Giải quyết tranh chấp về quyền nuôi con trên 7 tuổi khi ly hôn

Quyền nuôi con trên 7 tuổi khi ly hôn có điểm khác biệt quan trọng so với các độ tuổi nhỏ hơn: ngoài việc bảo đảm quyền lợi về mọi mặt của con, Tòa án còn bắt buộc phải xem xét nguyện vọng của chính đứa trẻ. Khi vợ chồng không thỏa thuận được người trực tiếp nuôi con, các bên có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết trong vụ án ly hôn.

Quy định pháp luật về quyền nuôi con trên 7 tuổi khi ly hôn

Việc xác định người trực tiếp nuôi con sau ly hôn được quy định tại Điều 81 Luật Hôn nhân và gia đình số 52/2014/QH13 (có hiệu lực từ ngày 01/01/2015). Sau khi ly hôn, cha mẹ vẫn có quyền và nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình.

Vợ, chồng được thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con. Trường hợp không thỏa thuận được, Tòa án quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con; đặc biệt, nếu con từ đủ 07 tuổi trở lên thì phải xem xét nguyện vọng của con.

Quyền nuôi con theo từng độ tuổi

• Con dưới 03 tuổi (dưới 36 tháng): được ưu tiên giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ khi người mẹ không đủ điều kiện hoặc hai bên có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con.
• Con từ đủ 03 tuổi đến dưới 07 tuổi: Tòa án quyết định căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con, quyền nuôi con khá ngang bằng giữa hai vợ chồng.
• Con từ đủ 07 tuổi trở lên: ngoài căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt, Tòa án còn phải hỏi và xem xét nguyện vọng của con muốn sống cùng cha hay mẹ.

Lý do pháp luật quy định phải hỏi ý kiến con từ đủ 07 tuổi là vì ở độ tuổi này trẻ đã bắt đầu có nhận thức nhất định, có thể bày tỏ mong muốn được sống với cha hoặc mẹ khi cha mẹ không còn chung sống. Tuy nhiên, nguyện vọng của con chỉ là một trong các căn cứ — quyết định cuối cùng vẫn phải bảo đảm quyền lợi tốt nhất cho sự phát triển của con.

Căn cứ để giành quyền nuôi con khi ly hôn

Để được Tòa án giao quyền trực tiếp nuôi con, đương sự cần chứng minh khả năng nuôi con tốt nhất trên cả phương diện vật chất và tinh thần:

• Điều kiện vật chất: mức thu nhập, điều kiện kinh tế, tài sản riêng, chỗ ở ổn định và các nguồn lực bảo đảm việc nuôi dưỡng con.
• Điều kiện tinh thần: thời gian chăm sóc, dạy dỗ, tình cảm dành cho con, trình độ học vấn, sức khỏe và môi trường sống bảo đảm cho sự phát triển toàn diện của con.

Người muốn giành quyền nuôi con cũng có thể chỉ ra những bất lợi của bên kia (công việc bấp bênh, không có chỗ ở ổn định...) để chứng minh mình có ưu thế. Trên cơ sở bảo đảm tốt nhất quyền lợi của con, Tòa án sẽ xem xét quyết định.

Căn cứ thay đổi người trực tiếp nuôi con sau ly hôn

Theo Điều 84 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, người trực tiếp nuôi con có thể được thay đổi khi:

• Cha mẹ có thỏa thuận về việc thay đổi người trực tiếp nuôi con phù hợp với lợi ích của con;
• Người đang trực tiếp nuôi con không còn đủ điều kiện trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con.

Việc thay đổi phải xem xét nguyện vọng của con nếu con từ đủ 07 tuổi trở lên. Trường hợp cả cha và mẹ đều không đủ điều kiện, Tòa án quyết định giao con cho người giám hộ theo quy định của Bộ luật Dân sự.

Nghĩa vụ cấp dưỡng nuôi con sau ly hôn

Theo Điều 82 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, người không trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ cấp dưỡng cho con, không phụ thuộc vào việc người trực tiếp nuôi con có khả năng kinh tế hay không. Tiền cấp dưỡng bao gồm các chi phí tối thiểu cho việc nuôi dưỡng, học hành của con, do các bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được, Tòa án quyết định mức cấp dưỡng hợp lý.

Phương thức cấp dưỡng có thể định kỳ hằng tháng, hằng quý, nửa năm, hằng năm hoặc một lần. Trường hợp các bên không thỏa thuận được, Tòa án quyết định cấp dưỡng định kỳ hằng tháng nhằm bảo đảm quyền lợi ổn định cho con.

Xem thêm các nội dung liên quan

• Quyền nuôi con dưới 3 tuổi khi ly hôn
• Án lệ về quyền nuôi con trong trường hợp người mẹ bỏ đi
• Thủ tục ly hôn theo quy định pháp luật