Thẩm quyền thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp

Thẩm quyền thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp

Trong quá trình hoạt động, doanh nghiệp có thể đối mặt với rủi ro bị cơ quan nhà nước ra quyết định thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp nếu vi phạm các quy định pháp luật về đăng ký kinh doanh. Việc hiểu rõ cơ quan nào có thẩm quyền và các trường hợp cụ thể sẽ giúp chủ doanh nghiệp chủ động hơn trong việc tuân thủ pháp luật.

Cơ quan có thẩm quyền thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp

Theo quy định tại Nghị định số 01/2021/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp, cơ quan có thẩm quyền thực hiện việc cấp và thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp là Phòng Đăng ký kinh doanh thuộc Sở Kế hoạch và Đầu tư.

Căn cứ pháp lý:

Tại Điều 14 và Điều 15 của Nghị định 01/20 chế định rõ về cơ quan đăng ký kinh doanh và nhiệm vụ, quyền hạn như sau:

• Về tổ chức: Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh bao gồm Phòng Đăng ký kinh doanh thuộc Sở Kế hoạch và Đầu tư.
• Về nhiệm vụ, quyền hạn: Phòng Đăng ký kinh doanh có thẩm quyền thực hiện việc thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh, Giấy chứng nhận đăng ký hoạt động chi nhánh, văn phòng đại diện theo quy định của pháp luật.

Như vậy, khi một doanh nghiệp bị xem xét về tính hợp lệ của hồ sơ hoặc vi phạm các điều kiện duy trì hoạt động, Phòng Đăng ký kinh doanh là đơn vị trực tiếp ra quyết định thu hồi. Việc Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp là gì và giá trị pháp lý của nó chỉ được công nhận kể từ ngày cơ quan này cấp thông tin chính thức vào Cơ sở dữ liệu quốc gia.

Các trường hợp bị thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp

Căn cứ theo quy định tại Điều 212 Luật Doanh nghiệp 2020, doanh nghiệp sẽ bị thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp trong các trường hợp cụ thể sau đây:

• Nội dung kê khai trong hồ sơ đăng ký doanh nghiệp là giả mạo.
• Doanh nghiệp do những người thuộc đối tượng bị cấm thành lập doanh nghiệp (theo quy định tại khoản 2 Điều 17 Luật Doanh nghiệp) thực hiện việc thành lập.
• Doanh nghiệp ngừng hoạt động kinh doanh liên tục trong 01 năm mà không thực hiện thông báo với Cơ quan đăng ký kinh doanh và cơ quan thuế.
• Doanh nghiệp không gửi báo cáo theo quy định tại điểm c khoản 1 Điều 216 Luật Doanh nghiệp đến Cơ quan đăng ký kinh doanh trong thời hạn 06 tháng kể từ ngày hết hạn hoặc khi có yêu cầu bằng văn bản.
• Các trường hợp khác theo quyết định của Tòa án hoặc đề nghị của cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo quy trình pháp luật.

Khi rơi vào các tình huống này, doanh nghiệp cần lưu ý các bước xử lý để tránh việc Bị thu hồi giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, doanh nghiệp cần làm gì nhằm bảo vệ quyền lợi hợp pháp.

Trình tự, thủ tục thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp

Tùy vào từng hành vi vi phạm cụ thể, Phòng Đăng ký kinh doanh sẽ áp dụng các quy trình xử lý khác nhau theo Điều 75 Nghị định 01/2021/NĐ-CP:

1. Đối với trường hợp hồ sơ đăng ký là giả mạo

• Nếu là hồ sơ thành lập mới: Phòng Đăng ký kinh doanh sẽ ra thông báo về hành vi vi phạm, đồng thời ban hành quyết định thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp.
• Nếu là hồ sơ thay đổi nội dung đăng ký: Cơ quan đăng ký kinh doanh sẽ ra thông báo vi phạm và quyết định hủy bỏ những nội dung thay đổi dựa trên thông tin giả mạo. Sau đó, cơ quan này sẽ cấp lại Giấy chứng nhận dựa trên thông tin hợp lệ gần nhất trước khi có sự gian lận. Doanh nghiệp được yêu cầu làm lại hồ sơ đúng quy định để được xem xét cấp lại.

2. Đối với trường hợp thành lập bởi người bị cấm thành lập doanh nghiệp

• Đối với doanh nghiệp tư nhân hoặc Công ty TNHH một thành viên (do cá nhân làm chủ): Phòng Đăng ký kinh doanh ra thông báo vi phạm và quyết định thu hồi Giấy chứng lập ngay.
• Đối với Công ty TNHH hai thành viên trở lên, Công ty cổ phần và Công ty hợp danh: Cơ quan đăng ký kinh doanh sẽ gửi văn bản yêu cầu doanh nghiệp thực hiện thay đổi thành viên hoặc cổ đông thuộc đối tượng bị cấm trong thời hạn 30 ngày. Nếu quá thời hạn này mà doanh nghiệp không thực hiện, quyết định thu hồi sẽ được ban hành.

3. Đối với trường hợp ngừng hoạt động không thông báo

Phòng Đăng ký kinh doanh sẽ gửi thông báo bằng văn bản về hành vi vi phạm và yêu cầu người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp đến trụ sở cơ quan để giải trình. Nếu sau 10 ngày làm việc kể từ ngày kết thúc thời hạn hẹn, người đại diện không đến hoặc nội dung giải trình không được chấp thuận, Phòng Đăng ký kinh doanh sẽ ban hành quyết định thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp.

Việc nắm vững các quy định về thủ tục đăng ký doanh nghiệp hiện hành và nghĩa vụ báo cáo là yếu tố then chốt để doanh nghiệp duy trì tư cách pháp lý hợp pháp, tránh các rủi ro bị đình chỉ hoặc thu hồi giấy phép hoạt động từ cơ quan quản lý nhà nước.