Hướng dẫn hoà giải khi giải quyết yêu cầu thuận tình ly hôn

Hướng dẫn hoà giải khi giải quyết yêu cầu thuận tình ly hôn

Trong quy trình tố tụng dân sự, việc hoà giải là một bước thủ tục bắt buộc sau khi Tòa án thụ lý đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự liên quan đến hôn nhân. Việc hiểu rõ bản chất và các kịch bản pháp lý của quá trình này sẽ giúp các đương sự chủ động hơn trong việc thực hiện quyền và nghĩa/nghĩa vụ của mình.

1. Khái niệm về thuận tình ly hôn

Theo quy định tại Điều 55 Luật Hôn nhân và gia đình, trường hợp vợ chồng cùng yêu cầu ly hôn sẽ được Tòa án công nhận thuận tình ly hôn nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện: hai bên thực sự tự nguyện ly hôn; đã thỏa thuận được về việc chia tài sản; đồng thời thống nhất được phương án trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục con trên cơ sở đảm bảo quyền lợi chính đáng của vợ và con.

Ngược lại, nếu các bên không thể thỏa thuận hoặc thỏa thuận nhưng không bảo đảm quyền lợi chính đáng của vợ và con thì Tòa án sẽ giải quyết việc ly hôn theo trình tự tranh chấp. Như vậy, Ly hôn thuận tình theo quy định của pháp luật chỉ xảy ra khi giữa hai bên không có bất kỳ sự tranh chấp nào về tài sản hay quyền nuôi con.

2. Nghĩa vụ hoà giải của Thẩm phán

Nhiều đương sự thắc mắc liệu việc hòa giải tại Tòa án có mang tính bắt buộc hay không. Căn cứ theo Điều 397 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, Thẩm phán có trách nhiệm tiến hành hoà giải nhằm các mục đích sau:

• Thúc đẩy việc đoàn tụ giữa vợ và chồng.
• Giải thích rõ ràng về quyền và nghĩa vụ giữa vợ và chồng; giữa cha, mẹ và con; giữa các thành viên khác trong gia đình.
• Làm rõ trách nhiệm cấp dưỡng và các vấn đề pháp lý liên quan khác đến quan hệ hôn nhân và gia đình.

Do đó, khi Tòa án thụ lý đơn yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn, việc tiến hành phiên họp hòa giải là một bước tố tụng không thể thiếu để đảm bảo tính khách quan và quyền lợi của các bên liên quan.

3. Bản chất của hoạt động hoà giải trong thuận tình ly hôn

Cần phân biệt rõ bản chất giữa hòa giải trong vụ án ly hôn (có tranh chấp) và hòa giải trong việc yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn:

• Trong vụ án ly hôn: Hòa giải chủ yếu nhằm tìm kiếm phương án giải quyết các mâu thuẫn, tranh chấp về tài sản hoặc quyền nuôi con. Những nội dung đã được thống nhất sẽ được ghi nhận vào hồ sơ để làm căn cứ giải quyết.
• Trong việc yêu cầu thuận tình ly hôn: Mục đích chính của hòa giải là nhằm hàn gắn và khuyến khích sự đoàn tụ giữa hai vợ chồng. Tòa án chỉ ra quyết định công nhận thuận tình ly hôn khi quá trình hòa giải đoàn tụ không thành nhưng các bên vẫn thống nhất được các nội dung về tài sản và con cái, đồng thời không có tranh chấp phát sinh thêm.

Trong trường hợp các đương sự gặp khó khăn về mặt thủ tục hoặc cần tìm hiểu sâu hơn về giá thuê luật sư giải quyết ly hôn, việc tham vấn chuyên gia là cần thiết để đảm bảo các thỏa thuận được lập ra đúng pháp luật.

4. Hậu quả pháp lý của quá trình hòa giải

Kết quả của phiên họp hòa giải sẽ dẫn đến hai kịch bản pháp lý khác nhau:

Trường hợp hòa giải đoàn tụ thành

Nếu các đương sự thống nhất được việc tiếp tục duy trì quan hệ hôn nhân, Tòa án sẽ ra quyết định đình chỉ giải quyết việc yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn.

Trường hợp hòa giải đoàn tụ không thành

Khi các bên vẫn giữ ý định ly hôn nhưng đã đạt được sự thống nhất về các vấn đề hậu quả của ly hôn, Tòa án sẽ ra quyết định công nhận thuận tình ly hôn nếu thỏa mãn đầy đủ các điều kiện:

• Các bên thực sự tự nguyện chấm dứt quan hệ hôn nhân.
• Đã thỏa thuận xong việc chia hoặc không chia tài sản chung.
• Thống nhất được phương án trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục con cái.
• Sự thỏa thuận này phải đảm bảo quyền lợi chính đáng của vợ và con.

Tuy nhiên, nếu quá trình hòa giải cho thấy các đương sự không thể thống nhất được về việc chia tài sản hoặc quyền nuôi con, Tòa án sẽ đình chỉ giải quyết theo thủ tục giải quyết việc dân sự. Khi đó, vụ việc sẽ được chuyển sang thụ lý theo trình tự giải quyết vụ án dân sự (vụ án ly hôn có tranh chấp) theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự 2015. Để nắm rõ hơn về các bước tiếp theo, người dân có thể tham khảo THỦ TỤC LY HÔN THUẬN TÌNH để chuẩn bị hồ sơ phù hợp.