Hôn nhân bắt đầu theo quy định của pháp luật ?Hôn nhân bắt đầu theo quy định của pháp luật? Hãy cùng Legalzone tìm hiểu qua bài viết
Trong quan hệ pháp luật gia đình, việc xác định thời điểm bắt đầu của một cuộc hôn nhân đóng vai trò then chốt. Việc xác định chính xác mốc thời gian này là cơ sở để thiết lập các quyền và nghĩa vụ giữa vợ và chồng, bao gồm chế độ tài sản chung, trách nhiệm đối với con cái cũng như nghĩa vụ cấp dưỡng theo quy định của pháp luật hiện nay.
Theo quy định tại Khoản 13 Điều 3 Luật Hôn nhân và gia đình, thời kỳ hôn nhân được hiểu là khoảng thời gian tồn tại quan hệ vợ chồng. Mốc thời gian này được tính từ ngày hai bên thực hiện việc đăng ký kết hôn cho đến ngày hôn nhân chấm dứt (do ly hôn, một bên chết hoặc có quyết định hủy kết hôn trái pháp luật).
Về nguyên tắc chung, ngày đăng ký kết hôn được lấy làm mốc khởi đầu. Việc xác định rõ ràng thời kỳ hôn nhân giúp các cơ quan chức năng và cá nhân liên quan dễ dàng áp dụng pháp luật khi phát sinh các tranh chấp về tài sản hoặc quyền nuôi dưỡng con cái. Tuy nhiên, tùy vào tính chất của việc đăng ký kết hôn (đúng thẩm quyền hay trái pháp luật) mà mốc bắt đầu thời kỳ hôn nhân có thể có những biến số khác nhau.
Trong một số trường hợp đặc biệt, việc đăng ký kết hôn không được thực hiện đúng thẩm quyền theo quy định của pháp luật về hộ tịch. Căn cứ Điều 13 Luật Hôn nhân và gia đình, khi phát hiện việc đăng ký kết hôn không đúng thẩm quyền, cơ quan nhà nước có thẩm quyền sẽ tiến hành thu hồi hoặc hủy bỏ giấy chứng nhận kết hôn đã cấp sai.
Sau khi hủy bỏ, hai bên nam nữ được yêu cầu thực hiện lại việc đăng ký kết hôn tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền đúng quy định. Điểm đáng lưu ý về mặt pháp lý là: Trong trường hợp này, quan hệ hôn nhân vẫn được xác lập từ ngày các bên đã thực hiện việc đăng ký kết hôn lần đầu (tại cơ quan không đúng thẩm quyền). Như vậy, thời kỳ hôn nhân sẽ bắt đầu trước ngày các bên thực hiện thủ tục đăng ký lại tại cơ quan có thẩm quyền.
Vấn đề này thường phát sinh trong các vụ việc liên quan đến bản án về yêu cầu hủy việc kết hôn trái pháp luật. Kết hôn trái pháp luật được hiểu là việc nam, nữ đăng ký kết hôn tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền nhưng vi phạm một trong các điều kiện kết hôn quy định tại Điều 8 Luật Hôn quyết và gia đình (ví dụ: vi phạm về độ tuổi, tình trạng hôn nhân hoặc quan hệ huyết thống).
Tuy nhiên, pháp luật cũng có cơ chế bảo vệ quyền lợi của các bên khi các điều kiện kết hôn đã được đáp ứng sau đó. Cụ thể:
Trong tình huống này, Tòa án sẽ ra quyết định công nhận quan hệ hôn nhân đó. Khi đó, mốc xác lập quan hệ hôn nhân không tính từ ngày đăng ký kết hôn sai quy định ban đầu, mà được tính từ thời điểm các bên thực tế đã có đủ điều kiện kết hôn theo quy định của pháp luật.
Ví dụ minh dụng: Nếu một cặp đôi đăng ký kết hôn khi người nam chưa đủ 20 tuổi hoặc người nữ chưa đủ 18 tuổi (vi phạm điều kiện về độ tuổi), thì thời kỳ hôn nhân sẽ không bắt đầu từ ngày ghi trên giấy chứng nhận kết hôn đó. Thay vào đó, thời kỳ hôn nhân chỉ được tính bắt đầu từ thời điểm mà cả người nam đã đủ 20 tuổi và người nữ đã đủ 18 tuổi theo đúng quy định của Luật Hôn nhân và gia đình.
Việc hiểu rõ các mốc thời gian này là cực kỳ quan trọng để bảo vệ quyền lợi hợp pháp về tài sản và con cái, đặc biệt khi cần áp dụng các nguyên tắc bảo vệ bà mẹ và trẻ em theo quy định của pháp luật trong quá trình giải quyết tranh chấp gia đình.