Tìm kiếm luật sư Việt Nam

Xử lý vi phạm quyền sở hữu trí tuệ

Xử lý vi phạm quyền sở hữu trí tuệ được quy định như thế nào? trình tực thực hiện như thế nào? Bằng bài viết dưới đây Legalzone sẽ phân tích cụ thể như sau:

Xác định hành vi vi phạm

Hành vi xâm phạm quyền sở hữu tí tuệ là hành vi đáp ứng đủ các căn cứ quy định tại Điều 5 Nghị định 105/2006/NĐ-CP:

Xét đối tượng bị xem xét

Đối tượng bị xem xét thuộc phạm vi các đối tượng đang được bảo hộ quyền SHTT.

Theo quy định tại Điều 3 Nghị định 105/2006/NĐ-CP thì đối tượng bị xem xét là đối tượng bị nghi ngờ và bị xem xét nhằm đưa ra kết luận đó có phải là đối tượng xâm phạm hay không. Tại Điều 6 Nghị định 105/2006/NĐ-CP cũng có quy định về căn cứ xác định đối tượng được bảo hộ.

Xác định có yếu tố xâm phạm trong đối tượng bị xem xét hay không

Yếu tố xâm phạm là yếu tố được tạo ra từ hành vi xâm phạm quyền SHTT. Yếu tố xâm phạm đối với quyền SHTT cũng được quy định cụ thể tại nghị định này từ Điều 7 đến Điều 14.

Xem xét Đối tượng thực hiện hành vi vi phạm

Người thực hiện hành vi bị xem xét không phải là chủ thể quyền SHTT và không phải là người được pháp luật; hoặc cơ quan có thẩm quyền cho phép

(Theo quy định tại các Điều 25; 26; 32; 33; khoản 2 và khoản 3 Điều 125; Điều 133; Điều 134; khoản 2 Điều 137,;các Điều 145; 190 ; và 195 của Luật Sở hữu trí tuệ.

Xem xét địa điểm xảy ra hành vi vi phạm

Hành vi bị xem xét xảy ra tại Việt Nam.

Nếu hành vi xem xét không xảy ra trên lãnh thổ Việt Nam -> thì trường hợp này sẽ không có hành vi xâm phạm.

Như vậy, một hành vi được coi là hành vi vi xâm phạm quyền sở hữu tri tuệ phải đáp ứng được cả 4 căn cứ nếu trên. Nếu thiếu một trong 4 căn cứ trên thì đây không được xem là hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Biện pháp Xử lý vi phạm quyền sở hữu trí tuệ

Tổ chức, cá nhân có hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ của tổ chức, cá nhân khác thì tuỳ theo tính chất, mức độ xâm phạm, có thể bị xử lý bằng biện pháp dân sự, hành chính hoặc hình sự.

Thẩm quyền Xử lý vi phạm quyền sở hữu trí tuệ

Trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình, các cơ quan Toà án; Thanh tra; Quản lý thị trường; Hải quan; Công an; Uỷ ban nhân dân các cấp có thẩm quyền xử lý hành vi xâm phạm quyền SHTT.

Việc áp dụng biện pháp dân sự, hình sự thuộc thẩm quyền của Toà án. Trong trường hợp cần thiết, Tòa án có thể áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời theo quy định của pháp luật.

Việc áp dụng biện pháp hành chính thuộc thẩm quyền của các cơ quan Thanh tra, Công an, Quản lý thị trường, Hải quan, Uỷ ban nhân dân các cấp. Trong trường hợp cần thiết, các cơ quan này có thể áp dụng biện pháp ngăn chặn và bảo đảm xử phạt hành chính theo quy định của pháp luật.

Việc áp dụng biện pháp kiểm soát hàng hoá xuất khẩu, nhập khẩu liên quan đến sở hữu trí tuệ thuộc thẩm quyền của cơ quan hải quan.

Xử lý bằng biện pháp dân sự

+   Tòa án áp dụng những biện pháp dân sự sau đây để xử lý hành vi xâm phạm quyền SHTT:

+   Buộc chấm dứt hành vi xâm phạm;

+   Buộc xin lỗi, cải chính công khai;

+   Buộc thực hiện nghĩa vụ dân sự;

+   Buộc bồi thường thiệt hại;

+   Buộc tiêu huỷ hoặc buộc phân phối hoặc đưa vào sử dụng không nhằm mục đích thương mại đối với hàng hoá, nguyên liệu, vật liệu và phương tiện được sử dụng chủ yếu để sản xuất, kinh doanh hàng hoá xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ với điều kiện không làm ảnh hưởng đến khả năng khai thác quyền của chủ thể quyền sở hữu trí tuệ.

