Chế độ thai sản của vợ chồng mới nhất

Việc thực hiện chế độ thai sản là một trong những quyền lợi quan trọng nhằm bảo vệ sức khỏe và thu nhập cho người lao động, đặc biệt là phụ nữ trong giai đoạn sau sinh. Theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội (BHXH), các đối tượng tham gia BHXH bắt buộc sẽ được hưởng các chế độ nhằm đảm bảo sự ổn định về kinh tế và điều kiện phục hồi sức khỏe để tiếp tục tham động vào quá trình lao động.

Quy định về đối tượng và điều kiện hưởng chế độ thai sản

Căn cứ Điều 31 Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014, người lao động tham gia BHXH bắt buộc được hưởng chế độ thai sản trong các trường hợp sau:

• Lao động nữ đang mang thai;
• Lao động nữ sinh con;
• Lao động nữ thực hiện mang thai hộ và người mẹ nhờ mang thai hộ;
• Người lao động nhận nuôi con dưới 06 tháng tuổi;
• Lao động nữ thực hiện các biện pháp đặt vòng tránh thai hoặc triệt sản;
• Lao động nam đang đóng BHXH có vợ sinh con.

Để đảm bảo quyền lợi, người lao động cần lưu ý về thời gian đóng BHXH tối thiểu để đủ điều kiện hưởng chế độ:

• Đối với trường hợp sinh con, nuôi con nuôi dưới 06 tháng tuổi, hoặc mang thai hộ/nhờ mang thai hộ: Phải đóng BHXH từ đủ 06 tháng trở lên trong vòng 12 tháng trước khi sinh con hoặc nhận nuôi con.
• Trường hợp lao động nữ đã đóng BHXH từ đủ 1 chế độ 12 tháng trở lên, nhưng khi mang thai phải nghỉ việc để dưỡng thai theo chỉ định của bác sĩ thì cần phải đóng BHXH từ đủ 03 tháng trở lên trong vòng 12 tháng trước khi sinh.

Đáng chú ý, pháp luật vẫn bảo hộ quyền lợi cho những người lao động đáp ứng đủ điều kiện về thời gian đóng nhưng đã chấm dứt hợp đồng lao động hoặc thôi việc trước khi sinh con hoặc nhận nuôi con dưới 06 tháng tuổi.

Thời gian nghỉ việc hưởng chế độ thai sản

Tùy vào từng giai đoạn của thai kỳ và tình trạng sức khỏe, thời gian nghỉ việc được quy định cụ thể theo các Điều 32 đến Điều 37 Luật Bảo hiểm xã hội 2014 như sau:

Thời gian khám thai và thực hiện biện pháp tránh thai

• Khám thai: Lao động nữ được nghỉ 05 lần, mỗi lần 01 ngày. Nếu ở xa cơ sở y tế hoặc có bệnh lý/thai không bình thường thì được nghỉ 02 ngày cho mỗi lần khám. Thời gian này tính theo ngày làm việc (không bao gồm ngày lễ, Tết, ngày nghỉ hằng tuần).
• Biện pháp tránh thai: Nghỉ 07 ngày đối với đặt vòng tránh thai và 15 ngày đối với thực hiện biện pháp triệt sản.

Thời gian khi sẩy thai, nạo, hút thai hoặc thai chết lưu

Thời gian nghỉ được tính theo chỉ định của cơ sở khám chữa bệnh có thẩm quyền, bao gồm cả ngày nghỉ lễ, Tết và ngày nghỉ hằng tuần:

• Thai dưới 05 tuần tuổi: Nghỉ tối đa 10 ngày;
• Thai từ 05 đến 13 tuần tuổi: Nghỉ tối đa 20 ngày;
• Thai từ 13 đến 25 tuần tuổi: Nghỉ tối đa 40 ngày;
• Thai từ 25 tuần tuổi trở lên: Nghỉ tối đa 50 ngày.

Thời gian nghỉ sinh con và các trường hợp đặc biệt

• Lao động nữ được nghỉ 06 tháng khi sinh con. Trường hợp sinh đôi trở lên, từ con thứ hai trở đi, cứ mỗi con người mẹ được nghỉ thêm 06 tháng.
• Nếu con dưới 02 tháng tuổi bị chết: Mẹ được nghỉ việc 04 tháng tính từ ngày sinh con.
• Nếu con từ 02 tháng tuổi trở lên bị chết: Mẹ được nghỉ việc 02 tháng tính từ ngày con chết (thời gian này không tính vào thời gian nghỉ việc riêng).

