Ly hôn có yếu tố nước ngoài theo luật hôn nhân gia đình

Ly hôn là việc chấm dứt quan hệ vợ chồng được pháp luật công nhận, nhằm giải quyết các mâu thuẫn không thể hàn gắn trong đời sống hôn nhân. Khi có sự xuất hiện của yếu tố nước ngoài, thủ tục này sẽ chịu sự điều chỉnh của các quy định đặc thù về thẩm quyền và pháp luật áp dụng. Bài viết dưới đây cung cấp cái nhìn tổng quan về quy định pháp luật liên quan đến ly hôn có yếu kết tố nước ngoài.

Quy định của pháp luật về ly hôn có yếu tố nước ngoài

Theo Điều 127 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, việc ly hôn có yếu tố nước ngoài được xác định trong các trường hợp cụ thể sau:

• Ly hôn giữa công dân Việt Nam với người nước ngoài;
• Ly hôn giữa những người nước ngoài với nhau nhưng thường trú tại Việt Nam khi họ có yêu cầu.

Trong trường hợp bên là công dân Việt Nam không thường trú tại Việt Nam vào thời điểm yêu cầu ly hôn, pháp luật áp dụng quy tắc sau:

• Việc ly hôn sẽ được giải quyết theo pháp luật của nước nơi vợ chồng có nơi thường trú chung;
• Nếu hai bên không có nơi thường trú chung, việc giải quyết sẽ tuân thủ theo pháp luật Việt Nam.

Lưu ý quan trọng: Đối với các tranh chấp liên quan đến tài sản là bất động sản nằm ở nước ngoài, việc giải quyết sẽ tuân theo pháp luật của quốc gia nơi có bất động sản đó.

Thẩm quyền giải quyết vụ việc

Căn cứ vào Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, thẩm quyền giải quyết các vụ việc ly hôn này được phân định giữa Tòa án nhân dân cấp tỉnh và Tòa án nhân dân cấp huyện:

• Tòa án nhân dân cấp tỉnh: Có thẩm quyền giải quyết nếu vụ việc thuộc trường hợp quy định tại khoản 3 Điều 35 và Điều 37 của Bộ luật này.
• Tòa án nhân dân cấp huyện: Có thẩm quyền giải quyết đối với các trường hợp quy định tại khoản 4 Điều 35, cụ thể là việc ly hôn giữa công dân Việt Nam và công dân nước láng giềng cùng cư trú ở khu vực biên giới với Việt Nam. Để hiểu rõ hơn về các điều kiện pháp lý liên quan, quý độc giả có thể tham khảo thêm về điều kiện đăng ký kết hôn có yếu tố nước ngoài tại khu vực biên giới.

Hồ sơ thực hiện thủ tục ly hôn

Để tiến hành thủ tục ly hôn có yếu tố nước ngoài, các đương sự cần chuẩn bị đầy đủ bộ hồ sơ theo quy định pháp luật, bao gồm:

• Đơn xin ly hôn hoặc Đơn yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn;
• Bản chính Giấy chứng nhận kết hôn (nếu mất bản chính phải nộp bản sao có xác nhận sao y từ cơ quan có thẩm quyền);
• Chứng minh nhân dân hoặc Hộ chiếu; Hộ khẩu (bản sao chứng thực);
• Bản sao Giấy khai sinh của con (nếu có con chung);
• Bản sao chứng thực các chứng từ, tài liệu về quyền sở hữu tài sản (trong trường hợp có tranh chấp tài sản);
• Các tài liệu, hồ sơ chứng minh việc một bên đang ở nước ngoài (nếu có).

Lưu ý đối với hôn nhân đăng ký tại nước ngoài: Nếu hai bên đã thực hiện đăng ký kết hôn theo pháp luật nước ngoài nhưng muốn ly hôn tại Việt Nam, cần phải thực hiện thủ tục hợp thức lãnh sự Giấy đăng quyết định/Giấy đăng ký kết hôn và làm thủ tục ghi chú vào sổ đăng ký hộ tịch tại Sở Tư pháp. Việc nắm vững các bước đăng ký kết hôn có yếu tố nước ngoài tại khu vực biên giới cũng là tiền đề quan trọng để hợp lệ hóa các giấy tờ này.

Trình tự, thủ tục và án phí

Quy trình giải quyết vụ việc ly hôn thường trải qua các bước sau:

1. Bước 1: Nộp hồ sơ hợp lệ về việc xin ly hôn tại Tòa án có thẩm quyền.
2. Bước 2: Trong thời hạn từ 07 đến 15 ngày, Tòa án tiến hành kiểm tra hồ sơ. Nếu hồ sơ đầy đủ và đúng quy định, Tòa án sẽ ra thông báo nộp tiền tạm ứng án phí.
3. Bước 3: Người nộp đơn thực hiện nghĩa vụ nộp tiền tạm ứng án phí tại Chi cục thi hành án dân sự và nộp lại biên lai cho Tòa án để thụ lý vụ việc.
4. Bước 4: Tòa án tiến hành các thủ tục hòa giải và xét xử sơ thẩm theo quy định của pháp luật tố tụng.

Theo quy định tại Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, thời gian giải quyết vụ việc thường kéo dài từ 4 đến 6 tháng kể từ ngày thụ lý vụ án.

Về nghĩa vụ tài chính, căn cứ theo Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 Quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí tòa án, mức án phí được xác định như sau:

• Trường hợp không có tranh chấp tài sản: Án phí sơ thẩm trong vụ việc ly hôn là 300.000 đồng.
• Trường hợp có tranh chấp về tài sản: Án phí được xác định dựa trên giá trị tài sản tranh chấp theo quy định của pháp luật về án phí dân sự.