Nghĩa vụ chứng minh

Nguyên đơn và bị đơn trong vụ kiện xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ có quyền và nghĩa vụ chứng minh theo quy định tại Điều 79 của Bộ luật tố tụng dân sự và theo quy định dưới đây.

Nguyên đơn chứng minh mình là chủ thể quyền sở hữu trí tuệ bằng một trong các chứng cứ sau đây:

+   Bản sao Giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả, Giấy chứng nhận đăng ký quyền liên quan, văn bằng bảo hộ; bản trích lục Sổ đăng ký quốc gia về quyền tác giả, quyền liên quan, Sổ đăng ký quốc gia về sở hữu công nghiệp, Sổ đăng ký quốc gia về giống cây trồng được bảo hộ;

+   Chứng cứ cần thiết để chứng minh căn cứ phát sinh quyền tác giả, quyền liên quan trong trường hợp không có Giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả, Giấy chứng nhận đăng ký quyền liên quan; chứng cứ cần thiết để chứng minh quyền đối với bí mật kinh doanh, tên thương mại, nhãn hiệu nổi tiếng;

+   Bản sao hợp đồng sử dụng đối tượng sở hữu trí tuệ trong trường hợp quyền sử dụng được chuyển giao theo hợp đồng.

+   Nguyên đơn phải cung cấp các chứng cứ về hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ hoặc hành vi cạnh tranh không lành mạnh.

Trong vụ kiện về xâm phạm quyền đối với sáng chế là một quy trình sản xuất sản phẩm, bị đơn phải chứng minh sản phẩm của mình được sản xuất theo một quy trình khác với quy trình được bảo hộ trong các trường hợp sau đây:

+   Sản phẩm được sản xuất theo quy trình được bảo hộ là sản phẩm mới;

+   Sản phẩm được sản xuất theo quy trình được bảo hộ không phải là sản phẩm mới nhưng chủ sở hữu sáng chế cho rằng sản phẩm do bị đơn sản xuất là theo quy trình được bảo hộ và mặc dù đã sử dụng các biện pháp thích hợp nhưng vẫn không thể xác định được quy trình do bị đơn sử dụng.

Lưu ý

Trong trường hợp một bên trong vụ kiện xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ chứng minh được chứng cứ thích hợp để chứng minh cho yêu cầu của mình bị bên kia kiểm soát do đó không thể tiếp cận được thì có quyền yên cầu Toà án buộc bên kiểm soát chứng cứ phải đưa ra chứng cứ đó.

Trong trường hợp có yêu cầu bồi thường thiệt hại thì nguyên đơn phải chứng minh thiệt hại thực tế đã xảy ra và nêu căn cứ xác định mức bồi thường thiệt hại theo quy định tại Điều 205 của Luật SHTT.

Xác định thiệt hại do vi phạm quyền sở hữu trí tuệ

Thiệt hại do hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ bao gồm:

+   Thiệt hại về vật chất bao gồm các tổn thất về tài sản, mức giảm sút về thu nhập, lợi nhuận, tổn thất về cơ hội kinh doanh, chi phí hợp lý để ngăn chặn, khắc phục thiệt hại;

+   Thiệt hại về tinh thần bao gồm các tổn thất về danh dự, nhân phẩm, uy tín, danh tiếng và những tổn thất khác về tinh thần gây ra cho tác giả của tác phẩm văn học, nghệ thuật, khoa học; người biểu diễn; tác giả của sáng chế, kiểu dáng công nghiệp, thiết kế bố trí, giống cây trồng.

+   Mức độ thiệt hại được xác định trên cơ sở các tổn thất thực tế mà chủ thể quyền sở hữu trí tuệ phải chịu do hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ gây ra.

