Chia tài sản khi ly hôn đơn phương như thế nào cho hợp lý?

Chia tài sản khi ly hôn đơn phương luôn là vấn đề được các bên quan tâm hàng đầu, đặc biệt khi vợ chồng không thống nhất được việc xác định tài sản chung, tài sản riêng hay các khoản nợ. Về nguyên tắc, tài sản chung của vợ chồng được chia đôi nhưng có tính đến công sức đóng góp và hoàn cảnh của mỗi bên. Bài viết phân tích các nguyên tắc chia tài sản theo quy định pháp luật.

Căn cứ pháp lý

• Luật Hôn nhân và gia đình 2014 (Luật số 52/2014/QH13)
• Bộ luật Dân sự 2015 (Luật số 91/2015/QH13)

Xác định tài sản chung, tài sản riêng

Tài sản chung của vợ chồng là tài sản do vợ chồng tạo dựng trong thời kỳ hôn nhân, bao gồm thu nhập từ lao động, sản xuất, kinh doanh và các thu nhập hợp pháp khác. Khi chia tài sản, hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng của bên nào thì thuộc về bên đó (trừ trường hợp có thỏa thuận khác). Phần tài sản chung còn lại không chia thì vẫn là tài sản chung của vợ và chồng. Nhiều người chưa hiểu rằng khối tài sản phát sinh trong thời kỳ hôn nhân về nguyên tắc là tài sản chung, nên việc xác minh, truy tìm tài sản chung trong nhiều trường hợp là cấp thiết.

Người vi phạm nghĩa vụ có bị bất lợi khi chia tài sản?

Khi ly hôn, vợ chồng có quyền tự thỏa thuận về việc chia tài sản chung. Trường hợp không thỏa thuận được và yêu cầu Tòa án giải quyết, theo nguyên tắc chia tài sản tại Điều 59 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, Tòa án có xem xét yếu tố lỗi của mỗi bên trong vi phạm quyền, nghĩa vụ vợ chồng. Trên thực tế, nếu một bên ngoại tình (vi phạm nghĩa vụ chung thủy) thì Tòa án có thể xem xét yếu tố lỗi này để bảo đảm quyền lợi hợp pháp cho bên còn lại và các con chưa thành niên.

Công sức đóng góp của các bên

Về nguyên tắc, vợ chồng có quyền ngang nhau trong việc định đoạt tài sản chung, nhưng việc chia có tính đến điều kiện, công sức đóng góp của mỗi bên trong việc tạo lập, duy trì và phát triển khối tài sản chung. Đặc biệt, lao động của vợ hoặc chồng trong gia đình (nội trợ, chăm con, trông nhà…) cũng được coi như lao động có thu nhập. Quy định này giúp bảo vệ quyền lợi của người (thường là phụ nữ) đảm nhận công việc gia đình.

Trách nhiệm liên đới về các khoản nợ

Theo Luật Hôn nhân và gia đình 2014, vợ chồng chịu trách nhiệm liên đới đối với các nghĩa vụ chung, bao gồm:

• Nợ phát sinh do vợ chồng cùng thỏa thuận xác lập;
• Nợ phát sinh do một bên xác lập giao dịch nhằm đáp ứng nhu cầu thiết yếu của gia đình;
• Nợ phát sinh từ việc quản lý, sử dụng, định đoạt tài sản chung;
• Nghĩa vụ bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật.

Khi chịu trách nhiệm liên đới về các khoản nợ chung, vợ chồng dùng tài sản chung để thanh toán.

Có được chia tài sản chung sau khi ly hôn không?

Về mặt pháp lý, sau khi ly hôn thì quan hệ vợ chồng chấm dứt, các vấn đề tài sản và nuôi con đã được giải quyết. Tuy nhiên, nếu sau khi ly hôn mới phát hiện một bên có tài sản được tạo dựng trong thời kỳ hôn nhân nhưng giấu giếm (tẩu tán), mà bên đó không chứng minh được là tài sản riêng, thì tài sản đó vẫn được coi là tài sản chung và sẽ được phân chia theo quy định pháp luật nếu có yêu cầu.

Lưu ý

• Việc chia tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân không làm thay đổi hoặc chấm dứt chế độ tài sản của vợ chồng theo quy định pháp luật;
• Có thể tách yêu cầu tranh chấp tài sản thành một vụ án riêng để việc ly hôn được giải quyết nhanh hơn.

Xem thêm các chủ đề liên quan

• Điều kiện ly hôn đơn phương
• Hồ sơ ly hôn đơn phương
• Sau ly hôn được ở lại nhà cũ trong thời gian bao lâu?