Tài nguyên nước là thành phần môi trường gắn liền với sự tồn tại, phát triển mọi sự sống trên địa cầu. Legalzone xin giới thiệu bài viết về tài nguyên nước là gì?
Tài nguyên nước là thành phần môi trường thiết yếu, gắn liền với sự tồn tại và phát triển của mọi sự sống trên Trái Đất. Trong đời sống kinh tế - xã hội, con người không chỉ khai thác mà còn tác động trực tiếp đến chất lượng và trữ lượng nguồn nước. Hiện nay, tình trạng suy thoái tài nguyên nước đang trở thành vấn đề cấp bách, đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc quản lý và bảo vệ bền vững.
Nước là yếu tố chủ yếu của hệ sinh thái, đóng vai trò quyết định đến chất lượng môi trường sống. Đây là nguồn tài nguyên có khả năng tái tạo, đáp ứng nhu cầu cơ bản của con người và các hoạt động sản xuất kinh tế.
Căn cứ theo quy định tại Khoản 1 Điều 2 Luật Tài nguyên nước năm 2012: "Tài nguyên nước bao gồm nguồn nước mặt, nước dưới đất, nước mưa và nước biển thuộc lãnh thổ của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam".
Trong đó, khái niệm nguồn nước được hiểu là các dạng tích tụ nước tự nhiên hoặc nhân tạo có khả năng khai thác và sử dụng, bao gồm: sông, suối, kênh, rạch, hồ, ao, đầm, phá, biển, các tầng chứa nước dưới đất, mưa, băng, tuyết và các dạng tích tụ nước khác. Dựa trên tính chất và yêu cầu quản lý, nguồn nước được phân loại cụ thể như sau:
Tài nguyên nước đóng vai trò là dung môi hòa tan, là môi trường cho các phản chế hóa học và quá trình trao đổi chất diễn ra trong cơ thể sinh vật. Nước cần thiết cho sự tăng trưởng, duy trì tế bào và vận chuyển các chất dinh dưỡng, oxy trong máu của động vật cũng như nhựa trong cây xanh.
Trong các lĩnh vực kinh tế, vai trò của nước được thể hiện rõ nét qua:
Hiện nay, nhiều nguyên nhân gây ra ô nhiễm môi trường đang trực tiếp đe dọa đến chất lượng và trữ lượng nguồn nước:
Số liệu thống kê cho thấy nhu cầu sử dụng nước hàng năm tại Việt Nam rất lớn, trong đó nông nghiệp chiếm khoảng 93 tỷ m³, công nghiệp khoảng 17,3 tỷ m³, cùng với các nhu cầu về dịch vụ và sinh hoạt. Sự phát triển của hơn 240 nhà máy cấp nước đô thị cho thấy áp lực lên nguồn nước đang ngày càng tăng cao.
Tuy nhiên, tình trạng hậu quả của ô nhiễm môi trường nước đang trở nên rõ rệt. Sự kết hợp giữa biến đổi khí hậu (xâm nhập mặn, nước biển dâng) và các hoạt động con người (chặt phá rừng, xả thải công nghiệp) đang làm suy thoái nghiêm trọng hệ thống sông ngòi. Đặc biệt, tại các khu công nghiệp, nồng độ các chất độc hại trong nước thải thường xuyên vượt ngưỡng cho phép, đe dọa trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng và sự phát triển bền vững của môi trường.
