Vợ đẻ có được hưởng bảo hiểm của chồng không

Vợ đẻ có được hưởng bảo hiểm của chồng không khi người vợ không tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH)? Đây là thắc mắc phổ biến của nhiều gia đình. Câu trả lời là: lao động nam đang đóng BHXH vẫn được hưởng chế độ thai sản khi vợ sinh con, kể cả khi vợ không tham gia BHXH. Quyền lợi này được quy định tại Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014 (số 58/2014/QH13).

Vợ đẻ có được hưởng bảo hiểm của chồng không?

Theo khoản 2 Điều 31 Luật Bảo hiểm xã hội 2014, lao động nữ chỉ được hưởng chế độ thai sản khi sinh con nếu đã đóng BHXH từ đủ 06 tháng trở lên trong 12 tháng trước khi sinh. Tuy nhiên, đối với lao động nam, pháp luật không yêu cầu điều kiện về thời gian đóng để hưởng những ngày nghỉ.

Cụ thể, điểm e khoản 1 Điều 31 quy định lao động nam đang đóng BHXH có vợ sinh con thuộc đối tượng hưởng chế độ thai sản. Như vậy, việc lao động nam được hưởng chế độ thai sản không phụ thuộc vào việc người vợ có tham gia BHXH hay không, mà phụ thuộc vào việc người chồng có đang đóng BHXH tại thời điểm vợ sinh con.

Thời gian nghỉ hưởng chế độ thai sản khi vợ sinh con

Theo khoản 2 Điều 34 Luật Bảo hiểm xã hội 2014, lao động nam được nghỉ:

• 05 ngày làm việc khi vợ sinh thường;
• 07 ngày làm việc khi vợ sinh con phải phẫu thuật hoặc sinh con dưới 32 tuần tuổi;
• 10 ngày làm việc khi vợ sinh đôi; từ sinh ba trở lên cứ thêm mỗi con được nghỉ thêm 03 ngày;
• 14 ngày làm việc khi vợ sinh đôi trở lên mà phải phẫu thuật.

Thời gian này được tính trong khoảng 30 ngày đầu kể từ ngày vợ sinh con, tính cả ngày nghỉ lễ, nghỉ Tết, ngày nghỉ hằng tuần. Xem chi tiết tại bài vợ sinh mổ chồng được nghỉ mấy ngày.

Mức hưởng chế độ thai sản của lao động nam

Mức hưởng những ngày nghỉ được tính theo công thức: Mức hưởng = (Mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH của 06 tháng trước khi nghỉ ÷ 24) × số ngày nghỉ.

Ví dụ: Đầu tháng 11/2019, vợ anh A sinh con và phải phẫu thuật; lương tháng đóng BHXH từ 01/2019 đến 10/2019 của anh A là 6.000.000 đồng/tháng; vợ anh A không tham gia BHXH. Anh A được nghỉ 07 ngày, mức hưởng = 6.000.000 ÷ 24 × 7 = 1.750.000 đồng.

Lao động nam có được hưởng trợ cấp một lần không?

Căn cứ khoản 2 Điều 9 Thông tư 59/2015/TT-BLĐTBXH và Công văn 3432/LĐTBXH-BHXH năm 2016, lao động nam được hưởng thêm trợ cấp một lần khi sinh con nếu vợ không đủ điều kiện hưởng chế độ thai sản và bản thân lao động nam đã đóng BHXH từ đủ 06 tháng trở lên trong 12 tháng trước khi vợ sinh con.

Mức trợ cấp một lần bằng 02 lần mức lương cơ sở tại tháng sinh con. Theo Nghị định 38/2019/NĐ-CP, từ ngày 01/7/2019 mức lương cơ sở là 1.490.000 đồng/tháng, nên mức trợ cấp một lần là 2 × 1.490.000 = 2.980.000 đồng/con. Trở lại ví dụ trên, ngoài 1.750.000 đồng tiền chế độ thai sản, anh A còn được hưởng thêm 2.980.000 đồng trợ cấp một lần.

Hồ sơ và thời hạn nộp

Thành phần hồ sơ gồm: danh sách đề nghị giải quyết hưởng chế độ (mẫu 01B-HSB); bản sao giấy chứng sinh hoặc giấy khai sinh của con; giấy tờ của cơ sở khám chữa bệnh thể hiện việc sinh con phải phẫu thuật hoặc sinh con dưới 32 tuần tuổi (nếu có).

• Trong 45 ngày kể từ ngày trở lại làm việc, người lao động nộp đầy đủ hồ sơ cho doanh nghiệp;
• Trong 10 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ, doanh nghiệp nộp cho cơ quan BHXH.

Nơi nộp hồ sơ là cơ quan BHXH cấp huyện nơi doanh nghiệp đặt trụ sở. Tham khảo thêm bài nam hưởng trợ cấp 1 lần khi vợ sinh con để nắm rõ thủ tục.