Trang chủ›Tin tức›Doanh nghiệp trong nước

Thủ tục phá sản doanh nghiệp 2022 nhanh nhất, chính xác nhất

Legalzone xin gửi đến bạn đọc Hướng dẫn thủ tục phá sản doanh nghiệp 2022 nhanh nhất, chính xác nhất theo pháp luật hiện hành

Thứ Ba, 7/9/2021, 07:13 (GMT+7)Luật Sư Việt Nam

Phá sản doanh nghiệp là tình trạng rủi ro mà không một tổ chức kinh tế nào mong muốn. So với thủ tục đăng ký thành lập, quy trình phá sản có tính chất phức tạp hơn rất nhiều về mặt pháp lý và trình tự thực hiện. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp thông tin chi tiết về các quy định liên quan đến thủ tục phá sản doanh nghiệp theo khung pháp luật hiện hành tại thời điểm năm 2022.

Khái niệm về phá sản doanh nghiệp

Căn cứ theo khoản 2 Điều 4 Luật Phá sản 2014, phá sản được hiểu là tình trạng của doanh nghiệp hoặc hợp tác xã mất khả năng thanh toán và bị Tòa án nhân dân ra quyết định tuyên bố phá sản.

Để xác định một đơn vị rơi vào tình trạng mất khả năng thanh toán, cần căn cứ vào quy định tại khoản 1 Điều 4 Luật Doanh nghiệp. Cụ thể, doanh nghiệp hoặc hợp tác xã được coi là mất khả năng thanh toán khi không thực hiện nghĩa vụ thanh toán các khoản nợ trong thời hạn 03 tháng kể từ ngày đến hạn thanh toán.

Quy định pháp luật về quyền và nghĩa vụ nộp đơn yêu cầu phá sản

Theo quy định tại Điều 5 Luật Phá sản 2014, các chủ thể sau đây có quyền hoặc nghĩa vụ nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản:

Chủ nợ: Chủ nợ không có bảo đảm hoặc chủ nợ có bảo đảm một phần có quyền nộp đơn khi khoản nợ đã quá hạn 0 chế 3 tháng mà doanh nghiệp/hợp tác xã không thực hiện nghĩa vụ thanh toán.
Người lao động: Người lao động, công đoàn cơ sở (hoặc công đoàn cấp trên trực tiếp tại nơi chưa có công đoàn cơ sở) có quyền nộp đơn khi hết thời hạn 03 tháng kể từ ngày phải thực hiện nghĩa vụ trả lương và các khoản nợ khác đến hạn đối với người lao động mà doanh nghiệp không thanh toán.
Người đại diện theo pháp luật: Người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp/hợp tác xã có nghĩa vụ nộp đơn khi đơn vị này mất khả năng thanh toán.
Chủ sở hữu và quản lý: Chủ doanh nghiệp tư nhân; Chủ tịch Hội đồng quản trị (công ty cổ phần); Chủ tịch Hội đồng thành viên (công ty TNHH hai thành viên trở lên); chủ sở hữu công ty TNHH một thành viên; hoặc thành viên hợp danh của công ty hợp danh đều có nghĩa vụ nộp đơn khi doanh nghiệp mất khả năng thanh toán.
Cổ đông: Cổ đông hoặc nhóm cổ đông sở hữu từ 20% số cổ phần phổ thông trở lên (trong thời gian liên tục ít nhất 06 tháng) có quyền nộp đơn khi công ty cổ phần mất khả năng thanh toán. Trường hợp sở hữu dưới 20% số cổ phần phổ thông, quyền này được thực hiện theo quy định tại Điều lệ công ty.
Thành viên hợp tác xã: Thành viên hợp tác xã hoặc người đại diện theo pháp luật của hợp tác xã thành viên của liên hiệp hợp tác xã có quyền nộp đơn khi hợp tác xã/liên hiệp hợp tác xã mất khả năng thanh toán.

Thứ tự ưu tiên thanh toán tài sản khi phá sản

Khi Thẩm phán ra quyết định tuyên bố phá sản, việc phân chia tài sản của doanh nghiệp/hợp tác xã phải tuân thủ nghiêm ngặt thứ tự ưu tiên được quy định tại khoản 1 Điều 54 Luật Phá sản 2014 như sau:

Chi phí phá sản.
Các khoản nợ lương, trợ cấp thôi việc, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế đối với người lao động; các quyền lợi khác theo hợp đồng lao động và thỏa ước lao động tập thể đã ký kết.
Các khoản nợ phát sinh sau khi mở thủ tục phá sản nhằm mục đích phục hồi hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp/hợp tác xã.
Nghĩa vụ tài chính đối với Nhà nước; các khoản nợ không có bảo đảm phải trả cho chủ nợ trong danh sách chủ nợ; các khoản nợ có bảo đảm chưa được thanh toán do giá trị tài sản bảo đảm không đủ để thanh toán nợ.

