Thẩm quyền đăng ký kết hôn tại nơi tạm trú

Khi hai bên nam, nữ đủ điều kiện kết hôn theo quy định của Luật Hôn nhân và gia đình và đã hoàn thành thủ tục đăng ký tạm trú tại cơ quan Công an cấp xã, việc thực hiện thủ tục đăng ký kết hôn theo quy định của pháp luật tại nơi tạm trú sẽ được thực hiện như thế nào? Bài viết dưới đây sẽ làm rõ thẩm quyền và trình tự thực hiện thủ tục này.

Căn cứ pháp lý

• Luật Hộ tịch 2014;
• Luật Hôn nhân và gia đình 2014;
• Nghị định số 123/2015/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Hộ tịch;
• Luật Cư trú 2006 (sửa đổi, bổ sung 2013).

Quy định về thẩm quyền đăng ký kết hôn tại nơi tạm trú

Dựa trên các quy định pháp luật hiện hành, thẩm quyền giải quyết việc đăng ký kết hôn được xác định như sau:

Theo quy định tại Khoản 1 Điều 17 Luật Hộ tịch, Ủy ban nhân dân (UBND) cấp xã nơi cư trú của một trong hai bên nam, nữ là cơ quan có thẩm quyền thực hiện việc đăng ký kết hôn.

Để xác định "nơi cư trú" bao gồm cả nơi tạm trú hay không, cần căn cứ vào Luật Cư trú. Tại Khoản 1 Điều 12 Luật Cư trú 2006 (sửa đổi, bổ sung 2013) quy định: Nơi cư trú của công dân là chỗ ở hợp pháp mà người đó thường xuyên sinh sống, bao gồm nơi thường trú hoặc nơi tạm trú. Trong đó, nơi tạm trú là nơi công dân sinh sống ngoài nơi đăng ký thường trú và đã thực hiện việc đăng ký tạm trú theo quy định.

Như vậy, về mặt thẩm quyền, UBND cấp xã nơi công dân đang đăng ký tạm trú hoàn toàn có chức năng và nhiệm vụ thực hiện thủ quyết định đăng ký kết hôn cho các cặp đôi tại địa phương này.

Hồ sơ đăng ký kết hôn tại nơi tạm trú

Việc chuẩn bị hồ sơ cần tuân thủ đúng quy định về giấy tờ nộp và xuất trình. Theo Khoản 1 Điều 10 Nghị định số 123/2015/NĐ-CP, khi thực hiện đăng ký kết hôn tại UBND cấp xã mà người yêu cầu không thường trú tại xã, phường, thị trấn nơi đăng ký kết hôn thì phải nộp Giấy xác nhận tình trạng hôn nhân do UBND cấp xã nơi cư trú của người đó cấp.

Cụ thể, để thực hiện thủ tục tại nơi tạm trú, các bên cần chuẩn bị các giấy tờ sau:

• Giấy tờ tùy thân: Bản chính Chứng minh nhân dân, Thẻ căn cước công dân hoặc Hộ chiếu còn giá trị sử dụng của cả hai bên nam và nữ (theo quy định về việc xuất trình giấy tờ để chứng minh nhân thân tại Điều 2 Nghị định 123/2015/NĐ-CP).
• Giấy tờ chứng minh nơi cư trú: Các tài liệu chứng minh việc đã đăng ký tạm trú hợp lệ.
• Giấy xác nhận tình trạng hôn nhân: Bản chính Giấy xác nhận tình để độc thân do UBND cấp xã nơi cư trú (nơi thường trú) của mỗi bên nam, nữ cấp. Đây là giấy tờ bắt buộc để cơ quan đăng ký hộ tịch kiểm tra điều kiện kết hôn.

Trình tự, thủ tục đăng ký kết hôn

Quy trình thực hiện việc đăng ký kết hôn được thực hiện theo các bước quy định tại Điều 18 Luật Hộ tịch như sau:

1. Nộp hồ sơ: Hai bên nam và nữ trực tiếp nộp tờ khai đăng ký kết hôn theo mẫu quy định cho cơ quan đăng ký hộ tịch. Lưu ý, cả hai bên phải cùng có mặt tại cơ quan đăng ký hộ tịch khi thực hiện thủ tục.
2. Tiếp nhận và kiểm tra: Công chức tư pháp - hộ tịch có trách nhiệm kiểm tra các giấy tờ trong hồ sơ. Nếu thấy đủ điều kiện kết hôn theo quy định của Luật Hôn nhân và gia đình, công chức sẽ ghi việc kết hôn vào Sổ hộ tịch và yêu cầu hai bên nam, nữ cùng ký tên vào Sổ hộ tịch cũng như Giấy chứng nhận kết hôn.
3. Trả kết quả: Sau khi hoàn tất các bước trên, công chức tư pháp - hộ tịch báo cáo Chủ tịch UBND cấp xã để tổ chức trao Giấy chứng nhận kết hôn cho hai bên nam, nữ.

Trong trường hợp cơ quan đăng ký hộ tịch cần phải xác minh thêm về điều kiện kết hôn của hai bên (ví dụ như xác minh tình trạng hôn nhân thực tế), thời hạn giải quyết sẽ không quá 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ.

Việc nắm rõ các quy định về nơi cư trú và giấy tờ cần thiết sẽ giúp quá trình đăng ký kinh doanh hộ gia đình online hoặc các thủ tục hành chính khác tại địa phương tạm trú được thuận lợi hơn. Nếu có những vướng mắc liên quan đến yếu tố nước ngoài, người dân cần lưu ý thêm về điều kiện đăng ký khai sinh kết hợp nhận cha, mẹ, con có yếu tố nước ngoài để chuẩn bị hồ sơ chính xác nhất.