Chào luật sư LegalZone, em có câu hỏi về có nên lấy bảo hiểm thất nghiệp không? Vì em nửa muốn tiếp tục tham gia,nữa thì muốn rút. Vì em đang trong giai...
Có nên lấy bảo hiểm thất nghiệp hay tiếp tục bảo lưu thời gian đã đóng là câu hỏi thường gặp khi người lao động vừa nghỉ việc. Với bài đăng năm 2020, nội dung dưới đây giữ theo bối cảnh Luật Việc làm 2013, Luật Bảo hiểm xã hội 2014 và Nghị định 28/2015/NĐ-CP đang được áp dụng tại thời điểm đó.
Không phải cứ nghỉ việc là được nhận trợ cấp thất nghiệp. Theo Điều 49 Luật Việc làm 2013, người lao động đang đóng bảo hiểm thất nghiệp chỉ được hưởng khi có đủ các điều kiện: chấm dứt hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc hợp pháp; đã đóng đủ thời gian tối thiểu; nộp hồ sơ tại trung tâm dịch vụ việc làm; và chưa tìm được việc làm sau 15 ngày kể từ ngày nộp hồ sơ, trừ các trường hợp luật loại trừ.
Điểm đáng chú ý là người lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật không thuộc diện được hưởng. Vì vậy, trước khi quyết định nộp hồ sơ, cần kiểm tra quyết định thôi việc, thỏa thuận chấm dứt hợp đồng hoặc giấy tờ tương đương để chứng minh việc nghỉ việc đúng quy định.
Có nên lấy bảo hiểm thất nghiệp phụ thuộc vào tình trạng thực tế của người lao động. Nếu đang thất nghiệp, chưa có nguồn thu nhập ổn định và đủ điều kiện theo Điều 49 Luật Việc làm 2013, việc nộp hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp là lựa chọn hợp lý vì chế độ này được thiết kế để bù đắp một phần thu nhập, đồng thời hỗ trợ tư vấn, giới thiệu việc làm.
Ngược lại, nếu đã có việc làm mới hoặc không có nhu cầu nhận trợ cấp trong lần nghỉ này, thời gian đã đóng mà chưa hưởng có thể tiếp tục được cộng dồn để xét cho lần hưởng sau. Người lao động nên cân nhắc số tháng đã đóng, khả năng tìm việc và nhu cầu tài chính trong giai đoạn thất nghiệp.
Trợ cấp thất nghiệp và bảo hiểm xã hội là hai chế độ khác nhau. Việc nhận trợ cấp thất nghiệp không làm mất thời gian đã đóng bảo hiểm xã hội để tính chế độ hưu trí hoặc tử tuất. Điều 61 Luật Bảo hiểm xã hội 2014 quy định người lao động nghỉ việc mà chưa đủ điều kiện hưởng lương hưu hoặc chưa hưởng BHXH một lần thì được bảo lưu thời gian đóng BHXH.
Vì vậy, trường hợp người lao động đã đóng BHXH 3 năm rồi nghỉ việc, nếu đủ điều kiện thì vẫn có thể hưởng trợ cấp thất nghiệp; thời gian đóng BHXH chưa dùng để hưởng lương hưu hoặc BHXH một lần vẫn được bảo lưu theo quy định.
Điều 45 Luật Việc làm 2013 quy định thời gian đóng bảo hiểm thất nghiệp để xét hưởng là tổng thời gian đã đóng liên tục hoặc không liên tục, được cộng dồn từ khi bắt đầu đóng đến khi chấm dứt hợp đồng mà chưa hưởng trợ cấp thất nghiệp. Sau khi đã hưởng, phần thời gian tương ứng với số tháng trợ cấp đã nhận không tính cho lần sau.
Quy tắc thực tế là mỗi tháng trợ cấp thất nghiệp tương ứng với 12 tháng đóng bảo hiểm thất nghiệp. Nếu có tháng lẻ hoặc thời gian chưa hưởng, phần đó có thể được bảo lưu theo quy định. Người lao động có thể tham khảo thêm bài thủ tục hưởng trợ cấp thất nghiệp để hình dung quy trình nộp hồ sơ.
Theo Điều 50 Luật Việc làm 2013, mức trợ cấp thất nghiệp hằng tháng bằng 60% mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm thất nghiệp của 06 tháng liền kề trước khi thất nghiệp, nhưng không vượt quá mức trần theo loại tiền lương áp dụng. Thời gian hưởng được tính theo số tháng đóng: đóng đủ 12 tháng đến đủ 36 tháng thì hưởng 03 tháng; sau đó cứ thêm đủ 12 tháng thì hưởng thêm 01 tháng, tối đa 12 tháng.
Do đó, nếu đang thất nghiệp và đủ điều kiện, việc nhận trợ cấp có thể giúp giảm áp lực tài chính. Nếu chưa cần nhận hoặc chưa đủ điều kiện, thời gian chưa hưởng vẫn là cơ sở quan trọng cho lần hưởng sau.
Sau ngày đăng bài, Chính phủ ban hành Nghị định 61/2020/NĐ-CP ngày 29/5/2020, có hiệu lực từ 15/7/2020, sửa đổi Nghị định 28/2015/NĐ-CP. Theo khoản 6 Điều 1 nghị định này, hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp thất nghiệp được bổ sung thêm một số giấy tờ xác nhận việc chấm dứt hợp đồng, như xác nhận của người sử dụng lao động hoặc xác nhận về việc doanh nghiệp, hợp tác xã giải thể, phá sản.
Nếu đang trong giai đoạn thất nghiệp, đủ điều kiện hưởng và cần nguồn hỗ trợ tài chính, người lao động nên cân nhắc nộp hồ sơ nhận trợ cấp thất nghiệp trong thời hạn luật định. Việc nhận trợ cấp thất nghiệp không làm mất quyền lợi BHXH sau này; chỉ phần thời gian đóng BHTN đã dùng để hưởng trợ cấp mới không tính lại cho lần hưởng tiếp theo.