Căn cứ xác định mức bồi thường thiệt hại

Xử lý vi phạm quyền sở hữu trí tuệ

Trong trường hợp nguyên đơn chứng minh thiệt hại về vật chất:  thì có quyền yêu cầu Toà án quyết định mức bồi thường như sau:

+   Tổng thiệt hại vật chất tính bằng tiền cộng với khoản lợi nhuận mà bị đơn đã thu được do thực hiện hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, nếu khoản lợi nhuận bị giảm sút của nguyên đơn chưa được tính vào tổng thiệt hại vật chất;

+   Giá chuyển giao quyền sử dụng đối tượng sở hữu trí tuệ với giả định bị đơn được nguyên đơn chuyển giao quyền sử dụng đối tượng đó theo hợp đồng sử dụng đối tượng sở hữu trí tuệ trong phạm vi tương ứng với hành vi xâm phạm đã thực hiện;

=> Trong trường hợp không thể xác định được mức bồi thường  thì mức bồi thường thiệt hại về vật chất do Toà án ấn định, tuỳ thuộc vào mức độ thiệt hại, nhưng không quá năm trăm triệu đồng.

Trong trường hợp nguyên đơn chứng minh được  thiệt hại về tinh thần thì có quyền yêu cầu mức bồi thường trong giới hạn từ năm triệu đồng đến năm mươi triệu đồng, tuỳ thuộc vào mức độ thiệt hại.

Ngoài khoản bồi thường thiệt hại trên đây, chủ thể quyền sở hữu trí tuệ có quyền yêu cầu Toà án buộc tổ chức, cá nhân có hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ phải thanh toán chi phí hợp lý để thuê luật sư.

Biện pháp khắc áp dụng

Biện pháp khẩn cấp tạm thời

Quyền yêu cầu Toà án áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời:

Khi khởi kiện hoặc sau khi khởi kiện, chủ thể quyền HSTT có quyền yêu cầu Toà án áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời trong các trường hợp sau đây:

+   Đang có nguy cơ xảy ra thiệt hại không thể khắc phục được cho chủ thể quyền SHTT;

+   Hàng hoá bị nghi ngờ xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ; hoặc chứng cứ liên quan đến hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ có nguy cơ bị tẩu tán;  hoặc bị tiêu huỷ nếu không được bảo vệ kịp thời.

+   Toà án quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời theo yêu cầu của chủ thể quyền HSTT q

Các biện pháp khẩn cấp tạm thời

Được áp dụng đối với hàng hoá bị nghi ngờ xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ:  nguyên liệu; vật liệu; phương tiện sản xuất; kinh doanh hàng hoá đó:

+   Thu giữ;

+   Kê biên;

+   Niêm phong; cấm thay đổi hiện trạng; cấm di chuyển;

+   Cấm chuyển dịch quyền sở hữu.

+   Các biện pháp khẩn cấp tạm thời khác được áp dụng theo quy định của Bộ luật TTDS.

Nghĩa vụ của người yêu cầu áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời

Có nghĩa vụ chứng minh quyền yêu cầu:

(Theo quy định tại khoản 1 Điều 206 của Luật SHTT bằng các tài liệu; chứng cứ quy định tại khoản 2 Điều 203 của Luật SHTT).

Có nghĩa vụ bồi thường thiệt hại gây ra cho người bị áp dụng biện pháp.

Phải nộp khoản bảo đảm bằng một trong các hình thức sau đây:

Khoản tiền bằng 20% giá trị hàng hoá cần áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời; hoặc tối thiểu hai mươi triệu đồng nếu không thể xác định được giá trị hàng hóa đó;

Chứng từ bảo lãnh của ngân hàng hoặc của tổ chức tín dụng khác.

Huỷ bỏ việc áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời

Toà án ra quyết định huỷ bỏ biện pháp khẩn cấp tạm thời đã được áp dụng trong các trường hợp quy định tại khoản 1 Điều 122 của Bộ luật tố tụng dân sự và trong trường hợp người bị áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời chứng minh được việc áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời là không có căn cứ xác đáng.

Trong trường hợp huỷ bỏ biện pháp khẩn cấp tạm thời, Toà án phải xem xét để trả lại cho người yêu cầu áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời khoản bảo đảm quy định tại khoản 2 Điều 208 của Luật SHTT. Trong trường hợp yêu cầu áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời không có căn cứ xác đáng và gây thiệt hại cho người bị áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời thì Toà án buộc người yêu cầu phải bồi thường thiệt hại.

Thẩm quyền, thủ tục áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời:

Thực hiện theo quy định tại Chương VIII, Phần thứ nhất của Bộ luật tố tụng dân sự.

