Nghị định 28/2021/NĐ-CP quy định cơ chế quản lý tài chính dự án đầu tư theo phương thức đối tác công tư

Tổng quan về Nghị định 28/2021/NĐ-CP quy định cơ chế quản lý tài chính dự án PPP

Trong bối cảnh đẩy mạnh huy động nguồn lực xã hội cho phát triển hạ tầng, việc thiết lập một hành lang pháp lý minh bạch về tài chính là yếu tố then chốt. Nghị định số 28/2021/NĐ-CP do Chính phủ ban hành ngày 26/03/2021 đóng vai trò quan trọng trong việc cụ thể hóa các quy định về quản lý tài chính cho các dự án đầu tư hình thức PPP, đảm bảo sự cân bằng lợi ích giữa Nhà nước và nhà đầu tư.

Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

Theo quy định tại Điều 1 của Nghị định, phạm vi điều chỉnh về cơ chế quản lý tài chính dự án PPP bao gồm nhiều khía cạnh trọng yếu, cụ thể:

• Xây dựng phương án tài chính cho dự án PPP.
• Quy định về việc phát hành trái phiếu của doanh nghiệp dự án PPP.
• Quản lý và sử dụng nguồn vốn Nhà nước tham gia vào các dự án PPP.
• Thực hiện quyết toán vốn đầu tư đối với các công trình, hệ thống cơ sở hạ tầng sau khi hoàn thành.
• Xác định trình tự, thủ tục xử lý tài sản khi chuyển giao công trình, hạ tầng cho cơ quan Nhà nước có thẩm quyền.
• Cơ chế chia sẻ phần doanh thu tăng hoặc giảm trong quá trình vận hành dự án.

Đáng chú ý, đối với các khoản chi từ nguồn vốn đầu tư công phục vụ công tác chuẩn bị dự án (như bồi thường, giải phóng mặt bằng, hỗ trợ tái định cư...), việc quản lý và thanh toán sẽ được thực hiện theo quy định về quản lý, quyết toán dự án sử dụng dự án đầu tư công. Điều này giúp đảm bảo tính thống nhất trong quản lý ngân sách Nhà nước.

Về đối tượng áp dụng, Nghị định này hướng tới các bên tham gia hợp đồng dự án PPP, các cơ quan quản lý nhà nước và tất cả các tổ chức, cá nhân có liên quan trực tiếp đến hoạt động đầu tư theo phương thức này.

Nguyên tắc xây dựng phương án tài chính của dự án PPP

Việc lập phương án tài chính là bước nền tảng để đánh giá tính khả thi của dự án. Căn cứ vào Điều 3 của Nghị định 28/2021/NĐ-CP, các nguyên tắc cốt lõi cần tuân thủ bao gồm:

• Tính đầy đủ: Phương án tài chính phải phản ánh toàn diện tất cả các khoản chi phí và nguồn thu hợp pháp phát sinh trong suốt các giai đoạn: chuẩn bị đầu tư, thực hiện dự án và giai đoạn vận hành.
• Cơ sở tính toán: Các chỉ tiêu tài chính phải được tính toán dựa trên dòng tiền sau thuế, áp dụng tỷ suất chiết khấu bình quân gia quyền (WACC) của lãi suất huy động vốn và lợi nhuận kỳ vọng trên vốn chủ sở hữu của nhà đầu tư.
• Đơn vị doanh thu: Doanh thu thực tế được xác định là tổng doanh thu từ việc cung cấp sản phẩm, dịch vụ công, nhưng không bao gồm thuế giá trị gia tăng (VAT).
• Đồng tiền sử dụng: Để đảm bảo tính ổn định và kiểm soát rủi ro tỷ giá trong phạm vi nội địa, đồng tiền sử dụng chính thức trong phương án tài chính là Việt Nam Đồng.

Cơ chế thanh toán và quản lý vốn Nhà nước

Nghị định cung cấp các biểu mẫu chuẩn hóa nhằm minh bạch hóa quá trình đề nghị thanh toán giữa doanh nghiệp dự án và cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Điều này đặc biệt quan trọng khi thực hiện các thủ tục liên quan đến thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư của Thủ tướng Chính phủ và triển khai thực tế.

Thanh toán khối lượng công việc hoàn thành

Các phụ lục kèm theo Nghị định (Phụ lục I) quy định chi tiết bảng tổng hợp giá trị khối lượng công việc hoàn thành theo hợp đồng. Nội dung này yêu cầu doanh nghiệp dự án phải bóc tách rõ ràng giữa khối lượng thực hiện trong kỳ và lũy kế, cũng như phân định rõ phần vốn Nhà nước và vốn của nhà đầu tư để làm cơ sở cho Kho bạc Nhà nước kiểm soát chi.

Thanh toán sản phẩm, dịch vụ công

Đối với giai đoạn dự án đi vào vận hành, việc thanh toán dựa trên chất lượng và khối lượng sản phẩm, dịch vụ công cung cấp được quy định chặt chẽ tại Phụ lục III và IV. Doanh nghiệp phải lập Giấy đề nghị thanh toán cho Kho bạc Nhà nước, trong đó thể hiện rõ:

• Tổng giá trị phần vốn Nhà nước tham gia dự án.
• Lũy kế giá trị khối lượng sản phẩm/dịch vụ đã cung cấp từ thời điểm bắt đầu đến cuối kỳ trước.
• Số tiền cụ thể đề nghị thanh toán trong kỳ hiện tại, phân tách rõ nguồn vốn trong nước và vốn nước ngoài.

Việc tuân thủ nghiêm ngặt các biểu mẫu và quy trình này không chỉ giúp doanh nghiệp đảm bảo dòng tiền dự án mà còn giúp cơ quan quản lý nhà nước thực hiện tốt vai trò giám sát, tránh thất thoát ngân sách quốc gia trong các dự án hạ tầng trọng điểm.

Căn cứ pháp luật (Trích lược Nghị định 28/2021/NĐ-CP)

Điều 1. Phạm vi điều chỉnh: Quy định về cơ chế quản lý tài chính dự án PPP gồm phương án tài chính, phát hành trái phiếu doanh nghiệp dự án, quản lý vốn Nhà nước trong dự án PPP, quyết toán vốn đầu tư hạ tầng hoàn thành, trình tự xử lý tài sản chuyển giao và chia sẻ doanh thu tăng/giảm. Phần vốn đầu tư công chi cho chuẩn bị dự án, bồi thường, giải phóng mặt bằng được quản lý theo quy định về dự án sử dụng vốn đầu tư công.

Điều 3. Nguyên tắc xây dựng phương án tài chính: Phải phản ánh đầy đủ chi phí và nguồn thu hợp pháp; các chỉ tiêu tính trên dòng tiền sau thuế chiết khấu theo tỷ suất bình quân gia quyền; doanh thu không bao gồm thuế GTGT; đồng tiền sử dụng là Việt Nam Đồng.