Thủ tục đăng ký kết hôn của quân nhân

Thủ tục đăng ký kết hôn của quân nhân có một số điểm đặc thù so với kết hôn thông thường, bởi quân đội là lực lượng có nhiệm vụ đặc biệt liên quan trực tiếp đến an ninh, quốc phòng. Bài viết tổng hợp điều kiện, thẩm quyền và trình tự đăng ký kết hôn của quân nhân theo Luật Hôn nhân và gia đình 2014, cùng quy định nội bộ ngành mà người dự định kết hôn với quân nhân cần lưu ý.

Điều kiện kết hôn theo Luật Hôn nhân và gia đình

Theo Điều 8 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, nam, nữ kết hôn phải tuân theo các điều kiện:

• Nam từ đủ 20 tuổi trở lên, nữ từ đủ 18 tuổi trở lên;
• Việc kết hôn do nam và nữ tự nguyện quyết định;
• Không bị mất năng lực hành vi dân sự;
• Việc kết hôn không thuộc các trường hợp cấm: kết hôn giả tạo, tảo hôn, cưỡng ép hoặc lừa dối kết hôn; người đang có vợ/chồng mà kết hôn với người khác; kết hôn giữa những người cùng dòng máu trực hệ, có họ trong phạm vi ba đời, giữa cha mẹ nuôi với con nuôi...

Nhà nước không thừa nhận hôn nhân giữa những người cùng giới tính (khoản 2 Điều 8). Đây là các điều kiện áp dụng chung cho mọi công dân, kể cả quân nhân.

Thẩm quyền đăng ký kết hôn của quân nhân

Việc kết hôn phải được đăng ký tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo pháp luật về hộ tịch. UBND cấp xã nơi cư trú của một trong hai bên nam, nữ là công dân Việt Nam thực hiện đăng ký kết hôn.

Đối với cán bộ, chiến sĩ Quân đội nhân dân, việc xác định nơi cư trú căn cứ theo quy định của pháp luật về cư trú. Theo Luật Cư trú 2006 (văn bản có hiệu lực tại thời điểm này), nơi cư trú của sĩ quan, hạ sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân, viên chức quốc phòng là nơi đơn vị của người đó đóng quân, trừ trường hợp họ có nơi cư trú riêng theo quy định.

Hồ sơ và điều kiện riêng khi kết hôn với quân nhân

Đối với cán bộ, chiến sĩ đang công tác trong lực lượng vũ trang, thủ trưởng đơn vị sẽ xác nhận tình trạng hôn nhân, có thể xác nhận trực tiếp vào tờ khai đăng ký kết hôn hoặc bằng giấy xác nhận tình trạng hôn nhân (có giá trị trong vòng 6 tháng kể từ ngày xác nhận).

Ngoài điều kiện chung của pháp luật, do tính chất đặc thù của ngành, quy định nội bộ thường yêu cầu thẩm tra lý lịch trong phạm vi ba đời đối với người dự định kết hôn với quân nhân. Để thực hiện, chiến sĩ, sĩ quan cần chủ động nộp đơn xin tìm hiểu gửi đến phòng tổ chức cán bộ của đơn vị; phòng này sẽ thẩm tra lý lịch của người đó và người thân trong gia đình. Khi đáp ứng các điều kiện, hai bên thực hiện đăng ký kết hôn theo thường lệ: nộp tờ khai theo mẫu, xuất trình giấy tờ tùy thân và giấy xác nhận tình trạng hôn nhân của thủ trưởng đơn vị.

Lưu ý: Pháp luật Hôn nhân và gia đình hiện hành không đặt ra điều kiện kết hôn riêng đối với sĩ quan quân đội nhằm bảo đảm quyền bình đẳng của công dân. Các yêu cầu về lý lịch là quy định mang tính nội bộ ngành; mức độ áp dụng có thể khác nhau giữa các đơn vị, nên người trong cuộc nên liên hệ trực tiếp đơn vị để được hướng dẫn cụ thể.

Trình tự đăng ký kết hôn của quân nhân

• Hai bên nam, nữ nộp tờ khai đăng ký kết hôn và giấy tờ kèm theo cho cơ quan có thẩm quyền;
• Khi nhận đủ giấy tờ và xét thấy đủ điều kiện kết hôn, công chức tư pháp - hộ tịch ghi việc kết hôn vào Sổ hộ tịch, cùng hai bên ký tên;
• Hai bên ký vào Giấy chứng nhận kết hôn; UBND cấp xã tổ chức trao Giấy chứng nhận kết hôn cho hai bên;
• Trường hợp cần xác minh điều kiện kết hôn, thời hạn giải quyết không quá 05 ngày làm việc;
• Khi làm thủ tục, hai bên nam và nữ phải có mặt.

Lưu ý quan trọng

Ngoài tình cảm, người muốn kết hôn với quân nhân cần chuẩn bị tâm lý cho quy trình thẩm tra lý lịch và đáp ứng các điều kiện nội bộ ngành. Vì quy định có thể khác nhau theo từng đơn vị, cách chắc chắn nhất là tìm hiểu trực tiếp tại đơn vị của bạn đời để nắm thông tin chính xác. Bạn có thể tham khảo thêm các chủ đề liên quan đến đăng ký kết hôn và hôn nhân dưới đây.

Xem thêm các chủ đề khác

• Đăng ký kết hôn theo quy định của pháp luật
• Tư vấn kết hôn với người nước ngoài