Trong trường hợp sau khi đã thanh toán đầy đủ các khoản nêu trên mà vẫn còn tài sản, phần còn lại sẽ thuộc về chủ sở hữu doanh nghiệp tư nhân, chủ sở hữu công ty TNHH một thành viên, các thành viên/cổ đông của công ty trách nhiệm hữu hạn hoặc công ty cổ phần, và thành viên hợp danh của công ty hợp danh.

Lưu ý: Nếu giá trị tài sản không đủ để thanh toán tất cả các khoản nợ cùng một thứ tự ưu tiên, thì các đối tượng trong cùng thứ tự đó sẽ được thanh toán theo tỷ lệ phần trăm tương ứng với số nợ.

Các giao dịch bị coi là vô hiệu khi doanh nghiệp phá sản

Để tránh việc tẩu tán tài sản, Điều 59 Luật Phá sản 2014 quy định các giao dịch của doanh nghiệp/hợp tác xã mất khả năng thanh toán thực hiện trong vòng 06 tháng trước ngày Tòa án ra quyết định mở thủ tục phá sản sẽ bị coi là vô hiệu nếu thuộc các trường hợp:

Chuyển nhượng tài sản không theo giá thị trường.
Chuyển khoản nợ không có bảo đảm thành nợ có bảo đảm hoặc có bảo đảm một phần bằng tài sản của doanh nghiệp/hợp tác xã.
Thanh toán hoặc bù trừ nợ có lợi cho một chủ nợ đối với khoản nợ chưa đến hạn hoặc với số tiền lớn hơn khoản nợ đến hạn.
Tặng cho tài sản.
Giao dịch nằm ngoài mục đích hoạt động kinh doanh của đơn vị.
Các giao dịch khác nhằm mục đích tẩu tán tài sản.

Đặc biệt, các giao dịch thực hiện với "người liên quan" (như công ty mẹ, người quản lý, vợ/chồng, cha mẹ, con cái... của người quản lý hoặc cổ đông chi phối) trong thời gian 18 tháng trước ngày Tòa án ra quyết định mở thủ tục phá sản cũng sẽ bị tuyên bố vô hiệu.

Trình tự, thủ tục phá sản doanh nghiệp và hợp tác xã

Quy trình này được thực hiện qua các bước cơ bản sau:

Bước 1: Nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản

Chủ thể có quyền và nghĩa vụ liên quan tiến hành nộp đơn kèm theo các tài liệu, chứng cứ cần thiết trực tiếp tại Tòa án nhân dân hoặc gửi qua đường bưu điện đến Tòa án nhân dân có thẩm quyền.

Bước 2: Xem xét đơn yêu cầu của Tòa án

Sau khi nhận đơn, Tòa án tiến hành kiểm tra tính hợp lệ. Nếu đơn hợp lệ, Tòa án thông báo về việc nộp lệ phí và tạm ứng chi phí phá sản. Nếu chưa hợp lệ, Tòa án sẽ yêu cầu sửa đổi, bổ sung hoặc chuyển đơn đến đúng cơ quan có thẩm quyền. Trong vòng 03 ngày làm việc kể từ khi nhận đơn hợp lệ, các bên có quyền thương lượng để rút đơn. Tòa án sẽ ấn định thời gian thương lượng không quá 20 ngày.

Bước 3: Thụ lý đơn yêu cầu

Tòa án nhân dân chính thức thụ lý đơn khi nhận được biên lai nộp lệ phí phá sản và biên lai nộp tạm ứng chi phí phá sản. Trường hợp thuộc đối tượng được miễn các khoản này, thời điểm thụ lý tính từ ngày Tòa án nhận được đơn hợp lệ.

Bước 4: Quyết định mở thủ tục phá sản

Trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày thụ lý đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản, Thẩm phán có trách nhiệm ra quyết định mở hoặc không mở thủ tục phá sản theo đúng quy định của pháp luật.

Việc quản trị rủi ro và nắm vững các năng lực tài chính của doanh nghiệp là yếu tố then chốt để tránh rơi vào tình trạng mất khả năng thanh toán. Bên cạnh đó, việc hiểu rõ khả năng tài chính của doanh nghiệp sẽ giúp các nhà quản lý có những điều chỉnh kịp thời về chiến lược kinh doanh và nghĩa vụ với chủ nợ.