Thông tin trên Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp là những dữ liệu pháp lý quan trọng ghi nhận sự hiện diện của một thực thể kinh doanh trước pháp luật. Thông qua Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, Nhà nước chính thức công nhận tư cách pháp lý của doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh.
Do đó, việc thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp không đơn thuần là việc thu hồi một văn bản hành chính, mà về mặt pháp lý, đây là việc chấm dứt sự công nhận của Nhà nước đối với tư cách hoạt động của doanh nghiệp đó. Khi quyết định thu hồi có hiệu lực, các quyền và nghĩa vụ liên quan đến tư cách pháp nhân hoặc tư cách chủ sở hữu của doanh nghiệp sẽ bị ảnh hưởng trực tiếp.
Các trường hợp bị thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp
Dựa trên quy định tại Điều 211 Luật Doanh nghiệp 2014 và các nội dung sửa đổi, bổ sung tại Luật Quản lý thuế, doanh nghiệp sẽ bị thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp trong các trường hợp cụ thể sau đây:
- Nội dung kê khai trong hồ sơ đăng ký doanh nghiệp là giả mạo.
- Doanh nghiệp được thành lập bởi những cá nhân thuộc đối tượng bị cấm thành lập doanh nghiệp theo quy định tại Khoản 2 Điều 18 Luật Doanh nghiệp 2014.
- Doanh nghiệp ngừng hoạt động kinh doanh liên tục trong 01 năm nhưng không thực hiện thông báo với Cơ quan đăng ký kinh doanh và cơ quan thuế.
- Doanh nghiệp không gửi báo cáo theo quy định tại điểm c khoản 1 Điều 209 Luật Doanh nghiệp đến Cơ quan đăng ký kinh doanh trong thời hạn 06 tháng kể từ ngày hết hạn gửi báo cáo hoặc khi có yêu cầu bằng văn bản từ cơ quan chức năng.
- Các trường hợp khác dựa trên quyết định của Tòa án.
Trình tự, thủ tục thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp
Căn cứ theo quy định tại Khoản 7 Điều 14 và Khoản 6 Điều 15 Nghị định số 78/2015/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp, cơ quan có thẩm quyền thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp là Phòng Đăng ký kinh doanh. Tùy vào từng trường hợp vi phạm, trình tự xử lý sẽ được thực hiện như sau:
1. Trường hợp hồ sơ đăng ký doanh nghiệp có nội dung giả mạo
Để làm căn cứ thu hồi, Phòng Đăng ký kinh doanh cần tiến hành xác minh hành vi giả mạo thông qua các bước:
- Phòng Đăng ký kinh doanh gửi văn bản đề nghị cơ quan Công an xác minh hành vi giả mảng.
- Cơ quan Công an có trách nhiệm phản hồi kết quả bằng văn bản cho Phòng Đăng ký kinh doanh trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày nhận được yêu cầu.
Sau khi có kết luận từ cơ quan Công an, việc xử lý được thực hiện theo hai hướng:
- Đối với hồ sơ đăng ký thành lập mới: Phòng Đăng ký kinh doanh ra thông báo về hành vi vi phạm và ban hành quyết định thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp.
- Đối với hồ sơ thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp: Phòng Đăng ký kinh doanh ra thông báo vi phạm, thực hiện hủy bỏ các nội dung thay đổi dựa trên thông tin giả mạo và khôi phục lại Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp theo hồ sơ hợp lệ gần nhất. Đồng thời, cơ quan này sẽ thông báo cho các bên liên quan để xử lý theo pháp luật.
2. Trường hợp thành lập bởi cá nhân, tổ chức thuộc đối tượng bị cấm
Tùy vào loại hình doanh nghiệp mà quy trình xử lý có sự khác biệt:
- Đối với doanh nghiệp tư nhân, Công ty TNHH một thành viên do cá nhân làm chủ sở hữu: Phòng Đăng ký kinh doanh ra thông báo vi phạm và ban hành quyết định thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp.
- Đối với Công ty TNHH hai thành viên trở lên, Công ty cổ phần, Công ty hợp danh và Công ty TNHH một thành viên do tổ chức làm chủ sở hữu: Phòng Đăng ký kinh doanh ra thông báo bằng văn bản yêu cầu doanh nghiệp thực hiện thay đổi thành viên hoặc cổ đông thuộc đối tượng không được quyền thành lập doanh nghiệp trong thời hạn 30 ngày. Nếu quá thời hạn này mà doanh nghiệp không thực hiện đăng ký thay đổi, Phòng Đăng ký kinh doanh sẽ ra quyết định thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp.
3. Trường hợp doanh nghiệp ngừng hoạt động nhưng không thông báo
Áp dụng khi doanh nghiệp ngừng hoạt động 01 năm mà không thông báo với Cơ quan đăng ký kinh doanh và cơ quan thuế:
- Phòng Đăng ký kinh doanh gửi văn bản thông báo về hành vi vi phạm, yêu cầu người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp đến trụ sở Phòng để giải trình.
- Sau 10 ngày làm việc kể từ ngày kết thúc thời hạn hẹn trong thông báo, nếu người đại diện không đến thực hiện việc giải trình, Phòng Đăng ký kinh doanh sẽ ra quyết định thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp.
4. Trường hợp vi phạm về nghĩa vụ báo cáo hoặc bị cưỡng chế thuế
Đối với trường hợp doanh nghiệp không gửi báo cáo theo quy định hoặc đang trong quá trình bị cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về thuế:
- Trong thời hạn 10 ngày làm việc kể từ khi phát sinh vi phạm hoặc nhận được văn bản đề nghị từ cơ quan quản lý thuế, Phòng Đăng ký kinh doanh sẽ gửi thông báo vi phạm và yêu cầu người đại điểm theo pháp luật đến trụ sở để giải trình.
- Nếu sau 10 ngày làm việc kể từ thời hạn hẹn mà người đại diện không có mặt, Phòng Đăng ký kinh doanh sẽ tiến hành ra quyết định thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp.
Lưu ý quan trọng sau khi bị thu hồi
Sau khi nhận được Quyết định thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, doanh nghiệp cần thực hiện thủ tục giải thể theo đúng trình tự quy định tại Điều 203 Luật Doanh nghiệp 2014 để hoàn tất việc chấm dứt sự tồn tại của doanh nghiệp.
Mọi thông tin về việc thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp sẽ được cập nhật đồng bộ vào Hệ thống thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp và được gửi sang cơ quan thuế để phối hợp quản lý.