Xử lý bằng biện pháp hành chính

Các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ sau đây bị xử phạt hành chính:

+   Thực hiện hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ gây thiệt hại cho người tiêu dùng hoặc cho xã hội;

+   Không chấm dứt hành vi xâm phạm quyền SHTT mặc dù đã được chủ thể quyền SHTT thông báo bằng văn bản yêu cầu chấm dứt hành vi đó;

+   Sản xuất, nhập khẩu, vận chuyển, buôn bán hàng hoá giả mạo về SHTT theo quy định tại Điều 213 của Luật này;  hoặc giao cho người khác thực hiện hành vi này;

+   Sản xuất, nhập khẩu, vận chuyển, buôn bán vật mang nhãn hiệu;  hoặc chỉ dẫn địa lý trùng; hoặc tương tự đến mức gây nhầm lẫn với nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý được bảo hộ;  hoặc giao cho người khác thực hiện hành vi này.

+   Tổ chức, cá nhân thực hiện hành vi cạnh tranh không lành mạnh về SHTT:

Thì bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật về cạnh tranh.

Các hình thức xử phạt hành chính và biện pháp khắc phục hậu quả:

Ngoài bị buộc phải chấm dứt hành vi xâm phạm còn bị áp dụng một trong các hình thức xử phạt chính sau đây:

+   Cảnh cáo;

+   Phạt tiền.

Tuỳ theo tính chất; mức độ xâm phạm; tổ chức, cá nhân xâm phạm quyền SHTT còn có thể bị áp dụng một;  hoặc các hình thức xử phạt bổ sung sau đây:

+   Tịch thu hàng hoá giả mạo về sở hữu trí tuệ; nguyên liệu; vật liệu;  phương tiện được sử dụng chủ yếu để sản xuất, kinh doanh hàng hoá giả mạo về SHTT;

+   Đình chỉ có thời hạn hoạt động kinh doanh trong lĩnh vực đã xảy ra vi phạm.

Ngoài các hình thức xử phạt nói trên, còn có thể bị áp dụng một ;hoặc các biện pháp khắc phục hậu quả  như:

+   Buộc tiêu huỷ hoặc phân phối hoặc đưa vào sử dụng không nhằm mục đích thương mại…

+   Buộc đưa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam đối với hàng hoá quá cảnh xâm phạm quyền SHTT;  hoặc buộc tái xuất…

Mức tiền phạt quy định ở trên được ấn định ít nhất bằng giá trị hàng hoá vi phạm đã phát hiện được; và nhiều nhất không vượt quá năm lần giá trị hàng hoá vi phạm đã phát hiện được.

Các biện pháp ngăn chặn và bảo đảm xử phạt hành chính

Được sử dụng biện pháp trên trong các trường hợp sau đây:

+   Hành vi xâm phạm quyền SHTT có nguy cơ gây ra thiệt hại nghiêm trọng cho người tiêu dùng; hoặc cho xã hội;

+   Tang vật vi phạm có nguy cơ bị tẩu tán;  hoặc cá nhân, tổ chức vi phạm có biểu hiện trốn tránh trách nhiệm;

+   Nhằm bảo đảm thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính.

Biện pháp ngăn chặn; và bảo đảm xử phạt hành chính được áp dụng theo thủ tục hành chính bao gồm:

+   Tạm giữ người;

+   Tạm giữ hàng hoá, tang vật, phương tiện vi phạm;

+   Khám người;

+   Khám phương tiện vận tải, đồ vật; khám nơi cất giấu hàng hoá, tang vật, phương tiện vi phạm về sở hữu trí tuệ;

Các biện pháp ngăn chặn hành chính khác theo quy định của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính.

Kiểm soát hàng hóa xuất khấu, nhập khẩu

Các biện pháp kiểm soát hàng hoá xuất khẩu, nhập khẩu liên quan đến sở hữu trí tuệ bao gồm:

+   Tạm dừng làm thủ tục hải quan đối với hàng hoá bị nghi ngờ xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ (là biện pháp được tiến hành theo yêu cầu của chủ thể quyền sở hữu trí tuệ nhằm thu thập thông tin, chứng cứ về lô hàng để chủ thể quyền sở hữu trí tuệ thực hiện quyền yêu cầu xử lý hành vi xâm phạm quyền và yêu cầu áp dụng các biện pháp khẩn cấp tạm thời hoặc các biện pháp ngăn chặn và bảo đảm xử phạt hành chính)

+   Kiểm tra, giám sát để phát hiện hàng hoá có dấu hiệu xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ (là biện pháp được tiến hành theo đề nghị của chủ thể quyền sở hữu trí tuệ nhằm thu thập thông tin để thực hiện quyền yêu cầu áp dụng biện pháp tạm dừng làm thủ tục hải quan).

