Thủ tục ly hôn đơn phương

Thủ tục ly hôn đơn phương là trình tự được thực hiện tại Tòa án nhân dân khi vợ chồng không thể hòa giải để cùng chấm dứt hôn nhân, chỉ một bên yêu cầu giải quyết. Bài viết trình bày căn cứ, hồ sơ, thẩm quyền, thời hạn, các bước tiến hành và chi phí theo quy định pháp luật áp dụng tại thời điểm năm 2019.

Căn cứ ly hôn đơn phương

Điều 56 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 quy định: khi vợ hoặc chồng yêu cầu ly hôn mà hòa giải tại Tòa án không thành thì Tòa án giải quyết cho ly hôn nếu có căn cứ về việc vợ, chồng có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được.

Trường hợp vợ hoặc chồng của người bị Tòa án tuyên bố mất tích yêu cầu ly hôn thì Tòa án giải quyết cho ly hôn. Trường hợp có yêu cầu ly hôn theo khoản 2 Điều 51 thì Tòa án giải quyết nếu có căn cứ về việc chồng, vợ có hành vi bạo lực gia đình làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe, tinh thần của người kia.

Hồ sơ ly hôn đơn phương cần những giấy tờ gì?

• Đơn xin ly hôn;
• Giấy đăng ký kết hôn (bản chính);
• Hộ khẩu (bản sao);
• Bản sao CMND/CCCD của vợ và chồng;
• Bản sao giấy khai sinh của con chung (nếu có con);
• Các giấy tờ chứng minh về tài sản và căn cứ liên quan đến quyền nuôi con.

Thẩm quyền giải quyết

Theo khoản 1 Điều 28 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, tranh chấp về ly hôn, nuôi con, chia tài sản khi ly hôn thuộc thẩm quyền của Tòa án nhân dân. Theo Điều 35 và Điều 39, thẩm quyền giải quyết thuộc về Tòa án nhân dân cấp quận/huyện nơi bị đơn cư trú, làm việc. Nếu không xác định được nơi cư trú của bị đơn thì thuộc về Tòa án nơi người làm đơn đang sinh sống hoặc nơi có tài sản.

Thời hạn giải quyết

Khoản 1 Điều 203 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 quy định thời hạn chuẩn bị xét xử đối với các vụ án quy định tại Điều 28 là 04 tháng kể từ ngày thụ lý; vụ án có tính chất phức tạp hoặc do sự kiện bất khả kháng, trở ngại khách quan có thể được gia hạn nhưng không quá 02 tháng.

Các bước tiến hành thủ tục ly hôn đơn phương

• Bước 1: Nộp hồ sơ khởi kiện về việc xin ly hôn đơn phương tại Tòa án nhân dân cấp quận/huyện nơi bị đơn cư trú, làm việc;
• Bước 2: Trong thời hạn tám ngày làm việc kể từ ngày nhận đơn và hồ sơ hợp lệ, Tòa án thông báo cho đương sự nộp tạm ứng án phí;
• Bước 3: Đương sự nộp tạm ứng án phí tại Chi cục Thi hành án dân sự cấp quận/huyện và nộp lại biên lai cho Tòa án;
• Bước 4: Tòa án thụ lý vụ án, tiến hành các thủ tục tố tụng (trong đó bắt buộc qua bước hòa giải tại Tòa án) và ra bản án hoặc quyết định giải quyết.

Chi phí ly hôn đơn phương

Người yêu cầu giải quyết ly hôn đơn phương phải nộp án phí dân sự sơ thẩm theo quy định tại Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. Mức án phí cụ thể được xác định theo yêu cầu của đương sự. Trường hợp có yêu cầu chia tài sản, án phí sẽ tính theo giá trị tài sản tranh chấp; nếu phát sinh việc định giá tài sản thì người yêu cầu phải đóng phí định giá. Ngoài ra, việc cấp bản sao, chụp tài liệu phải nộp lệ phí theo quy định.

Xem thêm các chủ đề khác

• Thủ tục ly hôn
• Sau ly hôn được ở lại nhà cũ trong thời gian bao lâu?