Nhà nước đã đưa ra các quy định về trách nhiệm bảo vệ môi trường đất để hướng dẫn cơ quan, tổ chức, cá nhân thi hành
Hiện nay, tình trạng ô nhiễm môi trường đất đang trở nên ngày càng nghiêm trọng do sự xâm nhập của các chất thải, hóa chất độc hại và hệ quả từ các hoạt động khai thác tài nguyên không hợp lý của con người. Trước thực trạng này, Nhà nước đã ban hành các quy định cụ thể về trách nhiệm bảo vệ môi trường đất nhằm hướng dẫn cơ quan, tổ chức và cá nhân thực hiện các biện pháp ngăn ngừa, xử lý ô nhiễm một cách hiệu quả nhất. Việc xác định rõ thẩm quyền và nghĩa vụ của từng cấp quản lý là yếu tố then chốt trong việc thực thi trách nhiệm của xã hội đối với bảo vệ môi trường nói chung và đất đai nói riêng.
Theo các quy định pháp luật hiện hành, việc quản lý và bảo vệ môi trường đất không chỉ là nhiệm vụ của một cơ quan đơn lẻ mà là sự phối hợp liên ngành giữa các Bộ, ngành trung ương và chính quyền địa phương. Cụ trách nhiệm này được phân định cụ thể như sau:
Bộ Tài nguyên và Môi trường giữ vai trò then chốt trong việc xây dựng hành lang pháp lý và giám sát chất lượng môi trường đất toàn quốc. Các nhiệm vụ trọng tâm bao gồm:
Đối với các khu vực đặc thù như đất quốc phòng, đất an ninh (là những diện tích đất được Nhà nước giao cho Bộ Quốc phòng quản lý, sử dụng vào mục đích quốc phòng theo Luật Đất đai), trách nhiệm bảo vệ môi trường được quy định cụ thể:
Bộ Quốc phòng và Bộ Công an có trách nhiệm chủ trì, phối hợp với Ủy ban nhân dân cấp tỉnh để tổ chức thực hiện việc xử lý, cải tạo và phục hồi các khu vực ô nhiễm môi trường đất thuộc phạm vi đất quốc phòng, an ninh và các khu vực khác theo quy định pháp luật. Sự phối hợp chặt chẽ giữa hai Bộ này với chính quyền địa phương nhằm đảm bảo tính kịp thời trong việc khắc phục các sự cố môi trường đất tại các vùng trọng điểm.
Chính quyền địa phương đóng vai trò trực tiếp trong việc giám sát và xử lý các vấn đề phát sinh tại cơ sở. Cụ thể, UBND cấp tỉnh có các trách nhiệm sau:
Việc thực thi nghiêm túc trách nhiệm của các cấp quản lý không chỉ giúp bảo vệ tài nguyên đất mà còn góp phần quan trọng vào việc duy trì sự cân bằng sinh thái, ngăn ngừa các tác động tiêu cực đến bảo vệ môi trường nước biển và các hệ sinh thái liên quan. Trong quá trình quản lý, nếu có sự thay đổi về quy mô hoặc tính chất hoạt động gây ảnh hưởng đến môi trường đất, các tổ chức cần lưu ý thực hiện đúng thủ tục điều chỉnh giấy phép môi trường theo quy định để đảm bảo tính pháp lý và trách nhiệm đối với cộng đồng.
