Các hình thức giao dịch dân sự theo quy định của pháp luật được thể hiện như thế nào ? Hãy tham khảo bài viết của Legalzone
Trong đời sống pháp lý, việc xác lập các quan hệ về tài sản và nhân thân luôn dựa trên nền tảng của các giao dịch dân sự. Để đảm bảo quyền lợi hợp pháp và tránh những rủi ro tranh chấp không đáng có, việc hiểu rõ bản chất, hình thức cũng như các điều kiện để một giao dịch có giá kèm hiệu lực pháp luật là vô cùng quan trọng. Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết về các hình thức giao dịch dân sự theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015.
Theo quy định tại Điều 116 Bộ luật Dân sự 2015, giao dịch dân sự được định nghĩa là hợp đồng hoặc hành vi pháp lý đơn phương làm phát sinh, thay đổi hoặc chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự. Qua đó, có thể thấy giao dịch dân sự là phương thức phổ biến để các chủ thể thực hiện các mục đích kinh tế, xã hội thông qua việc xác lập các quan hệ pháp lý dựa trên sự thống nhất ý chí hoặc ý chí đơn phương.
Giao dịch dân sự tồn tại dưới hai dạng chính:
Khi tham gia vào các quan hệ này, chủ thể cần lưu ý những điều kiện cần khi giao dịch dân sự để đảm bảo tính pháp lý. Đặc biệt, đối với các nhóm chủ thể đặc thù như người chưa thành niên, việc xác lập giao dịch còn phải tuân thủ các quy định về năng lực hành vi nhằm tránh trường hợp giao dịch dân sự do người chưa thành niên thực hiện bị tuyên vô hiệu.
Căn cứ Điều 119 Bộ luật Dân sự 2015, hình thức của giao dịch dân sự là phương thức biểu đạt ý chí của các bên. Tùy vào tính chất, giá trị tài sản và yêu cầu của pháp luật, giao dịch có thể được thực hiện qua các hình thức sau:
Đây là hình thức phổ biến trong đời sống hàng ngày, thường áp dụng cho các giao dịch có giá trị nhỏ, nội dung đơn giản. Hình thức này dựa trên sự tin tưởng giữa các bên. Tuy nhiên, nhược điểm lớn nhất của giao dịch bằng lời nói là khó chứng minh khi xảy ra tranh chấp tại cơ quan tài phán nếu một bên phủ nhận nội dung đã thỏa thuận.
Đây là hình thức xác lập bằng văn bản (thường gọi là hợp đồng). Hình thức này có giá trị pháp lý cao, là chứng cứ rõ ràng nhất để giải quyết tranh chấp. Đối với các giao dịch có giá trị lớn hoặc nội dung phức tạp, việc sử dụng văn bản là phương án tối ưu để bảo vệ quyền lợi của các bên.
Trong một số trường hợp, pháp luật quy định giao dịch phải được thực hiện bằng văn bản có công chứng, chứng thực hoặc đăng ký tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Ví dụ, việc tặng cho bất động sản hay động sản phải tuân thủ các điều kiện về hình thức theo quy định tại Điều 458 và Điều 459 Bộ luật Dân sự 2015 để đảm bảo tính minh bạch và hiệu lực pháp lý cao nhất.
Ngoài ra, giao dịch cũng có thể được xác lập thông qua ký hiệu hoặc hành vi cụ thể, miễn là các bên đều hiểu và thống nhất về nội dung muốn thực hiện.
Để một giao dịch không bị rơi vào tình trạng những giao dịch nào bị coi là giao dịch dân sự vô hiệu, các bên cần đảm bảo đầy đủ các điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự theo Điều 117 và Điều 122 Bộ luật Dân sự 2015:
Việc vi phạm các điều kiện nêu trên có thể dẫn đến hậu quả pháp lý nghiêm trọng, làm cho giao dịch bị vô hiệu, gây thiệt hại về tài sản và công sức của các bên tham gia.