Trong quá trình thực hiện các biện pháp nói trên, nếu phát hiện hàng hoá giả mạo về sở hữu trí tuệ theo quy định tại Điều 213 của Luật SHTTthì cơ quan hải quan có quyền và có trách nhiệm áp dụng biện pháp hành chính để xử lý theo quy định tại Điều 214 và Điều 215 của Luật SHTT.

Nghĩa vụ của người yêu cầu áp dụng biện pháp kiểm soát hàng hoá xuất khẩu, nhập khẩu liên quan đến sở hữu trí tuệ:

Người yêu cầu áp dụng biện pháp kiểm soát hàng hoá xuất khẩu;  nhập khẩu liên quan đến sở hữu trí tuệ có các nghĩa vụ sau đây:

+   Chứng minh mình là chủ thể quyền sở hữu trí tuệ bằng các tài liệu; chứng cứ quy định tại khoản 2 Điều 203 của Luật SHTT;

+   Cung cấp đầy đủ thông tin để xác định hàng hoá bị nghi ngờ xâm phạm quyền SHTT;  hoặc để phát hiện hàng hoá có dấu hiệu xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ;

+   Nộp đơn cho cơ quan hải quan và nộp phí, lệ phí theo quy định của pháp luật;

+   Bồi thường thiệt hại ; và thanh toán các chi phí phát sinh cho người bị áp dụng biện pháp kiểm soát trong trường hợp hàng hoá bị kiểm soát không xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ quy định tại điểm d khoản 1 Điều này, người yêu cầu áp dụng biện pháp tạm dừng làm thủ tục hải quan phải nộp khoản bảo đảm bằng một trong các hình thức sau đây:

Khoản tiền bằng 20% giá trị lô hàng cần áp dụng biện pháp tạm dừng làm thủ tục hải quan; hoặc tối thiểu hai mươi triệu đồng nếu không thể xác định được giá trị lô hàng đó;

Chứng từ bảo lãnh của ngân hàng hoặc của tổ chức tín dụng khác.

Thủ tục áp dụng biện pháp tạm dừng làm thủ tục hải quan

Khi người yêu cầu tạm dừng làm thủ tục hải quan đã thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ quy định tại Điều 217 của Luật sở hữu trí tuệ thì cơ quan hải quan ra quyết định tạm dừng làm thủ tục hải quan đối với lô hàng.

Thời hạn tạm dừng làm thủ tục hải quan là 10 ngày làm việc, kể từ ngày ra quyết định

(bảo đảm quy định tại khoản 2 Điều 217 của Luật SHTT).

Khi kết thúc thời hạn tạm dừng làm thủ tục hải quan (theo quy định ở trên) mà người yêu cầu tạm dừng làm thủ tục hải quan không khởi kiện dân sự và cơ quan hải quan không quyết định thụ lý vụ việc  thì cơ quan hải quan có trách nhiệm sau đây:

Tiếp tục làm thủ tục hải quan cho lô hàng;

Buộc người yêu cầu tạm dừng làm thủ tục hải quan phải bồi thường cho chủ lô hàng toàn bộ thiệt hại do yêu cầu tạm dừng làm thủ tục hải quan không đúng gây ra và phải thanh toán các chi phí khác.

Hoàn trả cho người yêu cầu tạm dừng làm thủ tục hải quan khoản tiền bảo đảm còn lại sau khi đã thực hiện xong nghĩa vụ bồi thường;  và thanh toán các chi phí khác.

Trên đây là toàn bộ tìm hiểu của Legalzone về Xử lý vi phạm quyền sở hữu trí tuệ. Mọi thắc mắc xin vui lòng liên hệ Legalzone để được giải đáp.

Tìm kiếm

VD: đơn ly hôn, ly hôn đơn phương, tư vấn luật, tư vấn pháp luật, đơn khởi kiện, luật sư tư vấn…

tu-van-phap-luat-theo-gio.png

ĐĂNG KÝ TÀI KHOẢN

Chọn vai trò người dùng để bắt đầu đăng ký