Cách tính tiền trợ cấp thai sản

Chế độ tài chính cho người lao động bao gồm trợ cấp một lần và tiền lương tháng hưởng chế độ.

Trợ cấp một lần khi sinh con

Căn cứ Điều 38 Luật Bảo hiểm xã hội 2014, mức trợ cấp một lần được tính theo công thức: Mức lương cơ sở x 2. Tại thời điểm năm 2021, với mức lương cơ sở là 1,49 triệu đồng/tháng, số tiền nhận được là 2,96 triệu đồng.

Mức hưởng chế độ thai sản hàng tháng

Theo Điều 39 Luật Bảo hiểm xã hội 2014, mức hưởng hàng tháng được xác định bằng: 100% x Mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH của 06 tháng trước khi nghỉ việc. Nếu chưa đóng đủ 06 tháng, mức hưởng tính theo bình quân các tháng đã đóng.

Chế độ thai sản đối với lao động nam

Để hỗ trợ vợ chăm sóc con nhỏ, lao động nam có vợ sinh con được hưởng chế độ như sau:

• Thời gian nghỉ: Trong 30 ngày đầu kể từ khi vợ sinh, người chồng được nghỉ từ 05 đến 14 ngày làm việc tùy trường hợp (sinh thường 05 ngày; sinh mổ hoặc dưới 32 tuần tuổi 07 ngày; sinh đôi 10 ngày; sinh đôi trở lên mà phải mổ thì 14 ngày).
• Trợ cấp một lần: Được hưởng mức bằng 2 lần lương cơ sở (tương đương 2,96 triệu đồng tại năm 2021) nếu người chồng đóng đủ BHXH từ 06 tháng trở lên trong vòng 12 tháng trước khi vợ sinh. Căn cứ theo Thông tư số 59/2015/TT-BLĐTBXH, khoản trợ cấp này áp dụng khi người chồng đáp ứng đủ điều kiện đóng BHXH theo quy định.
• Tiền chế độ: Được tính dựa trên mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH của 06 tháng trước khi nghỉ việc chia cho 24 rồi nhân với số ngày nghỉ thực tế.

Hồ sơ và thủ tục hưởng chế độ thai sản

Căn cứ Điều 101 Luật Bảo hiểm xã hội 2014 và Quyết định 166/QĐ-BHXH 2019, hồ sơ cần chuẩn bị bao gồm:

Đối với lao động nữ sinh con

• Bản sao giấy khai sinh hoặc giấy chứng sinh của con;
• Bản sao giấy chứng tử của con (nếu con chết) hoặc của mẹ (nếu mẹ chết sau sinh);
• Giấy xác nhận từ cơ sở y tế về tình trạng sức khỏe hoặc trích sao hồ sơ bệnh án nếu cần thiết.

Đối với lao động nam khi vợ sinh con

• Bản sao giấy chứng sinh hoặc giấy khai sinh của con;
• Giấy xác nhận của cơ sở y tế trong trường hợp sinh mổ hoặc sinh dưới 32 tuần tuổi.

Trình tự giải quyết hồ sơ

Quy trình thực hiện gồm các bước sau:

1. Bước 1: Người lao động nộp hồ sơ cho người sử dụng lao động trong thời hạn 45 ngày kể từ ngày trở lại làm việc.
2. Bước 2: Người sử dụng lao động lập danh sách và nộp hồ sơ cho cơ quan BHXH trong vòng 10 ngày kể từ khi nhận đủ giấy tờ từ người lao động.
3. Bước 3: Cơ quan BHXH giải quyết và chi trả tiền thai sản. Thời hạn chi trả tối đa là 10 ngày làm việc đối với trường hợp nộp qua đơn vị sử dụng lao động, hoặc 05 ngày làm việc đối với trường hợp người lao động thôi việc trước khi sinh.

Việc nắm rõ các quy định về hồ sơ và thời gian đóng BHXH sẽ giúp người lao động bảo vệ tối đa quyền lợi của mình trong những giai đoạn quan trọng của cuộc sống gia đình, đặc biệt là khi có những thay đổi về tình trạng hôn nhân như quan hệ hôn nhân khi vợ, chồng chết hoặc bị Tòa án tuyên bố là đã chết.