Tài sản chung của vợ chồng sẽ được chia như thế nào khi chồng hoặc vợ mất và việc chia tài sản thừa kế khi chồng mất được chia như thế nào?
Vấn đề thừa kế đất đai khi chồng chết khiến nhiều gia đình lúng túng, đặc biệt khi tài sản là quyền sử dụng đất chung của vợ chồng. Tài sản chung sẽ được chia ra sao khi vợ hoặc chồng qua đời? Bài viết phân tích dựa trên các quy định của Bộ luật Dân sự 2015.
Khi người chồng chết không để lại di chúc, di sản được phân chia theo pháp luật. Trước tiên phải xác định phần tài sản (gồm cả đất đai) mà người chồng sở hữu trong khối tài sản của gia đình. Có hai trường hợp:
Từ đó, cần xác định những ai trong hàng thừa kế thứ nhất còn sống hoặc đã mất để phân chia công bằng. Nếu không còn ai ở hàng thừa kế thứ nhất, di sản chuyển cho hàng thừa kế tiếp theo. Trường hợp có người thừa kế thế vị thì áp dụng quy định về thừa kế thế vị.
Theo Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015, hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết. Những người cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau. Đối với quyền sử dụng đất, việc chia thừa kế còn phải tuân thủ các quy định về điều kiện, thủ tục chuyển quyền theo pháp luật đất đai.
Khi người chồng để lại di chúc, sau khi người chồng mất, việc mở di chúc được thực hiện. Bản sao di chúc được cung cấp tới tất cả những người có liên quan đến nội dung di chúc. Thủ tục mở thừa kế chỉ tiến hành khi có đầy đủ những người có liên quan; trường hợp vắng mặt cần thông báo trước và nêu lý do cụ thể.
Một vấn đề quan trọng là xác định di chúc có giá trị pháp lý và có hiệu lực hay không. Chỉ khi di chúc hợp pháp thì mới được công nhận và phân chia theo di chúc. Bộ luật Dân sự 2015 quy định chi tiết về điều kiện hợp pháp của di chúc cả về nội dung lẫn hình thức.
Trường hợp vợ chồng cùng lập di chúc chung, khi một trong hai người chết thì hiệu lực của di chúc được xác định theo ba trường hợp:
Như vậy, thừa kế đất đai khi chồng chết phải xác định rõ tài sản chung hay riêng, có hay không có di chúc, và những người thuộc diện thừa kế. Việc nắm chắc quy định của Bộ luật Dân sự 2015 sẽ giúp các thành viên trong gia đình phân chia di sản một cách minh bạch, hạn chế tranh chấp.