Đăng ký doanh nghiệp là gì? Thủ tục đăng ký doanh nghiệp như thế nào? . Cùng chúng tôi tìm hiểu trong bài viết sau đây.
Đăng ký doanh nghiệp là một bước pháp lý quan trọng đối với bất kỳ cá nhân hay tổ tổ chức nào khi có ý định tham gia vào hoạt động kinh doanh thương mại. Việc nắm rõ khái niệm cũng như trình tự thực hiện sẽ giúp chủ thể kinh doanh đảm bảo tính hợp pháp ngay từ khi bắt đầu. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp các thông tin chi làm rõ về bản chất và quy trình thực hiện thủ tục này.
Về mặt pháp lý, đăng ký doanh nghiệp được hiểu là việc người thành lập doanh nghiệp thực hiện các thủ tục để khai báo thông tin về doanh nghiệp dự kiến thành lập với cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Quá trình này bao gồm việc cung cấp các thông tin ban đầu hoặc thông báo các thay đổi (nếu có) liên quan đến nội dung đăng ký kinh doanh của doanh nghiệp. Các dữ liệu này sau đó sẽ được cơ quan chức năng kiểm tra và lưu trữ vào hệ thống Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp.
Việc hoàn tất thủ tục giúp xác lập tư cách pháp lý cho đơn vị, đồng thời là căn cứ để các bên liên quan có thể thực hiện thủ tục trích lục thông tin đăng ký doanh nghiệp khi cần thiết nhằm kiểm tra tính chính xác của chủ thể kinh doanh.
Dựa trên các quy định pháp luật hiện hành tại thời điểm năm 2021, quyền và nghĩa vụ trong việc đăng ký doanh nghiệp được xác lập rõ ràng nhằm đảm bảo môi trường kinh doanh bình đẳng và minh bạch.
Căn cứ vào Điều 5 Nghị định 01/2020/NĐ-CP, quyền thành lập doanh nghiệp theo quy định của pháp luật là quyền của cá nhân, tổ chứa và được Nhà nước bảo hộ. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng không phải mọi đối tượng đều có quyền này một cách vô điều kiện. Cụ thể, theo quy định tại Khoản 2 Điều 18 Luật Doanh nghiệp 2020, có những trường hợp cá nhân hoặc tổ chức bị cấm thành lập và quản lý doanh nghiệp (như cán bộ, công chức, viên chức hoặc các đối tượng đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự...). Ngoài ra, tùy vào loại hình kinh doanh, chủ thể tổ chức cũng chỉ được phép thành lập một số loại hình doanh nghiệp nhất định theo quy định.
Bên cạnh quyền lợi, người thành lập hoặc doanh nghiệp đang hoạt động đều có nghĩa vụ thực hiện đầy đủ các công việc đăng ký doanh nghiệp theo đúng trình tự, thủ tục được quy định tại Nghị định 01/2020/NĐ-CP và các văn bản pháp luật liên quan. Việc tuân thủ này nhằm đảm bảo tính thống nhất trong quản lý nhà nước.
Pháp luật cũng nghiêm cấm các cơ quan đăng ký kinh doanh và các cơ quan khác gây khó khăn, phiền hà hoặc tạo ra các rào cản phức tạp cho tổ chức, cá nhân trong quá trình tiếp nhận hồ sơ và giải quyết công việc. Đồng thời, các Bộ, cơ quan ngang Bộ, Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân các cấp không được phép ban hành các quy định riêng biệt về đăng ký doanh nghiệp áp dụng riêng cho ngành hoặc địa phương mình nhằm tránh sự chồng chéo và thiếu thống nhất.
Để một tổ chức có thể hoạt động hợp pháp, chủ thể cần tuân thủ thủ tục đăng ký doanh nghiệp hiện hành qua các bước cơ bản sau:
Người thành lập doanh nghiệp hoặc người được ủy quyền thực hiện gửi hồ sơ đến Cơ quan đăng ký kinh doanh. Tùy vào loại hình doanh nghiệp (Công ty TNHH, Công ty Cổ phần, hay Doanh nghiệp tư nhân), thành phần hồ sơ sẽ có sự khác biệt nhất định. Tuy nhiên, một bộ hồ sơ cơ bản thường bao gồm các tài liệu sau:
Hiện nay, để tối ưu hóa thời gian, doanh nghiệp có thể lựa chọn thủ tục đăng ký doanh nghiệp qua mạng điện tử nhằm giảm thiểu việc đi lại và tiếp cận nhanh chóng với cơ quan quản lý.
Cơ quan đăng ký kinh doanh có trách nhiệm tiếp nhận hồ sơ từ người nộp. Sau khi xem xét, nếu hồ sơ đầy đủ và hợp lệ theo quy định, cơ quan này sẽ cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp. Trong trường hợp hồ sơ chưa hợp lệ, cơ quan đăng ký phải thông báo bằng văn bản để cá nhân, doanh nghiệp thực hiện việc sửa đổi, bổ mật hồ sơ theo đúng yêu cầu.
Việc hiểu rõ Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp là gì và nắm vững quy trình thực hiện sẽ giúp các nhà đầu tư tránh được những sai sót pháp lý không đáng có. Một khi đã hoàn tất thủ tục, doanh nghiệp mới chính thức có tư cách pháp nhân để tiến hành các hoạt động kinh doanh một cách hợp pháp và bền vững.
