Tóm tắt nội dung bản án, nhận định của Tòa án, luận cứ vụ án của bản án số 04/2022/HNGĐ-ST về ly hôn, con chung khi ly hôn

Trong các vụ án dân sự liên quan đến hôn nhân gia đình, việc xác định tình trạng mâu thuẫn và nguyện vọng của các đương sự là yếu tố then chốt để Tòa án đưa ra phán quyết. Nội dung dưới đây phân tích một trường hợp cụ thể về việc giải quyết ly hôn, quyền nuôi con và nghĩa vụ cấp dưỡng dựa trên hồ sơ bản án đã được công bố.
Theo nội dung vụ án, chị Phùng Thị Duy Mai và anh Hà Văn Xuân thực hiện đăng ký kết hôn vào năm 20 phục vụ theo quy định pháp luật. Tuy nhiên, sau một thời gian chung sống, giữa hai bên đã phát sinh những mâu thuẫn sâu sắc về đời sống vợ chồng. Cụ thể, vào ngày 24/8/2021, chị Mai đã rời khỏi nơi cư trú chung để về nhà bố mẹ đẻ sinh sống. Kể từ thời điểm đó, hai bên rơi vào tình trạng ly thân kéo dài.
Do nhận thấy tình cảm vợ chồng không còn gắn kết và mục đích hôn nhân không đạt được, chị Mai đã gửi đơn khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết cho ly hôn với anh Xuân. Trong quá trình tố tụng, phía bị đơn là anh Hà Văn Xuân bày tỏ quan điểm không đồng ý với yêu cầu của nguyên đơn. Anh mong muốn hai bên có thể đoàn tụ để cùng nhau duy trì hạnh phúc gia đình và nuôi dạy con cái trưởng thành.
Vụ án này cũng phản ánh một dạng điển hình trong các bản án về mâu thuẫn gia đình, nơi sự xung đột về lối sống và việc ly thân là căn cứ chính dẫn đến sự đổ vỡ của quan hệ hôn nhân.
Về vấn đề con chung, vợ chồng chị Mai và anh Xuân có 02 người con. Tại thời điểm giải quyết vụ án, tình trạng cư trú của các con như sau:
Trong quá trình thực hiện thủ tục tại Tòa án, các đương sự đã đạt được thỏa thuận về việc phân chia quyền trực tiếp nuôi dưỡng con sau khi ly hôn. Cụ thể, chị Mai sẽ trực tiếp nuôi cháu Nam và anh Xuân sẽ trực tiếp nuôi cháu Toàn. Đáng chú ý, chị Mai tự nguyện không yêu cầu anh Xuân phải thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng nuôi con chung đối với cháu Nam. Sự thống nhất này giúp giảm bớt các tranh chấp phức tạp về tài chính sau ly hôn, tương tự như cách thức giải quyết trong nhiều bản án về ly hôn và nuôi con khi ly hôn khác.
Đối với các vấn đề liên quan đến tài sản chung, nợ chung, công sức đóng góp của mỗi bên cũng như các tư trang riêng, nguyên đơn (chị Mai) không có yêu cầu Tòa án giải quyết trong vụ án này. Do đó, Tòa án chỉ tập trung phán quyết vào hai nội dung chính là quan hệ hôn nhân và quyền nuôi con.
Sau khi xem xét các tài liệu, chứng cứ và lời khai của các đương sự, Hội đồng xét xử đưa ra nhận định dựa trên các quy định pháp luật hiện hành tại thời điểm xét xử như sau:
CĂN CỨ PHÁP LUẬT: Theo Khoản 1 Điều 56 Luật Hôn nhân và gia đình năm 214, khi một bên vợ hoặc chồng yêu cầu ly hôn mà cho rằng tình trạng hôn nhân đã trầm trọng, đời sống chung giữa vợ, chồng không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được, thì Tòa án giải quyết cho ly hôn.
Áp dụng vào vụ án, việc chị Mai và anh Xuân đã ly thân từ tháng 8/2021, mâu thuẫn kéo dài và tình cảm vợ chồng đã rạn nứt là minh chứng rõ ràng cho việc mục đích hôn nhân không đạt được. Do đó, việc chấp nhận yêu cầu cho chị Mai được ly hôn với anh Xuân là có căn cứ pháp luật.
CĂN CỨ PHÁP LUẬT: Theo Điều 81 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014, khi ly hôn, vợ, chồng thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con, nghĩa vụ, quyền của mỗi bên sau khi ly hôn đối với con chưa thành niên, con đã thành niên mà vẫn còn phụ thuộc vào cha, mẹ. Trong trường hợp không thỏa thuận được thì Tòa án quyết định giao con cho ai trực tiếp nuôi dưỡng căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con.
Trong vụ án này, các đương sự đã tự nguyện thỏa thuận và thống nhất việc phân chia quyền nuôi dưỡng: chị Mai nuôi cháu Nam và anh Xuân nuôi cháu Toàn. Xét thấy sự thỏa thuận này dựa trên thực tế chăm sóc hiện tại và không vi phạm lợi ích của các con, Tòa án chấp nhận sự thỏa thuận này.
Việc xem xét kỹ lưỡng các yếu tố về điều kiện chăm sóc là cực kỳ quan trọng, đặc biệt nếu có sự tranh chấp gay gắt như trong các bản án về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn. Trong trường hợp này, do các bên đã thống nhất nên việc giải quyết trở nên thuận lợi hơn cho cả hai bên.