Giải quyết ly hôn đơn phương như thế nào?

Một tình huống thường gặp khi giải quyết ly hôn đơn phương là bị đơn tìm cách không ký đơn, không đến Tòa án để né tránh thủ tục. Bài viết làm rõ điều kiện, thẩm quyền và các bước thực hiện thủ tục ly hôn đơn phương theo khung pháp lý có hiệu lực tại thời điểm năm 2019. Để nắm tổng quan trình tự, bạn có thể tham khảo thêm bài Thủ tục ly hôn đơn phương.

Thủ tục ly hôn đơn phương theo quy định pháp luật

Khi mâu thuẫn vợ chồng trầm trọng, mục đích hôn nhân không đạt được, một bên có quyền yêu cầu Tòa án xem xét cho ly hôn theo yêu cầu của một phía. Điều 56 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 quy định: khi vợ hoặc chồng yêu cầu ly hôn mà hòa giải tại Tòa án không thành, Tòa án giải quyết cho ly hôn nếu có căn cứ về việc một bên có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích hôn nhân không đạt được. Trường hợp một bên bị Tòa án tuyên bố mất tích, bên còn lại yêu cầu ly hôn thì Tòa án giải quyết cho ly hôn.

Khi nào được coi là tình trạng hôn nhân trầm trọng?

• Vợ, chồng không thương yêu, chăm sóc, giúp đỡ nhau, bỏ mặc nhau, đã được người thân hoặc cơ quan, tổ chức nhắc nhở, hòa giải nhiều lần;
• Một bên thường xuyên có hành vi ngược đãi, hành hạ, xúc phạm danh dự, nhân phẩm của bên kia;
• Một bên không chung thủy (ngoại tình) dù đã được khuyên bảo, hòa giải nhiều lần nhưng vẫn tiếp tục.

Mục đích hôn nhân không đạt được thể hiện ở việc không có tình nghĩa vợ chồng, không bình đẳng về quyền và nghĩa vụ, không tôn trọng danh dự, nhân phẩm, tín ngưỡng của nhau, không giúp đỡ nhau cùng phát triển.

Thẩm quyền và hồ sơ ly hôn đơn phương

Về thẩm quyền:

• Tòa án nhân dân cấp quận/huyện nơi cư trú, làm việc của bị đơn;
• Trường hợp có yếu tố nước ngoài thì thuộc thẩm quyền Tòa án cấp tỉnh/thành phố trực thuộc trung ương.

Hồ sơ cần chuẩn bị:

• Đơn khởi kiện ly hôn (theo mẫu);
• Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn;
• Chứng minh nhân dân và sổ hộ khẩu;
• Giấy khai sinh các con;
• Tài liệu, chứng cứ chứng minh tài sản chung (sổ đỏ, đăng ký xe, sổ tiết kiệm…).

Các bước tiến hành thủ tục ly hôn đơn phương

• Bước 1: Nộp hồ sơ khởi kiện tại Tòa án nhân dân có thẩm quyền;
• Bước 2: Nhận kết quả xử lý đơn;
• Bước 3: Nộp tiền tạm ứng án phí dân sự sơ thẩm và nộp lại biên lai cho Tòa án;
• Bước 4: Tòa án triệu tập lấy lời khai, hòa giải và tiến hành thủ tục theo quy định Bộ luật Tố tụng dân sự 2015;
• Bước 5: Nếu Tòa án không chấp nhận yêu cầu, người yêu cầu có quyền kháng cáo để xét xử phúc thẩm.

Thời gian giải quyết và một số lưu ý

• Cấp sơ thẩm: khoảng 4 – 6 tháng (lâu hơn nếu có tranh chấp tài sản phức tạp);
• Cấp phúc thẩm: khoảng 3 – 4 tháng (nếu có kháng cáo);
• Chồng không có quyền yêu cầu ly hôn đơn phương khi vợ đang mang thai hoặc nuôi con dưới 12 tháng tuổi;
• Có thể yêu cầu Tòa án nơi bị đơn làm việc giải quyết nếu không xác định được nơi cư trú;
• Con từ đủ 7 tuổi trở lên sẽ được Tòa án lấy ý kiến về nguyện vọng sống với cha hoặc mẹ.

Xem thêm các chủ đề liên quan

• Sau ly hôn được ở lại nhà cũ trong thời gian bao lâu?
• Án lệ về quyền nuôi con trong trường hợp người mẹ bỏ đi