Thủ tục cá nhân đầu tư ra nước ngoài

Các hình thức đầu tư ra nước ngoài của cá nhân theo quy định pháp luật

Theo các quy định về đầu tư ra nước ngoài tại thời điểm năm 2022, cá nhân có quốc tịch Việt Nam khi thực hiện hoạt động đầu tư ra nước ngoài cần tuân thủ các hình thức và điều kiện nghiêm ngặt được pháp luật quy định. Việc nắm rõ các phương thức này giúp nhà đầu tư đảm bảo tính hợp pháp cho dòng vốn chuyển ra khỏi biên giới quốc gia.

Căn cứ theo Điều 52 Luật Đầu tư 2014, cá nhân người Việt Nam có thể thực hiện đầu tư ra nước ngoài thông qua các hình thức chủ yếu sau:

• Góp vốn để thành lập doanh nghiệp mới tại nước ngoài.
• Mua lại một phần hoặc toàn bộ vốn góp/vốn điều lệ của công ty tại nước ngoài nhằm mục đích tham gia quản lý và điều hành hoạt động kinh doanh.
• Thực hiện hợp đồng hợp tác kinh doanh (hợp đồng BCC) tại nước ngoài.
• Đầu tư gián tiếp thông qua việc tham gia các chương trình thưởng cổ phiếu được phát hành tại nước ngoài (đối với nhà đầu tư là cá nhân có quốc tịch Việt Nam).

Lưu ý rằng, đối với các hình thức đầu tư trực tiếp như góp vốn thành lập mới, mua lại vốn hoặc thực hiện hợp đồng BCC, nhà đầu tư bắt buộc phải thực hiện đầy đủ các trình tự về cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư ra nước ngoài theo đúng quy định của pháp luật.

Điều kiện để cá nhân được phép đầu tư ra nước ngoài

Để một dự án đầu tư của cá nhân được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận, nhà đầu tư cần đáp ứng đầy đủ các điều kiện cốt lõán sau:

• Phải có dự án đầu tư trực tiếp ra nước ngoài cụ thể (gọi tắt là dự án đầu tư).
• Đảm bảo đã thực hiện đầy đủ và đúng nghĩa vụ tài chính đối với Nhà nước Việt Nam.
• Trong trường hợp sử dụng vốn nhà nước để đầu tư trực tiếp ra nước ngoài, nhà đầu tư phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về quản lý và sử dụng vốn nhà nước.
• Dự án phải được Bộ Kế hoạch và Đầu tư cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư ra nước ngoài.

Việc hiểu rõ các điều kiện này là bước tiên quyết trước khi tiến hành thủ tục cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư ra nước ngoài nhằm tránh các rủi ro pháp lý về sau.

Trình tự, thủ tục xin cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư ra nước ngoài

Quy trình xin cấp giấy phép được thực hiện qua các bước chặt chẽ dưới sự giám sát của cơ quan quản lý nhà nước:

Bước 1: Nộp hồ sơ và đăng ký thông tin

Nhà đầu tư tiến hành nộp 03 bộ hồ sơ đề nghị cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư ra nước ngoài (bao gồm 01 bộ hồ sơ gốc) tại Bộ Kế hoạch và Đầu tư. Đồng thời, nhà đầu tư có trách nhiệm thực hiện việc đăng ký thông tin đầu tư trên Hệ thống thông tin quốc gia về đầu tư nước ngoài vào Việt Nam và đầu tư của Việt Nam ra nước ngoài theo đúng quy định.

Bước 2: Kiểm tra hồ sơ và lấy ý kiến các cơ quan liên quan

Bộ Kế hoạch và Đầu tư sẽ tiếp nhận hồ sơ khi đã đảm bảo đầy đủ danh mục tài liệu và thông tin đã được đăng ký trên Hệ thống thông lập quốc gia. Sau khi tiếp nhận, cơ quan này sẽ kiểm tra tính hợp lệ:

• Nếu hồ sơ chưa hợp lệ hoặc cần làm rõ, Bộ Kế hoạch và Đầu tư sẽ thông báo bằng văn bản cho nhà đầu tư trong thời hạn 05 ngày làm việc để hoàn thiện.
• Đối với các dự án có vốn đăng ký chuyển ra nước ngoài bằng ngoại tệ tương đương từ 20 tỷ đồng trở lên, Bộ Kế hoạch và Đầu tư sẽ lấy ý kiến bằng văn bản của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. Trong vòng 07 ngày làm việc kể từ khi nhận được yêu cầu, Ngân hàng Nhà nước sẽ gửi ý kiến phản hồi. Nếu quá thời hạn này mà không có văn bản trả lời, nội dung thuộc phạm vi quản lý của Ngân hàng Nhà nước được hiểu là đã được chấp thuận.

Bước 3: Cấp Giấy chứng nhận hoặc thông báo từ chối

Căn cứ vào kết quả thẩm định, Bộ Kế hoạch và Đầu tư sẽ cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư ra nước ngoài theo thời hạn quy định tại Luật Đầu tư. Sau khi cấp, văn bản này sẽ được sao gửi đến các cơ quan liên quan như: Bộ Tài chính, Bộ Ngoại giao, Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội, các Bộ quản lý chuyên ngành, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và UBND cấp tỉnh nơi nhà đầu tư đặt trụ sở chính. Trong trường hợp không đủ điều kiện, Bộ Kế hoạch và Đầu tư sẽ ra văn bản từ chối và nêu rõ lý do cụ thể.

Nhà đầu tư cần lưu ý phân biệt giữa các loại hình dự án để áp dụng đúng thủ tục cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư ra nước ngoài đối với dự án thuộc diện chấp thuận chủ trương đầu tư và các trường hợp không thuộc diện này.

Quy định về chuyển vốn đầu tư ra nước ngoài

Sau khi đã được cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, nhà đầu tư cần thực hiện các bước về quản lý dòng tiền để đảm bảo tuân thủ quy định về ngoại hối:

• Mở tài khoản vốn: Nhà đầu tư phải mở 01 tài khoản vốn đầu tư bằng một loại ngoại tệ phù hợp với nhu cầu chuyển vốn tại một tổ trưởng tín dụng được phép. Đồng thời, phải thực hiện đăng ký giao dịch ngoại hối liên quan đến hoạt động đầu tư ra nước ngoài với Ngân hàng Nhà nước.
• Trường hợp sử dụng đồng Việt Nam: Nếu chuyển vốn bằng đồng Việt Nam, nhà đầu tư cần mở và sử dụng đồng thời 01 tài khoản vốn đầu tư bằng đồng Việt Nam và 01 tài khoản vốn đầu tư bằng ngoại tệ tại tổ chức tín dụng được phép.
• Quản lý theo dự án: Nhà đầu tư có nhiều dự án ở nước ngoài phải mở các tài khoản vốn đầu tư riêng biệt cho từng dự án. Đối với dự án có nhiều nhà đầu tư cùng tham gia, mỗi cá nhân/tổ chức phải mở tài khoản vốn riêng để chuyển vốn ra nước ngoài trong phạm vi tổng vốn và tỷ lệ góp vốn đã được ghi nhận trên Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư.

Trong quá trình vận hành dự án, nếu có sự thay đổi về nội dung đầu tư, nhà đầu tư cần tìm hiểu kỹ thủ tục điều chỉnh Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư ra nước ngoài để đảm bảo tính nhất quán với hồ sơ pháp lý đã được phê duyệt.