Hệ thống tổ chức tín dụng phi ngân hàng (TCTD PNH) là một cấu phần quan trọng không thể thiếu trong hệ thống tổ chức tài chính nói chung
Trong hệ thống tài chính Việt Nam, các tổ chức tín dụng đóng vai trò then chốt trong việc luân chuyển dòng vốn. Hệ thống này bao gồm nhiều loại hình khác nhau như ngân hàng, tổ chức tín dụng phi ngân hàng, tổ chức tài chính vi mô và quỹ tín dụng nhân dân. Trong đó, việc hiểu rõ quy định về thành lập và hoạt động của các tổ chức tín dụng phi ngân hàng là rất quan trọng đối với các nhà đầu tư và doanh nghiệp.
Theo quy định tại Điều 3 Thông tư số 30/2015/TT-NHNN, tổ chức tín dụng phi ngân hàng bao gồm hai loại hình chính là công ty tài chính và công ty cho thuê tài chính. Các thực thể này hoạt động dựa trên các nguyên tắc về vốn và phạm vi nghiệp vụ được pháp luật quy định riêng biệt so với ngân hàng thương mại.
Cụ thể, theo Nghị định số 39/2014/NĐ-CP, công ty cho thuê tài chính là loại hình chuyên ngành mà trong đó dư nợ cho thuê tài chính phải chiếm tối thiểu 70% tổng dư nợ cấp tín dụng. Việc tìm hiểu sâu về mô hình ngân hàng đầu tư là gì cũng sẽ giúp các nhà quản lý có cái nhìn tổng quan hơn về sự khác biệt giữa các loại hình tổ chức tài chính trên thị trường.
Để được cấp Giấy phép thành lập và hoạt động, các cá nhân và tổ chức phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện khắt khe về vốn và năng lực quản trị. Căn cứ theo Điều 11 Thông tư số 30/2015/TT-NHNN, các điều kiện cụ thể bao gồm:
Quy trình xin cấp Giấy phép thành lập tổ chức tín dụng phi ngân hàng cổ phần được thực hiện thông qua việc nộp hồ sơ trực tiếp hoặc qua đường bưu điện tới Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. Hồ sơ cần đảm bảo tính pháp lý và đầy đủ các thành phần theo Điều 15 Thông tư số 30/2015/TT-NHNN.
Hồ sơ đề nghị cấp giấy phép bao gồm các tài liệu trọng yếu sau:
Một đề án thành lập hợp lệ phải bao quát được các phương diện vận hành sau:
Đối với các thành viên dự kiến giữ chức danh quản lý, hồ sơ cần có Sơ yếu lý lịch (theo mẫu Phụ lục 02 Thông tư 30/2015/TT-NHNN), Phiếu lý lịch tư pháp số 2 và bản sao văn bằng chuyên môn. Trường hợp nhân sự không có quốc tịch Việt Nam phải có văn bản cam kết đáp ứng đủ điều kiện cư trú và làm việc tại Việt Nam.
Đối với cổ đông góp vốn là cá nhân, cần cung cấp đơn mua cổ phần, bảng kê khai người có liên quan và đối với cổ đông sáng lập thì phải bổ sung thêm bảng kê khai lịch sử quan hệ tín dụng. Việc chuẩn bị hồ sơ kỹ lưỡng là bước tiên quyết trước khi thực hiện các thủ tục doanh nghiệp vay vốn ngân hàng hoặc các hoạt động tài chính khác sau này.