Quyền xuất khẩu của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài

Quyền xuất khẩu và nhập khẩu của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài

Trong hoạt động thương mại quốc tế, việc hiểu rõ phạm vi quyền hạn của các tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam là điều kiện tiên quyết để thực hiện các giao dịch hợp pháp. Các quy định về quyền xuất khẩu và nhập khẩu không chỉ giới hạn ở việc di chuyển hàng hóa qua biên giới mà còn liên quan chặt chốt đến trách nhiệm pháp lý trên tờ khai hải quan và các thủ tục phân phối tại thị trường nội địa.

Khái niệm về quyền xuất khẩu và quyền nhập khẩu

Căn cứ theo quy định tại Khoản 2 Điều 3 Nghị định số 09/2018/NĐ-CP, các khái niệm về quyền thương mại của nhà đầu tư nước ngoài được xác lập như sau:

Quyền xuất khẩu

Quyền xuất khẩu được hiểu là quyền mua hàng hóa tại Việt Nam để thực hiện việc đưa ra nước ngoài. Đi kèm với quyền này, doanh nghiệp có quyền đứng tên trên tờ khai hàng hóa xuất khẩu, đồng thời phải chịu trách nhiệm toàn bộ về các thủ tục liên quan đến quá trình xuất khẩu theo quy định pháp luật. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng quyền xuất khẩu không bao gồm việc mua hàng hóa từ các đối tượng không phải là thương nhân để xuất khẩu (trừ trường hợp có quy định khác tại pháp luật Việt Nam hoặc Điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên).

Quyền nhập khẩu

Quyền nhập khẩu là quyền được đưa hàng hóa từ nước ngoài vào thị trường Việt Nam để bán cho các thương nhân có quyền phân phối hàng hóa đó tại Việt Nam. Doanh nghiệp thực hiện quyền này sẽ đứng tên trên tờ khai hàng hóa nhập khẩu và chịu trách nhiệm về các thủ nhập khẩu liên quan. Một điểm khác biệt pháp lý quan trọng là quyền nhập khẩu không bao gồm việc tự tổ chức hoặc tham gia vào hệ thống phân phối hàng hóa tại Việt Nam, trừ khi có quy định khác từ pháp luật chuyên ngành.

Việc nắm vững các khái niệm này là bước khởi đầu quan trọng nếu doanh nghiệp đang tìm hiểu về thủ tục thành lập doanh nghiệp xuất nhập khẩu.

Thẩm quyền cấp phép kinh doanh và lập cơ sở bán lẻ

Để thực hiện các hoạt động thương mại nêu trên, tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài cần được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp các loại giấy phép tương ứng. Cụ thể:

• Sở Công Thương nơi đặt trụ sở chính: Thực hiện việc cấp, cấp lại, điều chỉnh hoặc thu hồi Giấy phép kinh doanh đối với các hoạt động mua bán hàng hóa theo quy định.
• Sở Công Thương nơi đặt cơ sở bán lẻ: Thực hiện việc cấp, cấp lại, điều chỉnh, gia hạn hoặc thu hồi Giấy phép lập cơ sở bán lẻ.
• Trách nhiệm lấy ý kiến của Bộ Công Thương và Bộ quản lý ngành: Cơ quan cấp phép có trách nhiệm lấy ý kiến từ Bộ Công Thương hoặc các Bộ quản lý chuyên ngành trong các trường hợp cụ thể như: Trước khi cấp hoặc điều chỉnh Giấy phép kinh doanh đối với các hoạt động thuộc phạm vi quy định tại điểm c khoản 1 Điều 5 Nghị định 09/2018/NĐ-CP. Trước khi cấp hoặc điều chỉnh Giấy phép kinh doanh đối với các hoạt động khác như dịch vụ logistics, trung gian thương mại, thương mại điện tử... theo quy định tại các điểm b, d, đ, e, g, h và i khoản 1 Điều 5 Nghị định 09/2018/NĐ-CP. Trước khi cấp hoặc điều chỉnh Giấy phép lập cơ sở bán lẻ.

Điều kiện thực hiện hoạt động mua bán hàng hóa

Để đảm bảo tính hợp pháp trong quá trình lưu thông hàng hóa, doanh nghiệp cần tuân thủ các điều kiện nghiêm ngặt về danh mục hàng hóa và giấy phép chuyên ngành.

Đối với hoạt động xuất khẩu

Hàng hóa được phép xuất khẩu phải đáp ứng đầy đủ các tiêu chí:

• Không thuộc danh mục hàng hóa cấm xuất khẩu theo quy định của pháp luật hiện hành.
• Không nằm trong danh mục hàng hóa đang tạm ngừng xuất khẩu hoặc danh mục hàng hóa không được quyền xuất khẩu theo các Điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.
• Đối với các mặt hàng thuộc diện phải xin giấy phép (như một số loại nông sản đặc thù), tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài phải có đầy đủ giấy phép hoặc đáp ứng mọi điều kiện đi kèm theo quy định của pháp luật chuyên ngành khi thực hiện thành lập doanh nghiệp xuất khẩu gạo hoặc các mặt hàng khác.

Đối với hoạt động nhập khẩu

Tương tự như xuất khẩu, việc nhập khẩu phải tuân thủ:

• Hàng hóa không thuộc danh mục cấm nhập khẩu hoặc tạm ngừng nhập khẩu theo quy định của Nhà nước và các Điều ước quốc dụng tế.
• Trường hợp hàng hóa thuộc diện quản lý theo giấy phép hoặc điều kiện đặc thù, doanh nghiệp phải hoàn tất việc xin cấp phép và đáp ứng đủ các tiêu chuẩn kỹ thuật/kiểm dịch liên quan.
• Các thủ tục về hải quan và quản lý xuất nhập khẩu phải được thực hiện đúng quy trình pháp luật. Ví dụ, khi cần thủ tục nhập khẩu máy móc cho Công ty nước ngoài, doanh nghiệp phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về kiểm tra chuyên ngành.

Các lưu ý khác

Đối với các tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài đã được cấp quyền phân phối bán buôn và bán lẻ, doanh nghiệp được phép thực hiện việc mua bán hàng hóa sản xuất tại Việt Nam cũng như hàng hóa nhập khẩu hợp pháp vào thị trường nội địa. Đặc biệt, đối với những lĩnh vực thuộc danh mục đầu tư kinh doanh có điều kiện, doanh nghiệp chỉ được phép hoạt động khi đã đáp ứng đầy đủ các điều kiện pháp lý theo quy định của luật chuyên ngành.