Trong hoạt động thương mại quốc tế, các khu chế xuất và doanh nghiệp chế xuất đóng vai trò quan trọng tại Việt Nam. Đây là những khu vực chịu sự giám sát chặt chẽ về hàng hóa xuất nhập khẩu nhưng đồng thời cũng được hưởng nhiều ưu đãi về chính sách đầu tư và thuế. Việc nắm rõ quy định về thủ tục hải quan khi bán hàng vào khu chế xuất là điều kiện tiên quyết để doanh nghiệp đảm bảo tính tuân thủ pháp luật.
Khái niệm về doanh nghiệp chế xuất và khu chế xuất
Theo các quy định liên quan đến hoạt động thương mại, cần phân biệt rõ hai khái niệm này:
- Doanh nghiệp chế xuất: Là doanh nghiệp thực hiện hoạt động sản xuất hàng hóa nhằm mục đích xuất khẩu. Các doanh nghiệp này nằm trong khu chế xuất và phải thực hiện khai báo trực tiếp với cơ quan Hải quan để được công nhận chế độ doanh nghiệp chế xuất.
- Khu chế xuất: Là khu công nghiệp đặc biệt, có ranh giới địa lý xác định, có hạ tầng kỹ thuật (điện, nước, giao thông...) và không có dân cư sinh sống. Mục tiêu của khu này là dành cho các hoạt động sản xuất, chế biến hàng hóa để xuất khẩu hoặc các dịch vụ liên quan đến xuất nhập khẩu, đồng thời được hưởng các ưu đãi về thuế và thủ tục hành chính.
Để hiểu rõ hơn về các quy định quản lý tại đây, doanh nghiệp có thể tham khảo thêm về thủ tục hải quan của doanh nghiệp chế xuất.
Các loại hàng hóa phải thực hiện thủ tục hải quan
Căn cứ theo Khoản 1 Điều 86 Thông tư số 38/2015/TT-BTC, các loại hàng hóa xuất nhập khẩu tại chỗ phải thực hiện thủ tục hải quan bao gồm:
- Sản phẩm gia công; máy móc, thiết bị thuê hoặc mượn; nguyên liệu, vật tư dư thừa; phế liệu, phế phẩm thuộc hợp đồng gia công theo quy định tại Khoản 3 Điều 32 Nghị định số 187/2013/NĐ-CP.
- Hàng hóa mua bán giữa doanh nghiệp nội địa với doanh nghiệp chế xuất hoặc doanh nghiệp trong khu phi thuế quan.
- Hàng hóa mua bán giữa doanh động Việt Nam với tổ chức, cá nhân nước ngoài không có hiện diện tại Việt Nam nhưng được thương nhân nước ngoài chỉ định giao, nhận hàng hóa với doanh nghiệp khác tại Việt Nam.
Lưu ý, một số trường hợp hàng hóa phục vụ sinh hoạt trong khu chế xuất (như thực phẩm, văn phòng phẩm, giấy vệ sinh...) không nhằm mục đích sản xuất xuất khẩu có thể được miễn làm thủ tục hải quan.
Quy trình thực hiện thủ tục hải quan bán hàng vào khu chế xuất
1. Chuẩn bị hồ sơ khai báo hải quan
Căn cứ Khoản 1 Điều 16 Thông tư số 38/2015/TT-BTC, hồ sơ khai báo hải quan cơ bản bao gồm:
- Tờ khai hàng hóa xuất khẩu (theo mẫu quy định tại Phụ lục II của Thông tư này).
- Giấy phép xuất khẩu (đối với hàng hóa thuộc diện phải có giấy phép): 01 bản chính cho lần đầu hoặc 01 bản chụp kèm phiếu theo dõi trừ lùi nếu xuất khẩu nhiều lần.
- Hợp đồng mua bán giữa các bên.
- Hóa đơn: Đối với giao dịch giữa doanh nghiệp nội địa và doanh nghiệp chế xuất, người khai hải quan sử dụng hóa đơn GTGT hoặc hóa đơn bán hàng theo quy định của Bộ Tài chính thay cho hóa đơn thương mại (theo nội dung sửa đổi tại Thông tư số 119/2014/TT-BTC).
- Phiếu đóng gói hàng hóa (Packing List).
- Thông tin chi tiết về tên hàng hóa bằng tiếng Việt và mã HS code để phục vụ việc khai báo.
2. Địa điểm nộp hồ sơ và quy trình xử lý
Doanh nghiệp đăng ký tờ khai tại Chi cục Hải quan nơi doanh nghiệp có trụ sở, nơi có cơ sở sản xuất hoặc Chi cục Hải quan cửa khẩu xuất hàng. Người khai hải quan thực hiện khai trước thông tin trên Hệ thống điện tử. Thông tin khai trước được lưu giữ tối đa 07 ngày kể từ thời điểm đăng ký hoặc sửa đổi cuối cùng.
Sau khi truyền tờ khai, hệ thống sẽ phản hồi kết quả phân luồng:
- Luồng xanh: Miễn kiểm tra chi tiết hồ sơ và miễn kiểm tra thực tế hàng hóa.
- Luồng vàng: Kiểm tra chi tiết hồ sơ nhưng miễn kiểm tra thực tế hàng hóa.
- Luồng đỏ: Kiểm tra chi tiết hồ sơ và kiểm tra thực tế hàng hóa.
Quy định về thuế GTGT khi bán hàng vào khu chế xuất
Khi doanh nghiệp có hợp đồng bán, gia công hoặc ủy thác xuất khẩu hàng hóa vào khu chế xuất, mức thuế suất được áp dụng là 0% theo quy định tại Điều 9 Thông tư 219/2013/TT-BTC. Tuy nhiên, để hưởng mức thuế suất 0%, doanh nghiệp phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau:
- Có chứng từ thanh toán tiền hàng hóa qua ngân hàng theo đúng quy định pháp luật.
- Có tờ khai hải quan đã được thông quan theo quy định.
Các rủi ro về thuế cần lưu ý:
- Nếu thiếu tờ khai hải quan, hàng hóa bán vào khu chế xuất sẽ phải áp dụng mức thuế suất GTGT là 10% và thuế GTGT đầu vào được khấu trừ bình thường.
- Nếu không có chứng từ thanh toán qua ngân hàng nhưng có tờ khai hải quan, doanh nghiệp vẫn có thể xuất hóa đơn với thuế suất 0%, nhưng số thuế GTGT đầu vào sẽ không được khấu trừ.
