Thành lập doanh nghiệp xuất khẩu gạo

Xuất khẩu gạo là một ngành nghề kinh doanh có điều kiện theo quy định của pháp luật Việt Nam. Để có thể thực hiện hoạt động này, doanh nghiệp không chỉ cần hoàn tất các thủ tục về đăng ký kinh doanh mà còn phải đáp ứng các tiêu chuẩn cụ thể về cơ sở vật chất và được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo. Bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn chi tiết quy trình và điều kiện để thực hiện hoạt động này.

Quy trình thành lập doanh nghiệp kinh doanh xuất khẩu gạo

Để bắt đầu hoạt động, trước hết, nhà đầu tư cần thực hiện thủ tục thành lập doanh nghiệp xuất nhập khẩu với mã ngành kinh doanh phù hợp tại Sở Kế hoạch và Đầu tư.

Bước 1: Đăng ký thành lập doanh nghiệp

Hồ sơ đăng ký doanh nghiệp cơ bản bao gồm:

• Giấy đề nghị đăng ký doanh nghiệp;
• Dự thảo điều lệ công ty;
• Danh sách thành viên (đối với công ty TNHH hai thành viên trở lên) hoặc danh sách cổ đông sáng lập (đối với công ty cổ phần);
• Bản sao hợp lệ giấy tờ chứng thực cá nhân (CMND/CCCD hoặc Hộ chiếu còn hiệu lực);
• Giấy tờ chứng thực tổ chức và quyết định cử người đại diện theo ủy quyền (nếu thành viên là tổ chức);
• Quyết định góp vốn của các thành viên hoặc cổ đông là tổ chức.

Sau khi nhận được Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, đơn vị cần thực hiện các công việc hậu thành lập như: Công bố nội dung đăng ký doanh nghiệp; Khắc dấu và thông báo mẫu dấu; Treo biển hiệu tại trụ sở; Mở tài khoản ngân hàng; Đăng ký chữ ký số; Kê khai và nộp thuế môn bài; Phát hành hóa đơn theo quy định.

Bước 2: Xin cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo

Sau khi đã có tư cách pháp nhân, doanh nghiệp cần thực hiện thủ tục xin cấp giấy phép chuyên ngành để được phép xuất khẩu gạo.

Điều kiện để được cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo

Căn cứ theo Nghị định 107/2018/NĐ-CP về kinh doanh xuất khẩu gạo, thương nhân muốn được cấp Giấy chứng nhận phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện về cơ sở hạ tầng sau đây:

• Về kho chứa: Có ít nhất 01 kho chuyên dùng để chứa thóc, gạo phù hợp với tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về kho chứa thóc, gạo do cơ quan có thẩm quyền ban hành.
• Về cơ sở chế biến: Có ít nhất 01 cơ sở xay, xát hoặc cơ sở chế biến thóc, gạo phù hợp với các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia tương ứng.
• Về hình thức sở hữu: Các kho chứa và cơ sở xay, xát, chế biến nêu trên có thể thuộc sở hữu của thương nhân hoặc do thương nhân thuê lại từ tổ chức, cá nhân khác. Trường hợp thuê, hợp đồng thuê phải được lập bằng văn bản với thời hạn thuê tối thiểu là 05 năm.

Lưu ý quan trọng: Thương nhân đã được cấp Giấy chứng nhận không được phép cho thuê hoặc cho thuê lại kho chứa, cơ sở xay, xát, chế biến mà mình đã dùng để kê khai làm điều kiện xin cấp giấy phép nhằm mục đích giúp thương nhân khác xin cấp Giấy chứng nhận.

Riêng đối với các loại gạo đặc thù như gạo hữu cơ, gạo đồ, gạo tăng cường vi chất dinh dưỡng, theo quy định tại Điều 4 Nghị định 107/2018/NĐ-CP, thương nhân không cần đáp ứng điều kiện về kho bãi và cơ sở chế biến nêu trên, cũng không cần phải có Giấy chứng nhận để thực hiện hoạt động xuất khẩu.

Hồ sơ và thủ tục xin cấp Giấy chứng nhận

Thành phần hồ sơ

Doanh nghiệp cần chuẩn bị 01 bộ hồ sơ bao gồm:

• Đơn đề nghị cấp Giấy chứng nhận theo mẫu quy định;
• Bản sao hợp lệ Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hoặc Giấy chứng nhận đầu tư (có đóng dấu xác nhận sao y bản chính của thương nhân);
• Giấy tờ chứng minh quyền sử dụng kho chứa, cơ sở xay, xát, chế biến: Nếu thuộc sở hữu của doanh nghiệp thì nộp giấy tờ chứng minh quyền sở hữu; nếu thuê thì nộp hợp đồng thuê kho/cơ sở hợp lệ.

Cơ quan có thẩm quyền và thời hạn giải quyết

Bộ Công Thương là cơ quan chịu trách nhiệm xem xét và cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo. Quy trình xử lý cụ thể như sau:

• Thời hạn cấp phép: Trong vòng 15 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, Bộ Công Thương sẽ thực hiện xem xét và cấp Giấy chứng nhận.
• Trường hợp từ chối: Nếu không cấp Giấy chứng nhận, trong thời hạn 07 ngày làm việc kể từ khi nhận hồ sơ, Bộ Công Thương phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.
• Thời hạn của Giấy chứng nhận: Giấy chứng nhận có hiệu lực trong vòng 05 năm kể từ ngày cấp. Khi sắp hết hạn, thương nhân cần thực hiện thủ tục xin cấp mới để duy trì hoạt động kinh doanh.

Để chuẩn bị tốt nhất cho việc vận hành, các nhà đầu tư cũng nên tìm hiểu thêm về thành lập công ty xuất khẩu nông sản để nắm rõ các quy định liên quan đến quản lý chất lượng hàng hóa và các tiêu chuẩn kỹ thuật khác khi đưa sản phẩm ra thị trường quốc tế. Ngoài ra, nếu doanh nghiệp có yếu tố nước ngoài tham gia vào chuỗi cung ứng, cần lưu ý thêm về quyền xuất khẩu của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài để đảm bảo tuân thủ đúng các cam kết quốc tế.