Ly hôn đơn phương có được quyền nuôi con

Quyền nuôi con khi ly hôn đơn phương là một trong những vấn đề được quan tâm nhất, đặc biệt với người mẹ đang nuôi con nhỏ và là nạn nhân của bạo lực gia đình. Bài viết phân tích quyền yêu cầu ly hôn, căn cứ để Tòa án chấp nhận và quyền trực tiếp nuôi con theo quy định của pháp luật, qua một tình huống thực tế: người vợ 19 tuổi, kết hôn được 1 năm, đang nuôi con 4 tháng tuổi và bị chồng ngược đãi.

Quyền yêu cầu giải quyết ly hôn

Theo Điều 51 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, vợ, chồng hoặc cả hai người có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn. Đáng lưu ý, khoản 3 Điều 51 quy định chồng không có quyền yêu cầu ly hôn trong trường hợp vợ đang có thai, sinh con hoặc đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi. Ngược lại, người vợ vẫn có quyền chủ động nộp đơn yêu cầu ly hôn trong giai đoạn này. Vì vậy, trong tình huống nêu trên, người vợ hoàn toàn có quyền đưa đơn ra Tòa án để yêu cầu giải quyết ly hôn.

Căn cứ để Tòa án chấp nhận yêu cầu ly hôn

Điều 56 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 quy định: khi vợ hoặc chồng yêu cầu ly hôn mà hòa giải tại Tòa án không thành thì Tòa án giải quyết cho ly hôn nếu có căn cứ về việc vợ, chồng có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được.

Trong tình huống người chồng thường xuyên đánh đập, ngược đãi, thậm chí dùng dao đe dọa khiến người vợ phải về nhà mẹ đẻ, đời sống chung đã rơi vào tình trạng trầm trọng. Khi ra Tòa, người vợ nên thu thập và đưa ra các chứng cứ về hành vi bạo lực này để Tòa có cơ sở pháp lý giải quyết ly hôn.

Quyền nuôi con khi ly hôn đơn phương với con dưới 36 tháng tuổi

Đây là nội dung cốt lõi khi bàn về quyền nuôi con khi ly hôn đơn phương. Điều 81 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 quy định:

• Sau khi ly hôn, cha mẹ vẫn có quyền, nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chưa thành niên;
• Vợ chồng thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con; nếu không thỏa thuận được thì Tòa án quyết định giao con cho một bên căn cứ vào quyền lợi mọi mặt của con; con từ đủ 7 tuổi trở lên phải xem xét nguyện vọng của con;
• Con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện trực tiếp trông nom, chăm sóc con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con.

Như vậy, với cháu bé mới 4 tháng tuổi, người mẹ có ưu thế rõ ràng về quyền trực tiếp nuôi dưỡng, chăm sóc con.

Nghĩa vụ cấp dưỡng của bên không trực tiếp nuôi con

Theo Điều 82 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, cha hoặc mẹ không trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ tôn trọng quyền của con được sống chung với người trực tiếp nuôi và có nghĩa vụ cấp dưỡng cho con. Người không trực tiếp nuôi con có quyền, nghĩa vụ thăm nom con mà không ai được cản trở. Do đó, người mẹ có quyền yêu cầu người cha thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng để bảo đảm cuộc sống cho con chung.

Lưu ý về tài sản và quà cưới

Về số vàng cưới, cần xác định đây là tài sản riêng được tặng cho riêng người vợ hay tài sản chung của vợ chồng. Nếu chứng minh được vàng cưới được tặng cho riêng trước hoặc trong lễ cưới cho cá nhân người vợ thì đây là tài sản riêng theo Điều 43 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, người vợ có quyền yêu cầu lại. Việc giải quyết tranh chấp này được thực hiện theo Bộ luật Dân sự 2015 và Bộ luật Tố tụng dân sự.

Để hiểu thêm về quyền nuôi con trên thực tiễn, bạn có thể tham khảo án lệ về quyền nuôi con trong trường hợp người mẹ bỏ đi và bài Thủ tục ly hôn đơn phương để nắm trình tự nộp hồ sơ.

Xem thêm các chủ đề khác

• Thủ tục ly hôn
• Sau ly hôn được ở lại nhà cũ trong thời gian bao lâu?