Bị thu hồi giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, doanh nghiệp cần làm gì?

Trong quá trình hoạt động kinh doanh, có nhiều nguyên nhân dẫn đến việc doanh nghiệp bị cơ quan nhà nước có thẩm quyền ra quyết định thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp. Việc này gây ảnh hưởng trực tiếp đến tư cách pháp lý và khả năng duy trì hoạt động của đơn vị. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp các thông tin pháp lý cần thiết để doanh nghiệp biết cách bảo vệ quyền lợi hợp pháp khi rơi vào tình huống này.

Hiểu về việc thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp

Trước hết, cần xác định rõ Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp là gì. Theo quy định tại khoản 15 Điều 4 Luật Doanh nghiệp 2020, đây là văn bản hoặc bản điện tử ghi lại các thông tin về đăng ký doanh nghiệp do Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp cho doanh nghiệp.

Việc thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp được hiểu là hình thức xử lý của cơ quan nhà nước khi doanh nghiệp vi phạm pháp luật, dẫn đến việc Nhà nước không còn công nhận sự tồn tại về tư cách pháp nhân của doanh nghiệp đó. Để hiểu rõ hơn về các quyền hạn liên quan, bạn có thể tham khảo thêm về thẩm quyền thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp.

Các trường hợp bị thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp

Căn cứ theo Điều 212 Luật Doanh nghiệp 2020, doanh nghiệp sẽ bị thu hồi Giấy chứng nhận đăng quyết định trong các trường hợp cụ thể sau đây:

• Nội dung kê khai trong hồ sơ đăng ký doanh nghiệp là giả mạo;
• Doanh nghiệp do những người thuộc diện bị cấm thành lập doanh nghiệp theo quy định tại khoản 2 Điều 17 Luật Doanh nghiệp 2020 thực hiện việc thành lập;
• Doanh nghiệp ngừng hoạt động kinh doanh trong thời gian 01 năm liên tục mà không thực hiện thông báo với Cơ quan đăng ký kinh doanh và cơ quan thuế;
• Doanh nghiệp không gửi báo cáo theo quy định tại điểm c khoản 1 Điều 216 Luật Doanh nghiệp đến Cơ quan đăng ký kinh doanh trong thời hạn 06 tháng kể từ ngày hết hạn gửi báo cáo hoặc khi có yêu cầu bằng văn bản của cơ quan có thẩm quyền;
• Các trường hợp khác theo quyết định của Tòa án hoặc theo đề nghị của cơ quan có thẩm quyền dựa trên quy định pháp luật liên quan.

Biện pháp hủy bỏ quyết định thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp

Không phải mọi quyết định thu hồi đều là vĩnh viễn nếu doanh nghiệp chứng minh được sự sai sót trong quá trình xử lý của cơ quan chức năng. Căn cứ Điều 76 Nghị định số 01/2021/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp, Phòng Đăng ký kinh doanh có trách nhiệm hủy bỏ quyết định thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp trong các trường hợp sau:

• Phòng Đăng ký kinh doanh xác định lại rằng doanh nghiệp không thuộc diện phải bị thu hồi theo quy định;
• Phòng Đăng ký kinh doanh nhận được văn bản từ cơ quan quản lý thuế đề nghị khôi phục tình trạng pháp lý của doanh nghiệp sau khi bị thu hồi, với điều kiện việc đề nghị này diễn ra trước khi Phòng Đăng ký kinh doanh cập nhật tình trạng pháp lý đã giải thể lên Hệ thống thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp hoặc trong vòng 06 tháng kể từ ngày ra quyết định thu hồi.

Do đó, nếu doanh nghiệp nhận thấy việc thu hồi là không đúng quy định, cần thực hiện ngay các bước khiếu nại hoặc khởi kiện để bảo vệ quyền lợi.

Thủ tục khiếu nại và khởi kiện quyết định thu hồi

Quy trình khiếu nại hành chính

Khi có căn cứ cho rằng quyết định thu hồi là trái pháp luật, xâm phạm trực tiếp đến quyền và lợi danh của doanh nghiệp, người đại diện theo pháp luật có thể thực hiện quyền khiếu nại:

• Khiếu nại lần đầu: Gửi đơn đến chính cơ quan đã ra quyết định hành chính hoặc cơ quan có người thực hiện hành vi hành chính đó.
• Khiếu nại lần hai: Nếu không đồng ý với quyết định giải quyết khiếu nại lần đầu, hoặc quá thời hạn luật định mà khiếu nại không được giải quyết, doanh nghiệp có quyền khiếu nại lên cấp trên trực tiếp của cơ quan đã ra quyết định ban đầu.

Quy trình khởi kiện vụ án hành chính

Trong trường hợp không thể giải quyết thông qua con đường khiếu nại, hoặc không đồng ý với quyết định giải quyết khiếu nại lần hai, doanh nghiệp có quyền khởi kiện vụ án hành chính tại Tòa án theo quy định của Luật Tố tụng hành chính.

Để thực hiện việc khởi kiện hủy bỏ quyết định thu hồi, hồ sơ cần chuẩn bị bao gồm:

• Đơn khởi kiện yêu cầu hủy bỏ quyết định thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp;
• Quyết định thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp (bản sao);
• Các tài liệu, chứng cứ liên quan để chứng minh tính trái pháp luật của quyết định (ví dụ: các văn bản chứng minh đã thực hiện nghĩa vụ thông báo, báo cáo...);
• Hồ sơ giải quyết khiếu nại (nếu doanh nghiệp đã thực hiện bước khiếu nại trước đó);
• Giấy tờ nhân thân/pháp lý của người đại diện hoặc người được ủy quyền theo quy định.

Trình tự tại Tòa án: Người có quyền lợi bắt đầu bằng việc nộp đơn yêu cầu khởi kiện đến Tòa án có thẩm quyền. Sau khi xem xét hồ sơ hợp lệ, Tòa án sẽ tiến hành thụ lý và giải quyết vụ án theo các cấp xét xử sơ thẩm và phúc thẩm (nếu có kháng cáo hoặc kháng nghị) theo đúng quy định của pháp luật tố tụng.