Luật này quy định chế độ, chính sách bảo hiểm xã hội; quyền và trách nhiệm của người lao động, người sử dụng lao động; cơ quan, tổ chức...
Luật Bảo hiểm xã hội 2014 (Luật số 58/2014/QH13) được Quốc hội khóa XIII thông qua ngày 20/11/2014 và có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2016. Đây là văn bản nền tảng quy định chế độ, chính sách bảo hiểm xã hội; quyền và trách nhiệm của người lao động, người sử dụng lao động; tổ chức và quản lý quỹ bảo hiểm xã hội tại Việt Nam. Bài viết tổng hợp những nội dung cốt lõi của Luật Bảo hiểm xã hội số 58/2014/QH13 để bạn đọc nắm được bức tranh chung.
Theo Điều 1 và Điều 2, Luật Bảo hiểm xã hội 2014 điều chỉnh hai nhóm hình thức: bảo hiểm xã hội bắt buộc và bảo hiểm xã hội tự nguyện. Đối tượng tham gia bắt buộc gồm người làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn, hợp đồng xác định thời hạn, cán bộ, công chức, viên chức, người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã và một số nhóm khác. Người từ đủ 15 tuổi trở lên không thuộc diện bắt buộc có thể tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện.
Luật quy định 5 chế độ đối với bảo hiểm xã hội bắt buộc và 2 chế độ đối với bảo hiểm xã hội tự nguyện:
Theo Điều 85 và Điều 86, người lao động đóng 8% mức tiền lương tháng vào quỹ hưu trí và tử tuất. Người sử dụng lao động đóng 3% vào quỹ ốm đau, thai sản; 1% vào quỹ tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp; và 14% vào quỹ hưu trí, tử tuất. Người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện đóng bằng 22% mức thu nhập tháng tự chọn (Điều 87).
Điều 60 cho phép người lao động hưởng bảo hiểm xã hội một lần trong một số trường hợp như đủ tuổi nghỉ hưu nhưng chưa đủ năm đóng, ra nước ngoài định cư, hoặc mắc bệnh nguy hiểm đến tính mạng. Mức hưởng được tính theo số năm đóng: 1,5 tháng mức bình quân tiền lương cho các năm trước 2014 và 02 tháng cho các năm từ 2014 trở đi.
Người lao động được cấp sổ bảo hiểm xã hội để theo dõi quá trình đóng – hưởng (Điều 96). Trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày giao kết hợp đồng, người sử dụng lao động phải nộp hồ sơ đăng ký tham gia cho cơ quan bảo hiểm xã hội (Điều 99). Bạn đọc có thể tham khảo thêm thủ tục thực tế tại bài Đăng ký bảo hiểm xã hội lần đầu.
