Thủ tục ly hôn 2019 - Những điều cần biết khi ly hôn

Ly hôn là lựa chọn cuối cùng mà không ai mong muốn trong quan hệ hôn nhân. Bài viết tổng hợp những thông tin quan trọng về thủ tục ly hôn 2019 mà người có ý định chấm dứt quan hệ vợ chồng cần nắm rõ, dựa trên khung pháp lý có hiệu lực tại thời điểm năm 2019.

Ai có quyền yêu cầu ly hôn?

Ly hôn là việc chấm dứt quan hệ vợ chồng theo bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật của Tòa án. Theo Điều 51 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, người có quyền yêu cầu giải quyết ly hôn gồm:

• Vợ, chồng hoặc cả hai người;
• Cha, mẹ, người thân thích khác khi một bên vợ chồng không thể nhận thức, làm chủ hành vi của mình đồng thời là nạn nhân của bạo lực gia đình.

Lưu ý: chồng không có quyền yêu cầu ly hôn khi vợ đang có thai, sinh con hoặc đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi. Tuy nhiên, trong các trường hợp này, người vợ vẫn có quyền yêu cầu Tòa án cho ly hôn.

Điều kiện để được yêu cầu ly hôn

Có hai hình thức ly hôn: thuận tình và đơn phương.

Điều kiện ly hôn thuận tình:

• Hai bên thật sự tự nguyện ly hôn;
• Hai bên đã thỏa thuận về chia tài sản, quyền nuôi con, nghĩa vụ cấp dưỡng.

Căn cứ ly hôn đơn phương: vợ/chồng có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài; vợ hoặc chồng bị Tòa án tuyên bố mất tích.

Chia tài sản sau khi ly hôn

Về nguyên tắc, tài sản được giải quyết theo thỏa thuận của hai vợ chồng; Tòa án công nhận thỏa thuận đó. Nếu không thỏa thuận được, Tòa án giải quyết theo hướng chia đôi nhưng có tính đến các yếu tố quy định tại Điều 59 Luật Hôn nhân và gia đình 2014:

• Hoàn cảnh của gia đình và của vợ, chồng;
• Công sức đóng góp vào việc tạo lập, duy trì và phát triển khối tài sản chung;
• Bảo vệ lợi ích chính đáng của mỗi bên trong sản xuất, kinh doanh, nghề nghiệp;
• Lỗi của mỗi bên trong vi phạm quyền, nghĩa vụ của vợ chồng.

Quyền nuôi con sau khi ly hôn

Theo Điều 80 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, nếu hai vợ chồng thỏa thuận được về người trực tiếp nuôi con thì Tòa án công nhận. Nếu không, Tòa án giao con cho một bên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con. Con từ đủ 07 tuổi trở lên phải được xem xét nguyện vọng. Người không trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ cấp dưỡng theo thỏa thuận, căn cứ vào thu nhập, khả năng thực tế và nhu cầu thiết yếu của con.

Hướng dẫn chi tiết thủ tục ly hôn 2019

Chuẩn bị giấy tờ (cơ bản giống nhau cho cả hai hình thức):

• Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn (bản chính);
• Chứng minh nhân dân của vợ và chồng (bản sao có chứng thực);
• Giấy khai sinh của các con (nếu có con chung);
• Sổ hộ khẩu gia đình (bản sao có chứng thực);
• Giấy tờ chứng minh quyền sở hữu tài sản chung (nếu có).

Điểm khác biệt nằm ở nội dung đơn: đơn phương ly hôn dùng mẫu ban hành kèm Nghị quyết số 01/2017/NQ-HĐTP; thuận tình ly hôn dùng mẫu đơn yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn.

Nộp đơn ở đâu? Theo Điều 35 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, Tòa án nhân dân cấp huyện có thẩm quyền giải quyết sơ thẩm về ly hôn. Với thuận tình ly hôn, Điều 55 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 cho phép nộp tại Tòa án nơi cư trú của vợ hoặc chồng. Với đơn phương ly hôn, theo Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, Tòa án nơi bị đơn cư trú, làm việc có thẩm quyền giải quyết.

Thời gian giải quyết: ly hôn thuận tình thường kéo dài khoảng 02 – 03 tháng kể từ ngày thụ lý; ly hôn đơn phương thường từ 04 – 06 tháng, và có thể lâu hơn nếu phát sinh tranh chấp về tài sản, quyền nuôi con.

Án phí khi ly hôn

Theo Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14, mức án phí khi ly hôn năm 2019 như sau:

• Ly hôn không có tranh chấp về tài sản: 300.000 đồng;
• Có tranh chấp về tài sản: ngoài 300.000 đồng, đương sự còn chịu án phí trên phần tài sản tranh chấp theo giá trị.

Xem thêm các chủ đề liên quan

• Thủ tục ly hôn
• Sau ly hôn được ở lại nhà cũ trong thời gian bao lâu?
• Án lệ về quyền nuôi con trong trường hợp người mẹ bỏ đi