Tư vấn kết hôn với người nước ngoài

Thủ tục kết hôn với người nước ngoài ngày càng phổ biến khi Việt Nam hội nhập sâu rộng với quốc tế. Bài viết tổng hợp điều kiện, hồ sơ và trình tự đăng ký kết hôn có yếu tố nước ngoài theo quy định pháp luật Việt Nam (cập nhật theo bối cảnh năm 2019), giúp bạn chuẩn bị đầy đủ và đúng quy trình.

Điều kiện kết hôn với người nước ngoài

Việc kết hôn giữa công dân Việt Nam với người nước ngoài phải đáp ứng điều kiện kết hôn theo Luật Hôn nhân và gia đình 2014. Cụ thể, các bên cần bảo đảm:

• Nam từ đủ 20 tuổi trở lên, nữ từ đủ 18 tuổi trở lên;
• Việc kết hôn do nam và nữ tự nguyện quyết định, không bên nào ép buộc, lừa dối; không ai được cưỡng ép hoặc cản trở;
• Không bị mất năng lực hành vi dân sự;
• Việc kết hôn không thuộc các trường hợp cấm kết hôn theo Luật Hôn nhân và gia đình 2014 (kết hôn giả tạo, tảo hôn, người đang có vợ/chồng, người cùng dòng máu trực hệ...).

Ngoài ra, người nước ngoài còn phải đáp ứng điều kiện kết hôn theo pháp luật của nước mà họ mang quốc tịch. Trường hợp người song tịch hoặc đa quốc tịch thì phải đáp ứng điều kiện đăng ký kết hôn của tất cả các nước mà họ mang quốc tịch. Nếu việc đăng ký kết hôn thực hiện tại cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam thì hai bên còn phải đáp ứng điều kiện kết hôn theo pháp luật Việt Nam.

Hồ sơ đăng ký kết hôn với người nước ngoài

Khi thực hiện thủ tục kết hôn với người nước ngoài, các bên cần chuẩn bị bộ hồ sơ gồm:

• Tờ khai đăng ký kết hôn theo mẫu, có dán ảnh 4x6 của cả nam và nữ;
• Giấy xác nhận tình trạng hôn nhân được cấp không quá 6 tháng tính đến ngày tiếp nhận hồ sơ;
• Giấy khám sức khỏe của tổ chức y tế có thẩm quyền (trong nước hoặc nước ngoài) cấp không quá 6 tháng, xác nhận người đó không mắc bệnh tâm thần, đủ khả năng nhận thức và làm chủ hành vi;
• Bản sao CMND/CCCD hoặc hộ chiếu đối với người Việt Nam ở trong nước;
• Hộ chiếu hoặc giấy tờ tùy thân có giá trị thay thế (giấy thông hành, thẻ cư trú) đối với người nước ngoài và người Việt Nam định cư ở nước ngoài;
• Giấy tờ chứng minh nơi cư trú (sổ hộ khẩu, sổ tạm trú, thẻ thường trú/tạm trú) tùy theo từng đối tượng.

Trường hợp đặc biệt cần bổ sung: bản án/quyết định ly hôn nếu kết hôn từ lần thứ hai trở lên; giấy chứng tử của vợ/chồng trước nếu đã mất. Người Việt Nam xin giấy xác nhận tình trạng hôn nhân tại UBND cấp xã nơi đăng ký thường trú; người nước ngoài xin tại cơ quan có thẩm quyền của nước họ và phải hợp pháp hóa lãnh sự trước khi sử dụng tại Việt Nam. Tại một số nước, giấy xác nhận tình trạng hôn nhân có thể được thay bằng giấy tuyên thệ độc thân hoặc giấy tờ có giá trị pháp lý tương đương.

Trình tự, thủ tục đăng ký kết hôn với người nước ngoài

Trình tự thực hiện thủ tục kết hôn với người nước ngoài gồm các bước cơ bản:

• Bước 1: Nộp hồ sơ tại Phòng Tư pháp thuộc UBND cấp huyện nơi công dân Việt Nam cư trú.
• Bước 2: Trong thời hạn theo quy định, công chức tư pháp - hộ tịch thẩm tra, xác minh hồ sơ. Với trường hợp có dấu hiệu nghi ngờ kết hôn giả tạo, cơ quan có thể tổ chức phỏng vấn hai bên nam, nữ.
• Bước 3: Nếu xác định hai bên đủ điều kiện và tự nguyện kết hôn, công chức tư pháp - hộ tịch ghi việc kết hôn vào Sổ hộ tịch; hai bên cùng ký tên vào Sổ hộ tịch và Giấy chứng nhận kết hôn.
• Bước 4: Phòng Tư pháp báo cáo Chủ tịch UBND cấp huyện ký, đóng dấu vào Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn.
• Bước 5: Trao Giấy chứng nhận kết hôn cho hai bên, mỗi bên giữ một bản có giá trị pháp lý như nhau.

Cơ quan có thẩm quyền đăng ký kết hôn

Theo quy định pháp luật về hộ tịch, việc đăng ký kết hôn giữa công dân Việt Nam với người nước ngoài (hoặc giữa công dân Việt Nam với nhau mà ít nhất một bên định cư ở nước ngoài) thuộc thẩm quyền của UBND cấp huyện nơi cư trú của công dân Việt Nam. Cơ quan đại diện ngoại giao, cơ quan đại diện lãnh sự của Việt Nam ở nước ngoài thực hiện đăng ký kết hôn giữa công dân Việt Nam với người nước ngoài nếu việc đăng ký không trái pháp luật của nước sở tại; đồng thời thực hiện đăng ký kết hôn giữa công dân Việt Nam định cư ở nước ngoài với nhau khi có yêu cầu.

Lưu ý quan trọng: mọi giấy tờ do cơ quan có thẩm quyền của nước ngoài cấp cần được hợp pháp hóa lãnh sự trước khi mang về Việt Nam sử dụng, trừ trường hợp được miễn theo điều ước quốc tế.

Một số lưu ý khi kết hôn có yếu tố nước ngoài

Để thủ tục diễn ra thuận lợi, các bên nên chuẩn bị giấy tờ dịch thuật, công chứng đầy đủ, chính xác; nắm rõ thời hạn của giấy xác nhận tình trạng hôn nhân và giấy khám sức khỏe (6 tháng); chủ động tìm hiểu quy định pháp luật của nước mà người nước ngoài mang quốc tịch. Bạn cũng có thể tham khảo thêm các thủ tục liên quan dưới đây để có cái nhìn đầy đủ về quan hệ hôn nhân có yếu tố nước ngoài.

Xem thêm các chủ đề khác

• Đăng ký kết hôn theo quy định của pháp luật
• Hướng dẫn xin visa kết hôn Trung Quốc
• Visa kết hôn Hàn Quốc có thời hạn bao lâu