Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, sự dịch chuyển nguồn nhân lực toàn cầu đang diễn ra mạnh mẽ, Việt Nam cũng trở thành điểm đến hấp dẫn đối với lao động nước ngoài. Tuy nhiên, để hoạt động hợp pháp tại thị trường lao động trong nước, người lao động nước ngoài bắt buộc phải thực hiện các thủ tục xin cấp giấy phép lao động (work permit). Bài viết dưới đây sẽ cung cấp các thông tin cơ bản về điều kiện, đối tượng và quy trình thực hiện thủ tục làm work permit cho người nước ngoài tại Việt Nam.
Điều kiện cấp giấy phép lao động cho người nước ngoài
Để được cơ quan có thẩm quyền xem xét cấp giấy phép lao động, người lao động nước ngoài cần đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn về năng lực và tư cách pháp lý theo quy định hiện hành, bao gồm:
- Có năng lực hành vi dân sự đầy đủ theo quy định của pháp luật.
- Có sức khỏe phù hợp với yêu cầu công việc.
- Đảm bảo thuộc một trong các nhóm đối tượng: nhà quản lý, giám đốc điều hành, chuyên gia hoặc lao động kỹ thuật.
- Không thuộc diện đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc có tiền án, tiền sự theo quy định của pháp luật Việt Nam và pháp luật nước ngoài liên quan.
Các trường hợp được cấp giấy phép lao động
Căn cứ theo các quy định về lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam, các đối tượng sau đây có thể được xem xét cấp giấy phép lao động:
- Người nước ngoài vào thực hiện hợp đồng lao động theo quy định.
- Người lao động di chuyển nội bộ trong doanh nghiệp.
- Người vào Việt Nam để thực hiện các loại hợp đồng, thỏa thuận về kinh tế, thương mại, tài chính, ngân hàng, bảo hiểm, khoa học kỹ thuật, văn hóa, thể thao, giáo dục nghề nghiệp và y tế.
- Nhà cung cấp dịch vụ theo hợp đồng (theo quy định tại Điều 2 Thông tư 40/2016/TT-BLĐTBXH).
- Người vào Việt Nam để chào bán dịch vụ.
- Người nước ngoài làm việc cho các tổ chức phi chính phủ nước ngoài, tổ chức quốc tế hoạt động hợp pháp tại Việt Nam; tình nguyện viên nước ngoài.
- Người chịu trách nhiệm thành lập hiện diện thương mại.
- Các đối tượng là nhà quản lý, giám đốc điều quyết, chuyên gia hoặc lao động kỹ thuật tham gia thực hiện các gói thầu, dự án tại Việt Nam.
Quy trình và thủ tục xin cấp giấy phép lao động
Việc xin cấp giấy phép lao động thường được chia làm hai giai đoạn quan trọng: chấp thuận nhu cầu sử dụng lao động và nộp hồ sơ cấp mới.
Bước 1: Xin chấp thuận nhu cầu sử dụng người lao động nước ngoài
Trước khi thực hiện thủ tục làm work permit cho người nước ngoài, doanh nghiệp phải xin văn bản chấp thuận về việc sử dụng lao động nước ngoài.
Theo quy định tại Thông tư số 40/2016/TT-BLĐTBXH, người sử dụng lao động (trừ nhà thầu) phải gửi báo cáo giải trình về nhu cầu sử dụng lao động nước ngoài đến Bộ Lao động – Thương quyết và Xã hội hoặc UBND cấp tỉnh ít nhất 30 ngày trước ngày dự kiến sử dụng lao động.
Đặc biệt, theo hướng dẫn tại Thông tư số 23/2017/TT-BLĐTBXH về việc thực hiện qua mạng điện tử, người sử dụng lao động có thể nộp hồ sơ trực tuyến thông qua cổng thông tin điện tử (http://dvc.vieclamvietnam.gov.vn) với các lưu ý:
- Người sử dụng lao động đăng ký tài khoản và nộp hồ sơ qua cổng thông tin trong thời hạn ít nhất 20 ngày trước ngày dự kiến sử dụng lao động.
- Trong vòng 12 ngày kể từ khi nhận được tờ khai và báo cáo giải trình hợp lệ, cơ quan có thẩm quyền sẽ gửi kết quả qua thư điện tử.
- Sau khi có văn bản chấp thuận, người sử dụng lao động cần nộp trực tiếp hoặc qua bưu điện hồ sơ bản gốc để hoàn tất thủ tục. Trong vòng 08 giờ kể từ khi nhận được bản gốc, cơ quan chức năng sẽ trả lại kết quả chấp thuận cho doanh nghiệp.
Bước 2: Nộp hồ sơ cấp mới giấy phép lao động
Sau khi đã có văn bản chấp thuận nhu cầu sử dụng lao động, doanh nghiệp tiến hành chuẩn bị bộ hồ sơ cấp mới bao gồm:
- Đơn đề nghị cấp giấy phép lao động cho người nước ngoài.
- Giấy khám sức khỏe (do bệnh viện/phòng khám đủ điều kiện cấp trong thời hạn 12 tháng).
- Phiếu lý lịch tư pháp (cấp tại nước ngoài hoặc Phiếu lý lịch số 1 cấp tại Việt Nam, thời hạn không quá 06 tháng).
- Văn bản thông báo chấp thuận vị trí công việc sử dụng lao động nước ngoài đã có ở Bước 1.
- Bản sao chứng thực hộ chiếu và thị thực (visa) còn giá trị của người lao động.
- Tài liệu chứng minh năng lực: Bằng đại học, giấy xác nhận kinh nghiệm làm việc (tối thiểu 03 năm đối với chuyên gia/lao động kỹ thuật), quyết định bổ nhiệm... tùy theo vị trí công việc.
- 02 ảnh màu kích thước 4x6, phông nền trắng, không đeo kính.
Lưu ý quan trọng: Các giấy tờ được cấp tại nước ngoài hoặc bởi cơ quan đại diện ngoại giao phải được thực hiện hợp pháp hóa lãnh sự và dịch thuật công chứng sang tiếng Việt.
Cơ quan tiếp nhận hồ sơ và thời hạn giải quyết
Tùy vào loại hình doanh nghiệp, nơi nộp hồ sơ sẽ khác nhau:
- Đối với doanh nghiệp nằm trong khu công nghiệp: Nộp tại Ban quản lý các khu công nghiệp của tỉnh/thành phố nơi doanh nghiệp đặt trụ sở.
- Đối với doanh nghiệp thông thường: Nộp tại Sở Lao động – Thương binh và Xã hội tỉnh/thành phố.
- Đối với tổ chức phi chính phủ, tổ chức quốc tế (theo Điều 3 Thông tư 40/2016/TT-BLĐTBXH): Nộp hồ sơ tại Cục Việc làm - Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội.
Thời hạn giải quyết: Nếu nộp trực tiếp, thời hạn là 07 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Trường hợp thực hiện trình tự cấp giấy phép lao động qua mạng điện tử, thời hạn trả kết quả có thể chỉ trong vòng 05 ngày làm việc.
