Xử lý hành vi không hợp tác với Toà án và các cơ quan chức năng trong qúa trình giải quyết vụ án dân sự? Hãy cùng Legalzone tìm hiểu
Trong thực tế giải quyết các tranh chấp dân sự, không ít trường hợp cá nhân hoặc tổ chức khi được xác định có tư cách liên quan đến vụ án thường nảy sinh tâm lý e ngại kiện tụng. Điều này dẫn đến thái độ né tránh hoặc thiếu hợp tác với cơ quan tiến hành tố tụ quyết. Câu hỏi đặt ra là: Người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan có được phép từ bỏ tư cách tham gia tố tụng dân sự của mình hay không?
Căn cứ theo quy định tại Điều 68 Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015, đương sự trong một vụ án dân sự bao gồm các thành phần: nguyên đơn, bị đơn và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.
Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là chủ thể tuy không trực tiếp khởi kiện cũng không phải là đối tượng bị kiện, nhưng việc giải quyết vụ án lại có tác động trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp hoặc trách nhiệm pháp lý của họ. Do đó, các bên đương sự có quyền tự mình đề nghị hoặc yêu cầu Tòa án đưa người này vào tham gia tố tụng. Trong trường hợp các bên không đề nghị nhưng Tòa án nhận thấy việc giải quyết vụ án có liên quan đến quyền lợi, nghĩa vụ của một chủ thể khác, Tòa án có trách nhiệm phải đưa họ vào tham gia tố tụng với tư cách là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.
Vì là một trong những đương sự chính thức, người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan được hưởng đầy đủ các quyền và thực hiện các nghĩa vụ theo quy định tại Điều 70 Bộ luật Tố tụng Dân quyết. Tùy vào tính chất của việc tham gia tố tụng, vai trò của họ sẽ được phân định cụ thể như sau:
Nếu người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đưa ra yêu cầu độc lập và yêu cầu này có liên quan đến việc giải quyết vụ án, họ sẽ có đầy đủ quyền và nghĩa vụ tương đương với nguyên đơn. Các quyền cụ thể bao gồm:
Lưu ý, nếu yêu cầu độc lập không được Tòa án chấp nhận để giải quyết trong cùng vụ án này, họ vẫn có quyền khởi kiện bằng một vụ án khác theo quy định pháp luật. Trong các tranh chấp phức tạp, việc xác định đúng tư cách này rất quan trọng, tương tự như cách giải quyết tranh chấp bitcoin khi có sự đan xen về quyền sở hữu tài sản số.
Đáng chú ý, pháp luật tố tụng dân sự hiện hành không quy định quyền "từ bỏ" tư cách tham gia tố tụng của người có quyền lợi và nghĩa lập liên quan. Một khi Tòa án đã xác định tư cách và đưa họ vào tham gia vụ án, họ không được phép từ chối trách nhiệm pháp lý đối với các vấn đề liên quan đến vụ việc đang được giải quyết.
Việc tham gia tố tụng khi đã được xác định tư cách là nghĩa vụ bắt buộc. Mọi hành vi cố tình né tránh, cản trở hoạt động của cơ quan tiến hành tố tụng đều sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định tại Chương XL Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015 và các quy định về xử phạt vi phạm hành chính liên quan. Các hành vi cụ thể bao gồm:
Tùy vào tính chất và mức độ vi phạm, cá nhân, tổ chức có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật hiện hành. Việc hiểu rõ các quy định này giúp các đương sự chủ động thực hiện đúng quyền và nghĩa vụ, tránh những rủi ro pháp lý không đáng có khi thủ tục tiến hành hòa giải theo quy định tố tụng dân sự hoặc các giai đoạn xét xử khác. Trong một số trường hợp đặc thù, việc xác định trách nhiệm còn liên quan đến quy trình xử lý bồi thường thiệt hại trong lao động nếu hành vi không hợp tác gây ra tổn thất cụ thể cho các bên.
