Tất cả thông tin về quy định cầm cố tài sản mới nhất hiện nay. Liên hệ luật sư để được tư vấn và hỗ trợ miễn phí
Cầm cố tài sản là một trong những biện pháp bảo đảm thực hiện nghĩa vụ dân sự phổ biến. Theo đó, bên cầm cố giao tài sản thuộc quyền sở hữu của mình cho bên nhận cầm cố để bảo đảm việc thực hiện một nghĩa vụ nhất định. Việc nắm rõ các quy định về hình thức, quyền và nghĩa vụ của các bên là cực kỳ quan trọng để tránh các rủi ro pháp lý hoặc phát sinh tranh chấp không đáng có.
Bên cạnh các biện pháp bảo đảm khác như thế chấp, ký quỹ, đặt cọc hay bảo lãnh, hợp đồng cầm cố thường được lựa chọn nhờ tính trực tiếp trong việc kiểm soát tài sản. Tuy nhiên, thực tế cho thấy nhiều giao dịch cầm cố hiện nay chưa tuân thủ đúng trình tự pháp luật, dẫn đến khó khăn khi cần giải quyết tranh chấp hoặc xử lý tài sản khi có vi phạm.
Dựa trên các quy định về biện pháp bảo đảm tại thời điểm năm 2020, việc cầm cố tài sản cần lưu ý các yếu tố sau:
Bên cầm cố tài sản có trách nhiệm chính trong việc duy trì tính nguyên vẹn của tài sản và thông tin về tài sản, cụ thể:
Bên nhận cầm cố đóng vai trò là bên giữ tài sản để bảo đảm, do đó cần tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về quản lý tài sản:
Trong trường hợp bên có nghĩa vụ không thực hiện hoặc thực hiện không đúng cam kết khi đến hạn, việc xử lý tài sản sẽ được tiến hành theo các nguyên tắc sau:
Tài sản cầm cố sẽ được xử lý theo phương thức mà các bên đã thỏa thuận trước đó hoặc thông qua bán đấu giá theo quy định pháp luật. Bên nhận cầm cố luôn là đối tượng được ưu tiên thanh toán từ số tiền thu được sau khi đã khấu trừ các chi phí liên quan đến việc bảo quản và bán tài sản.
Nếu việc cầm cố bao gồm nhiều tài sản để bảo đảm cho một nghĩa vụ, mỗi tài sản đều được xác định là bảo đảm cho toàn bộ nghĩa vụ đó, trừ trường hợp có thỏa thuận khác rằng mỗi tài sản chỉ bảo đảm một phần nợ. Trong trường hợp có nhiều vật cùng loại, bên nhận cầm cố có quyền chọn tài sản cụ thể để xử lý, nhưng không được xử lý quá mức cần thiết gây thiệt hại cho bên cầm cố.
Số tiền thu được từ việc bán tài sản sau khi trừ đi các chi phí hợp lý (chi phí bảo quản, chi phí bán tài sản...) sẽ được dùng để thanh toán nghĩa vụ. Nếu là khoản vay, thứ tự ưu tiên thanh toán bao gồm: nợ gốc, lãi, tiền phạt và tiền bọ thường thiệt hại (nếu có). Nếu số tiền còn dư sau khi tất toán, bên nhận cầm cố phải hoàn trả cho bên cầm cố; ngược lại, nếu thiếu, bên cầm cố có trách nhiệm thanh toán phần còn thiếu.
Giao dịch cầm cố tài sản sẽ chấm dứt trong các trường hợp điển hình sau:
Khi việc cầm cố chấm dứt, bên nhận cầm cố có trách nhiệm hoàn trả lại tài sản và các giấy tờ chứng nhận quyền sở hữu (nếu có) cho bên cầm cố. Các hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản cũng được trả lại cho bên cầm cố nếu không có thỏa thuận khác giữa hai bên.
Việc nắm vững các quy định này giúp các bên tự bảo vệ quyền lợi hợp pháp, đặc biệt là trong các tình huống phức tạp liên quan đến giải quyết xung đột pháp luật về quyền sở hữu hoặc khi phát sinh các tranh chấp về tài sản hiện vật. Trong một số trường hợp đặc thù, việc xử lý tài sản có thể cần đến các thủ tục tiến hành hòa giải theo quy định tố tụng dân sự để đạt được sự thống nhất giữa các bên trước khi đưa ra cơ quan tài phán.
