấp thêm giấy tờ chứng minh quan hệ mẹ con. Tuy nhiên, đối với người cha, việc cung cấp kết quả giám định ADN là căn cứ quan trọng nhất để xác lập quan hệ pháp lý.

Trình tự, thủ tục đăng ký nhận cha, mẹ, con

Quy trình thực hiện được quy định cụ thể tại Điều 25 Luật Hộ tịch 2014:

• Bước 1: Nộp hồ sơ: Người yêu cầu nộp tờ khai theo mẫu và các chứng cứ chứng minh quan hệ cha, mẹ, con cho cơ quan đăng ký hộ tịch. Khi thực hiện thủ tục này, các bên liên quan phải có mặt trực tiếp.
• Bước 2: Tiếp nhận và giải quyết: Trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, nếu thấy việc nhận cha, mẹ, con là đúng sự thật và không có tranh chấp, công chức tư pháp - hộ tịch sẽ ghi vào Sổ hộ tịch, cùng các bên ký xác nhận và báo cáo Chủ tịch UBND cấp xã cấp trích lục cho người yêu cầu.

Thủ tục kết hợp đăng ký khai sinh và nhận cha, mẹ, con

Trong trường hợp muốn làm khai sinh có tên cha khi chưa đăng ký kết hôn, pháp luật cho phép thực hiện đồng thời hai thủ tục để tiết kiệm thời gian và công sức. Căn cứ Điều 12 Thông tư số 15/2015/TT-BTP, cơ quan đăng ký hộ tịch sẽ kết hợp giải quyết việc đăng ký khai sinh và đăng ký nhận cha, mẹ, con nếu hồ sơ đầy đủ.

Hồ sơ cần chuẩn bị

Để thực hiện thủ tục kết hợp này, người đi đăng ký cần chuẩn bị các giấy tờ sau:

• Tờ khai đăng ký khai sinh và Tờ khai đăng ký nhận cha, mẹ, con (theo mẫu tại Phụ lục V ban hành kèm theo Thông tư 15/2015/TT-BTP).
• Giấy chứng sinh hoặc giấy tờ thay thế Giấy chứng sinh hợp lệ.
• Chứng cứ chứng minh quan hệ cha, mẹ, con (như kết luận giám định ADN nêu trên).
• Xuất trình bản chính giấy tờ tùy thân còn giá trị sử dụng (Hộ chiếu, Chứng minh nhân dân, Thẻ căn cước công dân hoặc giấy tờ khác có dán ảnh và thông tin cá nhân do cơ quan thẩm quyền cấp) để chứng minh nhân thân.

Kết quả giải quyết

Ngay sau khi tiếp nhận đầy đủ hồ sơ, nếu thấy thông tin khai sinh phù hợp, công chức tư pháp - hộ tịch sẽ thực hiện ghi nội dung vào Sổ hộ tịch, cập nhật vào Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử và Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để lấy Số định danh cá nhân. Sau đó, Chủ tịch UBND cấp xã sẽ cấp Giấy khai sinh cho trẻ.

Việc thực hiện đồng thời các thủ tục này giúp đảm bảo quyền lợi của trẻ em trong việc có đầy đủ thông tin về cha và mẹ ngay từ khi mới sinh ra, đồng thời đơn giản hóa quy trình hành chính cho các bậc phụ huynh.

Xem thêm các chủ đề khác

• Điều kiện đăng ký khai sinh kết hợp nhận cha, mẹ, con có yếu tố nước ngoài
• Đăng ký khai sinh kết hợp nhận cha, mẹ, con có yếu tố nước ngoài